TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLLERİ:
DAVALI :
VEKİLLERİ:
DAVA İHBAR OLUNAN:
DAVA: Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/09/2021
KARAR TARİHİ: 20/06/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili... Davalı Sınırlı Sorumlu .... Konut Yapı Kooperatifinin .... ili .... ilçesi Yukarıkılıçtaşı Mahallesinde yapacağı 2 etaptan oluşan villardan 1 tanesine sahip olabilmek için ... yılında üyelik aidat peşin ücreti olan ... tl ödeyerek 1 sırandan üye olduğunu, müvekkilinin düzenli olarak üyelik aidatlarını ödediğini, müvekkilinin ödemelerini yapmış olmasına rağmen evi kendisine bir türlü verilmediğini, müvekkilin kura ile hak sahipliği kazandığı ... ili .. ilçesi Yukarıkılıçtaşı Mahallesinde bulunan .. ada ... parselde yapılan 1 etap 4 nolu bağımsız bölüm deki taşınmazın tapusunun iptali ile müvekkilinin adına tescilini, ... ili ... ilçesi ... Mahallesinde bulunan ... ada 3 parselde yapılan 1 etap 4 nolu bağımsız bölüm üçüncü kişilere devrinin önlenmesi için ihtiyati tedbir konulmasını, taşınmazın dava tarihindeki güncel bedelinin tazminat olarak müvekkiline ödenmesini .. TL tazminatın ticari faizi birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin Davalı Sınırlı Sorumlu ....i Konut Yapı Kooperatifine yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça maddi gerçekten ve hukuki dayanaktan yoksun usul ve yasaya aykırı davanın reddi gerektiğini, davacı her ne kadar üyelik aidatlarının tamamını ödediğini beyan etmekte ise de 1. etap villalar için ... tl ödenmesi kararlaştırılmasına karşın davacı tarafından ödemenin tamamının yapılması bir yana yarısı dahi ödenmediğini, davacının arsa katılım payı olarak ... TL ödenmesi kararlaştırıldığı halde 1. Etap üyelerinden olan ve üyeliğe kabul aşamasında sadece ... TL ödeme yaptığını, davanın zamanaşımına uğradığını, öncelikle davacının usul ve yasaya aykırı ihtiyati tedbir talebinin reddini pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddini , mümkün olmaması halinde davanın zamanaşımına uğraması nedeniyle usulden reddini, mahkememiz aksi kanaat hasıl olması halinde maddi gerçekten ve hukuki dayanaktan yoksun usul ve yasaya aykırı davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine tahmilini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER:
Davalının üye listesi, üye kayıtları, ödemelerin olduğu kooperatif kayıtları,
Davalının ticaret sicil kayıtları,
... arabuluculuk büro numarası, .... arabuluculuk dosya numarasına kayıtlı arabuluculuk tutanağı,
Tapu kayıtları,
Kooperatif inşaat sözleşmeleri,
Gayrimenkul değerleme uzmanı bilirkişisinden ... tarihli rapor ve ... tarihli ek rapor,
Kooperatif bilirkişisinden alınan ... tarihli rapor ve .... tarihli ek rapor.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, kooperatif üyeliği nedeniyle tapu iptali tescil, terditli olarak takdirde taahhüt edildiği iddia olunan taşınmazın dava tarihindeki güncel değerinin tespiti ve tazmini istemine ilişkindir.
Kooperatif, üyelerin/ortakların konut ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla Diyarbakır .... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye sayı ile tasdiklenen .... Kooperatifi Anasözleşmesi kapsamında .... tarih ... yevmiye sayı ile tasdiklenen Yönetim Kurulu Kararının tescil ve ilanı ile kurulmuş olduğu anlaşılmaktadır. Kooperatifin amacı doğrultusunda ... Etapta adet bahçeli ... villanın yapımı için müteahhit firma ..... . San. Tic. Ltd. Şti. ile .... tarihinde Kooperatif İnşaat Sözleşmesi imzalanmış ve bu sözleşmeye göre inşaata başlama tarihi ...; inşaatın bitirilme tarihi ise ... olarak kararlaştırılmıştır. Müteahhitle anlaşma yapılması akabinde de ... VİLLALARDA yapılacak işler ile ilgili kooperatif üyelerinden alınması gereken ödemeler hakkında Genel Kurul Toplantısı yapılmış ve yapılan görüşmeler sonucunda taksitlendirmeler de yapılmak suretiyle her bir üyeden; arsa katılım payı - ... TL, ... tarihinde - .. TL, ... tarihinde - ... TL, ... tarihinde - ... TL, ... tarihinde - ... TL, .. veya teslimat tarihinde - ... TL olmak üzere toplam ... TL alınmasına karar verildiği anlaşılmıştır... Tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yapılan ilanlardan ... TL'nin yanı sıra inşaatta çıkan ek maliyetler nedeniyle de Diyarbakır 3. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye sayısı ile tasdiklenen Genel Kurul Kararı ile .... Etap üyelerinden; konut inşaatının yapımı için ek ücret olarak .. TL, villaların çatı maliyeti için ise .. TL olmak üzere .. TL daha alınmasına karar verilmiş olduğu anlaşılmıştır.
