TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/11/2021
KARAR TARİHİ: 12/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ..... günü saat .... sıralarında .... sevk ve idaresindeki ..... plakalı aracıyla .... ili ... ilçesinde seyir halinde olduğu bir zamanda kırmızı ışıkta geçmesi sonucu, aracının sol yan kısımları ile, seyir halinde olan müvekkili ..... sevk ve idaresindeki ..... plakalı aracın ön kısımlarına çarptığını ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumunda,.....plakalı araç sürücüsü.....’ın % 100 kusurlu olduğunu, davacının herhangi bir kusuru veya aracının hasar kaydı bulunmadığını, fakat meydana gelen kaza ile oluşan hasarın tramer kaydına işlendiğini, aracın değerinde azalma meydana geldiğini, Anayasa Mahkemesinin en son iptal kararıyla da değer kaybı hesabında bu faktörlerin göz önünde tutulması gerekliliğinin vurgulandığını, müvekkilinin aracına orjinal parçalar takılmadığını, çakma sanayi ve yan ürün takıldığını, bu sebeple orijinal parça bedeli talep ettiklerini, müvekkilinin aracının uzun bir mühlet zorunlu olarak sanayide işlem gördüğünü, müvekkilinin araç kiralamak durumunda kaldığını, kendi aracının işletilememesinden kaynaklı zarara uğradığını, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybının, orijinal parça bedelinin ve ikame araç bedelinin, poliçe limitleri dahilinde davalıdan alınarak müvekkiline verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Huzurdaki başvurunun zamanaşımı süreleri geçtikten sonra açılmış olduğunu, zamanaşımı itirazları doğrultusunda başvurunun reddini talep ettiklerini, müvekkili şirket’in; Karayolları Trafik Kanunu’nun 91 maddesi ve zorunlu mali mesuliyet sigortası uyarınca, sigortalısının kusuru ile 3. kişilere verdiği zararı, yine poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere tazmin etmekle mükellef olduğu da göz önüne alındığında, adli tıp kurumu istanbul trafik ihtisas dairesi ve karayolları genel müdürlüğü fen heyeti’nden seçilecek kusur konusunda uzman bir bilirkişi heyeti marifetiyle ifade tutanakları, ceza dosyası vb. belgeler üzerinde detaylı inceleme yapılarak kusur tespitinin yapılmasını, davacı tarafça talep edilen ikame araç bedelinin müvekkili şirketin zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davacı tarafından talep edilen araç mahrumiyet bedelinin trafik sigortası genel şartları "teminat dışında kalan haller" başlıklı a.3. maddesinin (m) bendi uyarınca; "dolaylı zararlar nedeni ile yöneltilecek tazminat talepleri" teminat dışında yer aldığını, davacının aracında meydana gelen değer kaybı talebi ile ilgili müvekkili sigorta şirketine başvurusu üzerine açılan hasar dosyasından yapılan değerlendirmede, değer kaybı talebine başvurusu öncesinde aracın ..... kilometre üzerinde olduğunun tespit edildiğini, trafik sigortası genel şartları ek-1’de yer alan hesaplama yöntemi uyarınca ..... kilometrenin üzerindeki araçlar için ayrı bir formül düzenlenmiş olduğunu, bu formül uyarınca .... kilometrenin üzerindeki araçlar için değer kaybı hesaplaması yapılmayacağını, neticeten davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
1-Poliçe ve hasar dosyası,
2-Arabuluculuk Tutanağı,
3-Tramer kayıtları, tramer kayıtlarında yer alan dava konusu hasar tarihinden önce meydana gelmiş hasarlara ilişkin hasar dosyaları,
4-Trafik tescil kayıtları,
5-Trafik polisi bilirkişinin kusura ilişkin ..... tarihli raporu,
6-Makine mühendisi bilirkişinin .... tarihli, ..... tarihli, .... tarihli raporları.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, trafik kazası nedeniyle araçta oluşan değer kaybının, araçtan mahrum kalınan döneme ilişkin zararın ve orjinal parça bedelinin tazmini talebine yönelik maddi tazminat davasıdır.
Dosyada mübrez kaza tespit tutanağının incelenmesi neticesinde; kaza mahallinin .... Bulvarı üzeri, .... kavşak istikametinden, Otogar kavşak istikametine, .... Bulvarı ile .... caddesi (.... ışıklı kavşak) ışıklı kavşakta olduğu, kaza mahallinde trafik polisi bilirkişisi tarafından yapılan inceleme neticesinde, kaza mahallinin meskun mahal olduğu, kaza mahallinde azami hız limitinin kavşak olması nedeniyle 30 Km/s olduğu, kaza anında trafik ışıklarının faal olduğu, karayolunun tek yönlü bölünmüş yol olduğu, yol şerit çizgisinin olduğu ,zeminin asfalt ve genişliğinin 7metre olduğu,2metre genişliğinde emniyet şeridinin olduğu, 2 metre genişliğinde yaya kaldırımının olduğu, kazanın gece vakti meydana geldiği, zeminin kuru olduğu, havanın açık olduğu,oto korkuluğun olmadığı,trafik görevlisinin olmadığı, yatay güzergahın düz yol ,düşey güzergahın eğimsiz olduğu, araç sayısına göre kaza türü iki araçlı kaza olduğu, oluşumuna göre kaza türü yandan çarpma olduğu,sürücü görüş mesafesinin açık olduğu ,yolda çalışma olmadığı, kazaya etken yoldan kaynaklanan herhangi bir sorunun olmadığı anlaşılmıştır.
Somut olayda; şoför .... sevk ve idaresindeki ..... plakalı çekici ve buna bağlı ..... plakalı yarı römorku ile ..... Bulvarına müteakiben, .... kavşak istikametinden, Otogar kavşak istikametine seyir etmekte iken, .... Bulvarı ile .... caddesi (... ışıklı kavşak) ışıklı kavşağa geldiğinde, kendi istikametinde KIRMIZI IŞIKTA geçtiği sırada, ... plakalı yarı römorkun sol yan kısmı ile ,sürücünün gidiş istikametine göre yolun solundan .... Bulvarına müteakiben, ... caddesi istikametinden, dönel ada içerisinden Otogar kavşak istikametine, kendi istikametinde yeşil ışıkta seyir etmekte olan sürücü .....’ un sevk ve idaresindeki ... plakalı kapalı kasa kamyonetin ön kısımlarına kavşakta çarpması neticesinde; çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği,
Dosya kapsamında mevcut bulunan kaza tespit tutanağında şoför ....’ un kazadan sonra kazanın oluşumu ile ilgili alınan beyanında özetle; kavşaktan geçerken ışık kırmızıya döndü ,yanımdaki araçta geçtiği için duramadım kavşaktan çıkan araç benim aracımın römork kısmına vurdu olay bundan ibarettir, şeklinde kaza anını ifade ettiği,
Sürücü .....’ un kazadan sonra kazanın oluşumu ile ilgili alınan beyanında özetle; kavşaktan yeşil ışık yanınca hareket ettim. ..... plakalı tır kamyonu süratli bir şekilde gelince freni tutmayıp ve kırmızı ışık yandığı halde aracıma çarptı, şeklinde kaza anını ifade ettiği görülmüştür. Bu durumda;
-Şoför ....'ın (..... plakalı çekici ve ... plakalı Y.Römork) 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 47 ve 84. maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 157.maddesinde yer alan kuralları ihlal etmiş olduğu, buna göre kırmızı ışık ihlali yaptığı, kazayı önlem ve öngörebilme adına gerekli olan duruma göre hareket etmediği, etkin dikkatli olarak araç kullanmadığı, özen ve dikkat yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşıldığından meydana gelen kazada % 100 ( yüzde yüz ) oranında kusurlu olduğu,
-Sürücü .....'un (... plakalı) 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan herhangi bir kural ihlali yapmadığı, meydana gelen kazada kusursuz olduğu kanaatine varılmış, davalı tarafın aksi yöndeki iddialarına itibar edilmemiştir.
Davacı vekilinin araçta oluşan değer kaybı talebi bakımından yapılan incelemede;
Davalı tarafça hasarlanan aracın kilometresinden bahisle değer kaybı tazminatı ödemesinin yapılmadığı anlaşılmıştır. .... plakalı çekicinin .... - ..... tarihleri arasında davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğu görülmekle, .... tarihli Genel Şartlar uyarınca .... kilometre üstü araçlar için de değer kaybı tazminatı talep edilebileceği değerlendirilmiştir. Buna göre;
Dava konusu aracın, ... plakalı, GRİ renkli, T. ..... KOMBI .... 1.8 TDCi (75) tipinde, ... model, FORD marka .... şase numaralı .... motor numaralı ... kilometrede kamyonet olduğu, kaza sonrası dava konusu araç üzerinde ... Sigorta Eksperlik Hiz. Ltd. Şti. tarafından ..... Motorlu Araçlar Servisi gözetiminde ...... dosya numarası ile inceleme yapıldığı, aracın onarım ekspertiz çalışması incelendiğinde, hasar gören ... plakalı araçta ön tampon, motor kaputu, ön panel, sağ ön çamurluk, ön tampon demiri, sağ ön amortisör, bu parçaların montajı için gerekli ara parçalar ve bağlantı parçaları kısımlarında onarım işlemleri değerlendirmeye alındığı ve toplam 24 adet parça için eksperlik çalışması yapıldığı anlaşılmıştır.
Makine mühendisi bilirkişinin ..... tarihli raporu ışığında; aracın mevcut hasardan dolayı, dava konusu araçta oluşan hasarın piyasa araştırması sonucunda yedek parça fiyat listesi ve işçilik ücretleri belirlenmiş ve (.... otomotiv– .... otomotiv Ford Yetkili servisi ve sigorta eksperi tarafından fiyat alınan .... Oto kaporta) ve dava konusu aracın .... tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucunda, aracın ön kısımlarında hasar oluştuğu, oluşan hasarın onarımı için yapılan piyasa araştırması sonucunda (.... oto Ford yetkili servisinden) orijinal yedek parça için .....TL fiyat belirlendiği, ancak .... tarihli ekspertiz raporunda, dava konusu aracın onarımı için yedek parça (ıskontolu) ....TL (KDV hariç), işçilik .... TL fiyat belirlendiği, yapılan ıskontolarla yedek parça ve işçilik dahil toplam ... TL (KDV Hariç) tutarında bir ücret olduğu tespit edilmiştir. Dava konusu aracın hasarlı haline ait ekspertiz raporu incelendiğinde, raporda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerinin, yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu teknik kanaatine yer verilmiştir. Davalı tarafça ödendiği iddia edilen tutarın bu hasar bedeline ilişkin olduğu sonucuna varılmıştır.
Değer kaybı bakımından ise; dava konusu araçta, ...... tarihinde meydana gelen kaza öncesi (hasarsız hali) ve hasar tarihi dikkate alınarak değerinin tespiti için; TSB kasko değer listesinden,(https://www.tsb.org.tr/tr/kasko-deger-listesi) (.... TL) olarak belirlenmiş ve .... oto galerilerinden ... Otomotiv, ..... ....) - .... Otomotiv, ...... (......)- ... Otomotiv ..... (Tlf: .....) işletmelerinden bilirkişi marifetiyle araştırma yapılmış, bu araştırmalar sonucunda, aracın hasar geçmişi, geçmiş mülkiyet durumu ve araç rayicini belirleyecek diğer faktörler dikkate alınarak benzer özelliklere sahip bir aracın piyasa genelinde ortalama .... TL ile ..... TL aralığında değişkenlik gösterdiği, mevcut olan pazarlık payı ve servislerden ve galericilerden alınan fiyatlarda komisyon payı bulunduğu da dikkate alınarak emsal aracın .... TL bedel ile temin edilebileceği kanaatine varılmıştır.
Dava konusu aracın kaza tarihi ile hasarı onarıldıktan sonra ve .... tarihli Resmi Gazetede ekli liste dikkate alınarak aracın değer kaybı için emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelinin; parça değişimi ve boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı, onarım işlemleri dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda, dikkate alınarak yapılan piyasa araştırması sonucu .... TL olacağı teknik kanaati bilirkişi tarafından sunulmuştur.
Bu durumda; dava konusu aracın hasarı onarıldıktan sonra ve hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci eldeki değer kaybı bedelinin; aracın kilometresi, tramer sorgusu ve geriye dönük hasarı dikkate alınarak “yapılan onarım işlemleri ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı” dava dosyasında bulunan belgeler (faturalar, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda, yapılan piyasa araştırması sonucu (....-....)= .... TL değer kaybı olacağı kanaatine varılmıştır.
Dosyaya kazandırılan tramer kayıtlarının incelenmesinde; ... plakalı aracın mevcut kazadan önce farklı tarihlerde 3(üç) ayrı kazaya karıştığı görülmekle, anılan hasarların dosyaları ilgili sigorta şirketlerinden temin edilmiş ve dosyada mübrez vaziyette tarafların makine mühendisi bilirkişinin kök raporuna itirazlarının da karşılanması için bilirkişiden ek rapor alınmıştır.
Buna göre; önceki hasar kayıtlarından olmak üzere, davaya konu aracın ..... tarihindeki .... hasarı dosyasında Arka Cam değişimi yaptığı, .... tarihli .... hasar dosyasında Ön Cam değişimi yapıldığı ve .... tarihli .... hasar dosyasında Ön Cam değişimi yapıldığı tespit edilmiştir. Cam değişiminin değer kaybı oluşturmadığı ve .... tarihinde oluşan hasardan farklı kısımlarda meydana geldiği görüldüğünden bilirkişinin kök raporundaki tespitlerinin geçerliliğini koruduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Neticeten davacının ıslah dilekçesiyle ....TL olarak talep ettiği değer kaybı tazminatı talebinin kabulüne, ... plakalı aracın ruhsatının incelenmesinden kullanım amacının hususi olduğu görülmekle kabul edilen tutara yasal faiz yürütülmesine, davacı vekilinin başkaca faiz taleplerinin reddine, davacı vekilinin .... tarihinde davalı şirkete usulünce başvuru yaptığı, buna ilişkin davalı şirket tarafından evrak kabul kaşesinin dosyada mübrez başvuru evrakına basıldığının anlaşıldığı, bu durumda başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonrasında davalının temerrüte düşeceği değerlendirilmekle, faizin ..... tarihinden itibaren başlatılmasına karar verilmiştir.
Araç mahrumiyet zararına yönelik talebin değerlendirilmesinde;
Davalı sigorta şirketi hakkında anılan talep yönünden açılan dava reddolunmuştur. Şöyle ki;
Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve bu suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, araç mahrumiyetinden kaynaklanan bu zararının tazmininin gerektiği açık olmakla birlikte, bu zararın, kazadan kaynaklanan dolaylı zarar mahiyetinde olduğu ve davalı trafik sigortacısının sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğu, mahrumiyet zararının Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığı, davalı sigorta şirketinin Poliçe teminatı içeriğine göre değer kaybından sorumlu olduğu, mahrumiyet zararından sorumlu olmadığı sonucuna varılmakla, anılan taleple açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Orjinal parça bedeli talebi yönünden yapılan değerlendirmede;
Makine mühendisi bilirkişinin ..... tarihli ek raporundan anlaşıldığı üzere; sigorta şirketlerinin hasar onarım işletmeleri ile belirli bir ıskonto anlaşması ile çalıştıkları, sigorta şirketi tarafından yönlendirilen eksperin; hasar dosyası, şirketler tarafından hazırlanan hasar listesi ve araç üzerinde gerekli incelemeleri yaparak, hasar gören parçaların onarım mı yoksa değişim mi gerektiğine karar verdiği, Zorunlu trafik sigortası ile yapılan hasarlarda parça tedarikini tamamen sigorta şirketi tarafından yapıldığı, dava dosyasındaki ekspertiz raporu, ekspertiz çalışmasının yapıldığı hasar gören parçaların değiştirilmesi için yapılan parça ve işçilik fiyat listesindeki parçaların referans kodları incelendiğinde; davaya konu aracın onarımında tamamen orijinal parça kullanıldığı anlaşılmakla anılan talep de reddolunmakla aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davanın kısmen kabulü ve kısmen reddi ile,
a-Davacının orjinal parça bedeli olmak üzere 10,00 TL ile ikame araç bedeli olmak üzere .... TL maddi tazminat taleplerinin şartları oluşmamakla AYRI AYRI REDDİNE,
b-Davacının değer kaybına yönelik tazminat talebinin KABULÜ ile, ..... TL'nin temerrüt tarihi olan .... tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE,
2-Alınması gereken 888,03 TL harçtan, peşin alınan kısmın mahsubu ile bakiye 570,14 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafın ödediği 59,30 TL başvurma harcı, 317,89 TL peşin harç ve 8,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 385,69 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan .... TL posta, tebligat gideri ve bilirkişi ücreti toplamının kabul red oranına göre belirlenen.... TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından karşılanan bir gider bulunmadığından anılan hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6- Davacı taraf davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7- Davalı taraf davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen ..... TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,
8- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan ....-TL arabulucu ücretinin kabul red oranına göre belirlenen .... TL'sinin davalıdan, 195,49 TL'sinin ise davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
9- HMK.'nın 333. maddesi ve HMKY'nin 47. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının yazı işleri müdürü tarafından ilgilisi hesap numarası bildirilmiş ise hesabına aktarılmasına, aksi halde masrafın gider avansından karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilerek iadesinin sağlanmasına,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.
Katip Hakim