TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/02/2020
KARAR TARİHİ: 16/12/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı şirketin (..) Bölge Müdürlüğünce ihale edilen (...) köprü (...) Bölge Hududu Devlet Yolu Km: (...)-(...) Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Bitümlü Temel, Binder ve Aşınma Tabakası Yapılması Yapım ve Onarım İkmal İşi ihalesininin yüklenicisi olan dava dışı iş ortaklığının taşeronu olduğunu, müvekkili ile davalı şirket arasında bu iş kapsamında bitümlü sıcak karışım alım satımı konusunda anlaştığını, davalı şirketin bitümlü karışım alımı için (...) tarihinde (...) TL, (...) tarihinde (...) TL, (...) tarihinde (...) TL kapora verdiğini, müvekkil şirketi tarafından davalı şirkete (...) ton (...) TL bedelinde bitümlü sicak karışım teslim edildiğini, müvekkil şirket tarafından davalı şirkete (...) tarihli, (...) TL bedelinde fatura kesildiğini ve davalı şirket tarafından faturaya herhangi bir itirazda bulunmadığını, herhangi bir vade öngörülmemiş olduğundan borçlu şirketin (...) tarihinde temerrüde düştüğünü, davalı şirket tarafından (...) tarihinde (...) TL, (...) tarihinde (...) TL kısmi ödemeler yaptığını, devam eden süreçte müvekkil şirket tarafından (...) ton (...) TL bedelinde bitümlü sıcak karışım teslim edildiğini, müvekkil şirket tarafından davalı şirkete (...) tarihli, (...) TL bedelinde fatura kesildiğini ve davalı şirket tarafından faturaya herhangi bir itirazda bulunmadığını, (...) tarihinde temerrüde düştüğünü, müvekkil şirkete davalı şirket tarafından (...) tarihinde (...) TL ödeme yaptığını, dava konusu malların teslim edildiğini, davalı şirket tarafından bir kısım ödemelerin yapıldığını ve (...) tarihinden bu yana müvekkil şirkete herhangi bir ödeme yapılmadığını, bu sebeple davalı aleyhine Diyarbakır 9. İcra Müdürlüğü'nün (....) esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı şirket tarafından borca itirazda bulunulduğunu, davalı şirketin yapmış olduğu itirazın taraflarına tebliğ edilmediğini, 28/06/2019 tarihinde borca itiraz edildiğinin öğrenildiğini ve 01/07/2019 tarihinde Diyarbakır Arabulucuk Bürosuna başvurulduğunu, 08/07/2019 tarihinde gerçekleşen oturumda anlaşmama tutanağının düzenlendiğini ve bu nedenlerle davalı şirket tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, davalının borca yetecek miktarda menkul, gayrimenkulları ile 3. Şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının iş bu davayı, yasal 1 yıllık dava açma süresi geçtikten sonra 03.02.2020 tarihinde açtığını, davanın süre açısından reddinin gerektiğini, icra dosyasında son yapılan işlemin 08.11.2018 tarihli itiraz üzerine verilen takibin durdurulması kararı olduğunu, anılan bu tarihten sonra icra dosyasında hiç bir işlemin yapılmadığını, 1 yılı aşkın süreyle icra dosyasında işlem yapılmaması nedeniyle takip dosyasının işlemden kaldırıldığını, işlemden kaldırılan takip dosyası esas alınarak itirazın iptali davası açılamayacağını, dava değerinin, icra dosyasındaki takip toplamından farklı olarak, (...) TL gösterildiğini, davanın kısmi dava olarak açıldığını, itirazın iptali davasında dava değerinin itiraza uğrayan takip tutarı olduğunu, davacının, takip tutarının altındaki bir meblağ için dava açması mümkün ise de, bu talebini bölerek kısmi dava açmasına hukuken olanak bulunmadığını, davacının inkar tazminatı talep etmesine imkan bulunmadığını, esasa ilişkin olarak her ne kadar müvekkiline 31.381 kğ bitümlü sıcak karışım teslim edildiği iddia edilmiş ve bu miktar üzerinden fatura düzenlenmiş ise de, müvekkiline bu miktarda bir mal teslimi yapılmadığını, müvekkilinin davacı yandan almış olduğu ve kendisine teslim edilen bitümlü sıcak karışım miktarına karşılık gelen bedeli ödediğini, yapılan ödemelerin, davacının da kabul ettiği hususlar olduğunu, davacının aldığını beyan ettiği ödeme tutarının (...) TL olduğunu, ancak davacı tarafın kendisine bu amaçla yapılmış 600.000,00 TL'lik ödemeden ise hiç bahsetmediğini, müvekkiline herhangi bir ihtar yapılmadığından müvekkilinin temerrüde düşmediğini, bu nedenlerle; davanın reddine; yargılama harç masrafları ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi cevap dilekçesi, bilirkişi raporu, Diyarbakır 9. İcra Müdürlüğü'nün (...) Esas sayılı dosyası, Karayolları (...) Bölge Müdürlüğünün 24.02.2020 cevabi yazısı ve ekinde bulunan İhale Dökümanları, (...) tarihli Sözleşme ve (...) tarihli Ek Alt Yüklenici Sözleşmesi ile tüm dosya kapsamı ve sair evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Davacının ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapılıp yapılmadığının dolayısı ile delil niteliğine haiz olup olmadığının tespiti, davaya konu faturanın/faturaların tarafların ticari defterlerine kayıtlı olup olmadığının kayıtlı ise kayıt tarihinin tespiti, faturaya/faturalara istinaden tarafların ticari defterlerinde ödeme kaydının olup olmadığının varsa ödeme miktarı ve ödeme tarihinin bildirilmesi var ise dayanak belgenin ibrazı, davacının ticari defterleri arasında farklılık var ise farklılık arz eden kayıtların tespiti ve dayanaklarının ibrazı maksadıyla dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişiler tarafından; bilirkişiler tarafından mahkemeye sunulan 21.04.2021 tarihli raporda;
"Tarafların ticari defter incelemesi sonucu defter kayıtlarının birbirini teyit etmediği,
Davalının defter incelemesi sonucu hesaplanan (...) TL borcuna karşılık, Davacının defter incelemesinde hesaplanan (...) TL alacağındaki farkın; Davalının 10.10.2013 Tarihindeki (...) TL” lik ödeme kavdının davacı defterlerinde olmadığından ve Davacının 31.03.2014 Tarihindeki (...) TL” lik tahsilat kaydının davalı defterlerinde olmadığından kaynaklandığı hususu tespit edilmiştir.
Davalının10.10.2013 Tarihindeki (...) TL/ lik ödeme kaydına ilişkin iddiasına yönelik tevsi kedici belge dosyaya sunulmamıştır.
Davalı kayıtlarına göre (...) TL ana para üzerinden (...) TL tutarında işlemiş temerrüt faizi ile birlikte toplam (...) TL olarak hesaplandığı,
Davacı kavıtlarına göre (...) TL ana para üzerinden (...) TL tutarında işlemiş temerrüt faizi ile birlikte toplam (...) TL olarak hesaplandığı,
Davalı taraf (...) Bölge Müdürlüğü ile ihale sonucu eser sözleşmesi akdeden (...)* (...) *(...) firmasının taşeronu olup, ana dosva içerisindeki Karavolları idaresinden söz konusu yapım işine ilişkin olarak temin edileri idare-vüklenici ve alt vüklenici sözleşmeleri, geçici kabul tutanağı, 7 nolu Kesin Hakediş Raporundaki imalat cins ve miktarlarına nazaran davacı tarafından davalıya düzenlenen fatura içeriklerinin idareye teslim edilen mal-malzeme miktarını aşmadığı dikkate alındığında fatura içeriği ürünlerin davacı tarafından davalıva teslim edilmiş olmasının mümkün olduğu," şeklinde rapor tanzim edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, ödenmeyen bakiye fatura alacağından kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkindir.
Dava ve cevap dilekçesi, icra takip dosyası, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamına göre;
Taraflar arasında ticari satış sözleşmesinden kaynaklanan ilişki bulunduğu, davacı tarafından fatura alacağından kaynaklanan borcun ödenmemesi üzerine davacı tarafından Diyarbakır (...) İcra Müdürlüğü'nün (...) Esas sayılı dosyası üzerinden (...) TL asıl alacak, (...) TL işlemiş faiz olmak üzere toplam (...) TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 06/11/2018 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından süresinde 07/11/2018 tarihinde takibe itiraz edildiği, itirazın davacı alacaklıya tebliğine ilişkin icra dosyası içerisinde herhangi bir tebliğ evrakı bulunmadığı anlaşılmakla iş bu davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında akti ilişkinin varlığı hususunda bir uyuşmazlık mevcut olmayıp, uyuşmazlık, davaya ve dolayısıyla faturaya konu miktardaki malların teslim edilip edilmediği ve bedelinin ödenip ödenmediği noktasındadır.
Hemen belirtmek gerekir ki, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 27.06.2003 tarih ve 2001/1 E., 2003/1 K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere; bir alacak için fatura düzenlenmiş olması, alacağın varlığını ispata yeterli bulunmayıp, fatura, tek başına akdi ilişkinin kanıtı niteliğinde bulunmamaktadır. Davalı vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde, faturaya konu edilen miktarda malın müvekkil şirkete tesliminin söz konusu olmadığı, dava dilekçesinde belirtilen diğer belgelerin de tek taraflı olduğunun savunulmuş olmasına göre, davacı-satıcı taraf kural olarak akdi ilişkinin varlığını ve malın teslim edildiğini, davalı-alıcı taraf ise bedelin ödendiğini kanıtlama mükellefiyeti altındadır.
Mahkemece yapılan yargılama ile davacı şirketin edimini eksik ve ayıpsız olarak yerine getirdiğini ispat etmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de, dosya kapsamına uygun olmakla hükme esas alınan bilirkişi tarafından tanzim edilen rapor içeriğine göre de, davacı tarafından tanzim edilen faturaların tamamının davalı ticari defterlerine kaydedildiği teslim alınan faturalara ilişkin olarak süresi içinde ayıp ve/veya eksik ifa, faturaların gerçeğe aykırı olarak düzenlendiği yönünde bir ihtar ya da bildiriminde bulunulduğuna dair bir iddia ileri sürülmediği gibi bu yönde bir delilin de dosya içerisine sunulmadığı anlaşılmış olmakla, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 222/2 maddesi ile ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması gerektiği, 3. fıkrasında ikinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği, diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamayacağı, 4. fıkra ile açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtların, sahibi aleyhine delil olacağının belirtildiği,
bu itibarla davalı tarafından söz konusu faturaların ticari defterlerine kaydedilmiş olması sebebiyle faturaya konu ürünlerin davalı tarafından eksiksiz teslim alındığı mahkememizce kabul edilmiştir.
Bu kabulden hareketle; her ne kadar davalı ticari defterlerinde davacıya 10/10/2013 tarihinde (...) TL lik ödeme yapıldığı belirtilmiş olmasına karşın söz konusu ödemenin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, yapılan ödemeye ilişkin davalı tarafından mahkemeye herhangi bir belgenin sunulmadığı anlaşılmakla söz konusu kayda itibar edilemeyeceği, ayrıca davacı ticari defterlerinde (...) TL lik tahsilat kaydı bulunduğu anlaşılmakla söz konusu hususun davalı ticari defterlerinde bulunmasa dahi lehine delil teşkil edeceği bu itibarla söz konusu (...) TL ve (...) TL lik ödemeler değerlendirildiğinde taraf ticari defterlerinde davacının (...) TL alacaklı olduğu yönünde örtüştüğü, her ne kadar icra takibi (...) TL asıl alacak üzerinden başlatılmış ise de yukarıda yapılan tespit uyarınca davacının (...) TL alacaklı olduğu gözetilerek söz konusu miktar üzerinden ve her ne kadar davacı tarafından icra takibinde faiz talep edilmiş ise de davalının icra takinden evvel usulüne uygun olarak temerrüde düşürülmemiş olduğu anlaşılmakla işlemiş faizler yönünden talebin reddi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, faturalara dayalı alacağın likit olması nedeniyle davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hükmün tesisi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın kısmen kabulü ile davalının Diyarbakır (...) İcra Dairesi'nin (...) Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının kısmen iptaline, takibin (...) TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki koşullar ile devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alacağın likit olduğu anlaşılmakla, asıl alacak tutarı olan (...) TL'nin %20 si oranında hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken (...) TL karar ve ilam harcından kabul edilen miktar yönünden tarafların davada haklı çıkma oranlarına göre belirlenen (...)TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan (...) TL harcın mahsubu ile bakiye (...) TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, (...) TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 76.393,96 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden red edilen miktar üzerinden A.A.Ü.T. madde 13/2 gereğince hesaplanan 73.206,04 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsiline, davalıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 54,40 TL başvurma harcı, 1.800 TL bilirkişi ücreti, 839,10 TL tebligat-müzekkere ve talimat ücreti olmak üzere toplam 2.693,50 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.373,68 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-HMK'nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Başkan Üye Üye Katip