... Tarihli Kooperatif İnşaat Sözleşmesi ile de ... Etapta .. adet bahçeli .. villanın yapımı noktasında müteahhit ...Pet. Ürn. San. Tic. Ltd. Şti. ile ... tarihinde Kooperatif İnşaat Sözleşmesi imzalanmış ve bu sözleşmeye göre de inşaata başlama tarihi ..; inşaatın bitirilme tarihi ise ... olarak kararlaştırılmış, müteahhitle yapılan ikinci anlaşma akabinde 2. etap villalarda yapılacak işler ile ilgili kooperatif üyelerinden alınması gereken ödemeler hakkında da yapılan ticaret sicil gazetesi ilanında her bir üyeden; arsa katılım payı olarak - ... tarihinde .. TL ve .. tarihinde .. TL olmak üzere toplam .. TL, .. tarihinde 1. taksit - ... TL,... tarihinde 2. taksit - ... TL, ... tarihinde 3. taksit - ... TL, .. tarihinde 4. taksit - ... TL, ... tarihinde 5. taksit - .. TL olmak üzere toplam .. TL alınmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin tapu iptal ve tescil istemine binaen taşınmazın değerinin belirlenmesi için gayrimenkul bilirkişisinden ... tarihli rapor ve ... tarihli ek rapor alınmıştır.
İlk olarak tapu iptali tescil istemi incelendiğinde, ... Etap 4 nolu bağımsız bölüm, davalı tarafından....'ya verilmiş ve bu kişi adına tapuda tescil edilmiştir. Güncel tapu kayıtları incelendiğinde ise malikinin ise ... olduğu görülmektedir. Yargıtay 1.HD sinin 2014/22016 2017/2510 EK sayılı ilamı ve Yargıtay 16. HD E.2016/12755 K.2019/7463 sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olup bu nitelikteki davanın, açıldığı tarihteki kayıt malikine yöneltilerek açılması gerekmektedir. Davalının tapu malikinin davalı kooperatif olmadığı sabit olduğundan asıl talebin pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
Terditli talep olan taşınmazın dava tarihindeki güncel değeri talebi yönünden incelendiğinde ise Diyarbakır .... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye sayı ile tasdiklenen Konut Yapı Kooperatifi Anasözleşmesi kapsamında ... tarih ... yevmiye sayı ile tasdiklenen Yönetim Kurulu Kararının tescil ve ilanı ile kurulmuştur. ... etap için ... adet villanın 2. etap için ise ... adet villanın yapımı tamamlanmış; bu haliyle anasözleşmede gösterilen işlerin tamamlanması ve ferdi mülkiyete geçilip konutların ortaklar adına tescil edilmesiyle kooperatif amacına ulaşmış olacaktır. Mahkememizce celbedilen tapu kayıtlarından da davalı Kooperatif nezdinde ferdileştirme ve ortaklar adına tescil işlemlerinin 2015 yılında yapıldığı görülmektedir. "Tapu iptali ve tescil, üyelik tespiti, tahsis hakkına dayanan davalar gibi üyeliğe sıkı sıkıya bağlı talepler ile ilgili olan davalarda üyelik devam ettiği sürece zamanışımı süresi işlemez. Ancak üyenin parasal yükümlülükleri ile ilgili davalar TBK'nun 147/4 maddesi uyarınca 5 yıllık zamanaşımı süresine tâbidir. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın ... tarihli ve ... E., ... K. sayılı bir kararı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve .... E., ... K. sayılı kararı). 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun 17. Maddesinde de;" Kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikteki iade ve ödemeler, anasözleşmede daha kısa bir süre tespit edilmiş olsa bile genel kurulca üç yılı aşmamak üzere geciktirilebilir. Bu durumda kooperatifin muhik bir tazminat isteme hakkı saklıdır. Çıkan veya çıkarılan ortaklar ile mirasçılarının alacak ve hakları bunları istiyebilecekleri günden başlıyarak BEŞ YIL GEÇMEKLE ZAMANAŞIMINA UĞRAR." hükmü yer almaktadır. 2015 yılında ferdileştirme ve tüm ortaklar adına tescil işlemlerini tamamlayan ve amacına ulaşması nedeniyle de dağılan bir Kooperatife yöneltilen bu talebin de zamanaşımına uğradığı sabit olduğundan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacının tapu iptal ve tescil isteminin husumet yokluğu nedeniyle reddine, terditli talebinin ise zamanaşımı nedeniyle reddine,
2-Harçlar kanununca alınması gereken 179,90 TL harçtan başta yatırılan harcın mahsubu ile 120,60TL harcın davacıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı taraf kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
5-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim