TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLLERİ:
DAVALI : HASIMSIZ
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 20/12/2021
KARAR TARİHİ: 04/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... Mahallesi .... No:.... adresinde .... Limited Şirket isimli, ... ticaret sicil no'lu ticari işletmemin Mali Müşavirlik ofisinde bulunan ... marka .... seri numaralı dizüstü bilgisayar içerisinde ....marka ... Series model ... seri numaralı ... kapasiteli harddisk .... Flash yongasının arızalanması ve kurtarılmasının mümkün olmaması nedeniyle veri içeriklerinin görüntülenememekte olduğunu, söz konusu olay nedeniyle Ticari işletmemize ait;...., Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz aylarına ait onaylı Yevmiye ve Defteri Kebir defterlerine ait e-beratlara ait xml dosyalarının zayi olduğundan, TKK. Madde 82. (7) numaralı fikra uyarınca Mahkemenizden ..../ Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz aylarına ait dosyaların zayi olduğuna dair taraflarına zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiş olduğu anlaşıldı.
DELİLLER:
1-Gelir İdaresi Başkanlığının ... tarihli cevabi yazısı içeriğine göre, "Başkanlığımız sisteminin kontrolünde; adı geçen mükellefin ... tarihinde e-Defter uygulamasına dahil olduğu, firma tarafından e-defter ve beratlarının temini için yazımız tarihi itibariyle başvuru yapılmadığı, sistem kayıtlarımızdan alınan e-defter ve beratlarının onaylı örneklerinin yazımız ekinde gönderildiği" denmek suretiyle bilgi verildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, ticari defter ve kayıtların zayi olması nedeniyle 6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmüne göre zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.
Talep konusunun davacı şirkete ait ... yılına ait Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz aylarına ait yevmiye defteri kebir defterine ait e-beratlara ait xml dosyalarının zayi olduğundan bahisle zayi belgesi verilmesinden ibaret olduğu anlaşıldı.
Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin .... tarih, .... Esas, .... Karar sayılı içeriğinde de ayrıntılı olarak açıklandığı ve Mahkememizce de iştirak edilmek suretiyle atıf yapıldığı üzere; .. tarihli ve 30923 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Elektronik Defter Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in m. 7.1 hükmüne göre e-defter tutanların, Vergi Usul Kanununda belirtilen “mücbir sebep” halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Gelir İdaresi Başkanlığından ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir. Anılan maddede atıf yapılan Vergi Usul Kanunu m. 13 hükmü uyarınca mücbir sebepler ise; (i) vergi ödevlerinden her hangi birinin yerine getirilmesine engel olacak derecede ağır kaza, ağır hastalık ve tutukluluk; (ii) vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olacak yangın, yer sarsıntısı ve su basması gibi afetler; (iii) kişinin iradesi dışında vukua gelen mecburi gaybubetler; (iv) sahibinin iradesi dışındaki sebepler dolayısiyle defter ve vesikalarının elinden çıkmış bulunması şeklindedir.
6100 sayılı TTK m. 82/7 hükmünde ise tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacirin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği, davanın hasımsız açılacağı, mahkemenin gerekli gördüğü delillerin toplanmasını emredebileceği hüküm altına alınmıştır. Madde uyarınca, 15 günlük hak düşürücü süre zayi sebebinin ve zayi olan defter ve belgelerin tam olarak tespitinden itibaren başlar.
Yukarıda anılan ilke ve esaslara göre somut olay değerlendirildiğinde; Mahkemece yukarıda yer verilen Tebliğ hükümleri doğrultusunda Gelir İdaresi Başkanlığından davacı şirketin dava konusu e-defter ve beratlarının ikincil örneklerinin muhafaza edilip edilmediğinin sorulduğu, Gelir İdaresi Başkanlığının ....tarihli cevabi yazısı içeriğine göre, "Başkanlığımız sisteminin kontrolünde; adı geçen mükellefin .... tarihinde e-Defter uygulamasına dahil olduğu, firma tarafından e-defter ve beratlarının temini için yazımız tarihi itibariyle başvuru yapılmadığı, sistem kayıtlarımızdan alınan e-defter ve beratlarının onaylı örneklerinin yazımız ekinde gönderildiği" denildiği, buna göre davacıya ait e-defterlerin ve beratların kayıtlarının yedeklendiği bildirilmiş olmakla anılan kurumdan davacı şirketin e-defter kayıtları ile beratları temin edilebileceğinden, Mahkememizce davanın bu gerekçeyle reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 80,70 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile kalan 21,40 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Dosya içinde kullanılmayan gider avansı var ise karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, verilen karara 6100 Sayılı HMK'nın 341 vd. Hükümleri doğrultusunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren (2 haftalık) süre içerisinde Mahkememize yahut başka bir yer Mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve gerekli harç ve giderlerinin tamamını ödemek suretiyle Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yoluna başvurulabileceğine karar verildi.
Katip Hakim