TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
DAVALI : Hasımsız
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 16/12/2021
KARAR TARİHİ: 14/03/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle; Taraflarına ait ..... Mahallesi .... Sokak . No... ... adresinde .... Nakliyat Petrol Turizm İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirket isimli, .... ticaret sicil no.lu ticari işletmenin Mali Müşavirlik ofisinde bulunan ... marka .....seri numaralı dizüstü bilgisayar içerisinde....marka..... model ... seri numaralı ....GB kapasiteli hard - disk ...Flash yongasının arızalanması ve kurtarılmasının mümkün olmaması nedeniyle veri içeriklerinin görüntülenemediğini, söz konusu olay nedeniyle ticari işletmelerine ait; 2021/ Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz aylarına ait onaylı Yevmiye ve Defteri Kebir defterlerine ait beratlara ait xml dosyalarının zayi olduğunu, TKK. Madde 82. (7) numaralı fikra uyarınca Mahkememizden 2021/ Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz aylarına ait dosyaların zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER:
1-Ergani Noterliğinin ... tarihli cevabi yazısı içeriğine göre, "..... İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketine ait Ortaklar Pay Defteri ve Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri (Karar Defteri) nin onayı yapılmamıştır. " şeklindeki tasdik bilgisi,
2-Gelir İdaresi Başkanlığının 18/02/2022 tarihli cevabi yazısı içeriğine göre, "Başkanlığımız sisteminin kontrolünde; adı geçen mükellefin 01/01/2021 tarihinde e-Defter uygulamasına dahil olduğu, yazımız tarihi itibariyle en son 2021/12. aya ait e-Defter ve berat dosyalarının ikincil kopyalarının Başkanlığımız sistemlerine yüklendiği görülmüş olup mükellefin söz konusu dönemlere ait e-Defter beratları yazımız ekinde gönderilmektedir." denmek suretiyle bilgi verildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, ticari defter ve kayıtların zayi olması nedeniyle 6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmüne göre zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.
Davacı, ticari işletmenin Mali Müşavirlik ofisinde bulunan .... marka ..... seri numaralı dizüstü bilgisayar içerisinde ..... marka .... model ..... seri numaralı 240 GB kapasiteli hard - disk ... Flash yongasının arızalanması ve kurtarılmasının mümkün olmaması nedeniyle ticari işletmelerine ait; 2021/ Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz aylarına ait onaylı Yevmiye ve Defteri Kebir defterlerine ait beratlara ait xml dosyalarının zayi olduğundan, taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 09/12/2021 tarih, ... Esas, .... Karar sayılı içeriğinde de ayrıntılı olarak açıklandığı ve Mahkememizce de iştirak edilmek suretiyle atıf yapıldığı üzere;
19/10/2021 tarihli ve 30923 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Elektronik Defter Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in m. 7.1 hükmüne göre e-defter tutanların, Vergi Usul Kanununda belirtilen “mücbir sebep” halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Gelir İdaresi Başkanlığından ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir.
Anılan maddede atıf yapılan Vergi Usul Kanunu m. 13 hükmü uyarınca mücbir sebepler ise; (i) vergi ödevlerinden her hangi birinin yerine getirilmesine engel olacak derecede ağır kaza, ağır hastalık ve tutukluluk; (ii) vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olacak yangın, yer sarsıntısı ve su basması gibi afetler; (iii) kişinin iradesi dışında vukua gelen mecburi gaybubetler; (iv) sahibinin iradesi dışındaki sebepler dolayısiyle defter ve vesikalarının elinden çıkmış bulunması şeklindedir.
6100 sayılı TTK m. 82/7 hükmünde ise tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacirin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği, davanın hasımsız açılacağı, mahkemenin gerekli gördüğü delillerin toplanmasını emredebileceği hüküm altına alınmıştır. Madde uyarınca, 15 günlük hak düşürücü süre zayi sebebinin ve zayi olan defter ve belgelerin tam olarak tespitinden itibaren başlar.
Yukarıda anılan ilke ve esaslara göre somut olay değerlendirildiğinde; Mahkemece yukarıda yer verilen Tebliğ hükümleri doğrultusunda Gelir İdaresi Başkanlığından davacı şirketin dava konusu e-defter ve beratlarının ikincil örneklerinin muhafaza edilip edilmediğinin sorulduğu, Gelir İdaresi Başkanlığının 18/02/2022 tarihli cevabi yazısı içeriğine göre, "Başkanlığımız sisteminin kontrolünde; adı geçen mükellefin 01/01/2021 tarihinde e-Defter uygulamasına dahil olduğu, yazımız tarihi itibariyle en son 2021/12. aya ait e-Defter ve berat dosyalarının ikincil kopyalarının Başkanlığımız sistemlerine yüklendiği görülmüş olup mükellefin söz konusu dönemlere ait e-Defter beratları yazımız ekinde gönderilmektedir." denildiği, buna göre davacıya ait e-defterlerin ve beratların kayıtlarının yedeklendiği bildirilmiş olmakla anılan kurumdan davacı şirketin e-defter kayıtları ile beratları temin edilebileceğinden, Mahkememizce davanın bu gerekçeyle reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 80,70 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile kalan 21,40 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Dosya içinde kullanılmayan gider avansı var ise karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı temsilcinin yüzüne karşı, verilen karara 6100 Sayılı HMK'nın 341 vd. Hükümleri doğrultusunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren (2 haftalık) süre içerisinde Mahkememize yahut başka bir yer Mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve gerekli harç ve giderlerinin tamamını ödemek suretiyle Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yoluna başvurulabileceğine karar verildi.
Katip Hakim