TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLLERİ:
DAVALI :
VEKİLLERİ:
DAVALI :
VEKİLLERİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVALILAR :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit)
DAVA TARİHİ: 21/07/2014
KARAR TARİHİ: 10/03/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket ile davalı yan ......Ltd.Şti. arasında demir alım-satımına ilişkin sözlü olarak anlaşıldığını ve anlaşılan akde istinaden davalı yana toplam 5.147. 103,13 TL çek keşide edildiğini, söz konusu çeklerin davalı yana teslim edildikten sonra ilgili çeklere istinaden davalı tarafın edimini kısmen yerine getirdiğini ve çeklerin bir kısım karşılığı olan toplam 4.219.059.36 TL bedelli .... müvekkili şirkete teslim ettiğini, bunun yanı sıra yine sevk irsaliyesi ile müvekkiline teslim edilen ancak henüz davalı yan tarafından fatura edilmemiş 49.043,77 TL lik alım-satım ilişkisine konu demir bulunduğunu, söz konusu 49.043,77 TL'lik teslim alınan demirler de nazara alınarak bugün itibariyle davalı yanın teslim etmediği toplam 879.000,00 TL'lik alacağın bulunduğunu, davalı yanan her türlü yapılan ihtara rağmen söz konusu meblağa denk gelen demirin teslim edilmediğini ve davalı yana ulaşılamadığını, yapılan ihtarlara rağmen teslim edilmeyen alım-satım sözleşmesine konu ürünlerin karşılığında borçlarının bulunmadığını, açıklanan nedenlerle: ... Bankası ... Şubesi'ne ait ... tarih, ... nolu 60.000,00 TL meblağlı çek; ...Bankası ... Şubesi'ne ait ... tarih, ... nolu 50.000,00 TL meblağlı çek; ...Bankası ... Şubesi'ne ait ... tarih, ... nolu 50.000,00 TL meblağlı çek; ...Bankası ... Şubesi'ne ait .... tarih, ... nolu 50.000,00 TL meblağlı çek; ...Bankası ... Şubesi'ne ait ... tarih; ... nolu 50.000,00 TL meblağlı çek; ...Bankası ... Şubesi'ne ait ... tarih, ...nolu 139.000,00 TL meblağlı çek; ....bank .... Şubesi'ne ait ... tarih,...nolu 60.000,00 TL meblağlı çek; ....bank ....Şubesi'ne ait ... tarih,...nolu 75.000,00 TL meblağlı çek; .....bank .... Şubesi'ne ait ... tarih,... nolu 75.000,00 TL meblağlı çek; ...bank .... Şubesi'ne ait ... tarih,... nolu 70.000,00 TL meblağlı çek; ....bank ... Şubesi'ne ait ... tarih,... nolu 100.000,00 TL meblağlı çek; ...Bankası ...... Şubesine ait ... tarih ... nolu 100.000,00 TL meblağlı çek olmak üzere toplam 879.000,00 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı yana dava dilekçesi ve tensip zaptının usulüne uygun tebliğ edildiği, süresinde herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmakla davalı davayı tümden inkar etmiş addolunur.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava menfi tespit davasıdır.
Dava dilekçesi, ticaret sicil kayıtları, bilirkişi raporları ve sair tüm dosya kapsamı hep birlikte incelenmiştir.
Mahkemece taraflar arasındaki ihtilafın menfi tespit ve çek iptali noktasında toplandığı tespit edilmiştir.
... 6. ASHM nin ... esas, ... 4. ASHM nin ... esas, ... 3. ASHM nin ... esas, Diyarbakır 1. ASHM nin ... esas, Diyarbakır 1. ASHM nin ... esas sayılı dosyalarının iş bu dosya ile davacılarının aynı olması, aynı hukuki ilişki nedeniyle davaya konu iptali istenen çekin verildiği, hukuki ve fiili irtibat bulunduğu gerekçesi ile birleştirme kararı verilmiş olup mahkememizce davanın taraflarının aynı olmaması, davaya konu çeklerin aynı hukuki ilişkiye dayalı olarak verilmediği değerlendirilmekle birleşen dosyaların tefrikine karar verilmiştir.
Mahkemece 25/05/2015 tarihli celsenin 5 nolu ara kararı ile dosyanın bir mali müşavir ve ticaret Hukuk alanında uzman bir hukukçu bilirkişi tevdii edilerek davacı ve davalıların iddia ve savunmaları doğrultusunda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup mali müşavir bilirkişi tarafından 14/07/2015 tarihli raporda sonuç olarak; davacı defterler kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde davacının davalıdan 969.000,00 TL alacaklı olduğu belirtilmiştir.
Mahkemece 07/10/2015 tarihli celse 3 nolu ara kararı gereğince bir mali müşavir ve hukukçu bilirkişiden rapor tanzim edilmesine karar verilmiş; hukukçu bilirkişi tarafından düzenlenen 03/02/2016 tarihli raporda; ''davacı, temlik ilişkisinin tarafı olan davalı .... şirketlerine karşı, kendisine teslim edilemeyen malların karşılığı olarak çekleri alan ve ..... şirketlerine çeklerin içerdiği bedeli temlik eden kişiye karşı sahip olduğu bütün defi ve itirazları, temellük edene (.... şirketine) karşıileri sürme imkanına sahiptir. Yani çeklerin karşılığı olan malların kendisine ödenmediğini ileri sürerek çeklerin bedelini ödememe hakkına sahip olduğunu ileri sürebilecektir.'' şeklinde kanaatine varıldığının bildirildiği, 10/03/2016 tarihli mali müşavirden alınan ek raporda; Diyarbakır 4. Asliye Hukuk Mahkemesi .... Esas no ile devam eden dava dosyası ekleri ve Davacı ... İNŞ. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. ” ne ait ticari defter üzerinde yapılan incelemeler sonucu; Davacı ..... İnş. San. Ve Tic, Ltd. Şti. nin ticari defter kayıtlarına göre Davacının, Davalı ... .... San. Ve Tic. Ltd. Şti'nden ....gin hangi faturalardan dolayı mahkemeye başvurmuş olduğu anlaşılamadığı ve fatura bilgileri olmadığından inceleme yapılamadığını, Diyarbakır 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas Nolu dosyaya ait .... Faktoringin kullanmış olduğu faturalar ve fatura tarihinde 216.061,90 TL, Diyarbakır 4. Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas Nolu dosyaya ait ...'in Kullanmış olduğu faturalar ve fatura tarihinde 398.395,68 TL, Diyarbakır 6. Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas Nolu dosyaya ait ...'in kullanmış olduğu faturalar ve fatura tarihinde 398.395,68 TL Diyarbakır 6. Asliye Hukuk Mahkemesi .... Esas Nolu dosyaya ait ...Faktoring'in kullanmış olduğu faturalar ve fatura tarihinde 1.018.043,77 TL Alacaklı olduğu görüş ve kanaati hasıl olduğu belirtilmiştir.
Mahkemece tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda yeniden bilirkişi raporu alınmak üzere İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmasına karar verilerek dosyanın bilirkişilere tevdi edildiği, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 12/12/2016 tarihli raporda; 6361 sayılı Yasanın 9/2. maddesindeki “Davalı .... firmaları kambiyo senetlerine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilmeyen alacakları Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde temlik alamazlar” düzenlemesi karşısında faktoring firmaları kendilerine tevdii edilen kambiyo senedinin gerçek bir ilişkiden kaynaklı olduğunu araştırması gerektiği, aksi halinde kendisi ile faktoring ve faktoringin müşterisi arasındaki üçlü ilişkide faktoring firmasının sunmuş olduğu kambiyo senedini veren kişi faktoring arasındaki defileri faktoring firmasına karşı da ileri sürebileceği, 6361 sayılı Yasanın 9/3. maddesi ile ancak üçlü ilişki dişindeki ilişkilerde bu durumun söz konusu olabileceği, somut olayda ise üçlü ilişkinin söz konusu olduğu ve 6361 sayılı Yasanın 9/3. maddesinin uygulanma yerinin bulunmadığı, davalı ... şirketi ile davalı faktoring şirketleri arasında faktoring sözleşmeleri imzalandığı, davalı şirket tarafından davacı şirkete düzenlenen ve faktoring firmalarına verilen faturaların temsil ettiği emtiaların (malların) davacı şirkete teslim edilip edilmediği ile ilgili herhangi bir belge ve verinin dava dosyasında mevcut olmadığı, dolayısıyla bu bağlamda mallarının teslim edilmediği anlaşıldığından, ödememezlik defilerini davalı ... şirketine ve davalı Faktoring şirketlerine karşı ileri sürebileceği, diğer yandan davalı şirket tarafından davacı yana düzenlenen ve faktoring firmalarına verilen faturalara konu malların davacı şirkete teslim edildiğinin belirlenmesi halinde ise ödememezlik defilerinin davalı faktoring şirketlerine karşı ileri sürülemeyeceği, bu bağlamda fatura konusu malların tesliminin ispatı halinde ise, nihai takdir ve değerlendirme mahkeme takdirinde olmak üzere davacının dava konusu çekler nedeni ile davalı faktoring şirketlerine karşı sorumluluğunun devam edeceği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkemece davacı ve davalı tarafların (davacı, davalı tüm tarafların) tüm itirazları, özellikle de malların teslim edilip edilmediği hususunda .... formları dikkatlice incelenerek bu doğrultuda rapor tanzim edilmek üzere Ankara 12 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Talimat sayılı dosyası üzerinden alınan 14/06/2018 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; Tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucunda, davacının, davalının eksik mal teslim etmesi nedeniyle 879.000,00 TL tutarında fazla çeki davalıya teslim etmiş olduğu, çeklerin davacı ile davalı arasındaki ticari alım satım ilişkisi içinde verildiği, birleşen Diyarbakır 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında; davacının düzenlediği ...nolu 75.000,00 TL, ...nolu 60.000,00 TL, ..... nolu 75.000,00 TL, ... nolu 100.000,00 TL değerli çekleri ...... Ltd. Şti.'ne verdiği, bu çekler karşılığı davacıya mal teslimi yapılmadığı, davalı faktoring şirketlerinin temlik aldığı fatura bedellerinin davacı tarafından ...... Ltd. Şti.'ne ödendiği, birleşen Diyarbakır 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin ..... Esas sayılı dosyasında; davacının düzenlediği ...nolu 139.000,00 TL, ... nolu 70.000,00 TL, ... nolu 100.000,00 TL değerli çekleri ...... Ltd. Şti.'ne verdiği, bu çekler karşılığı davacıya mal teslimi yapılmadığı, davalı .... şirketlerinin temlik aldığı fatura bedellerinin davacı tarafından ...... Ltd. Şti.'ne ödendiği, birleşen Diyarbakır 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında; davacının düzenlediği ... nolu 50.000,00 TL değerli çeki ......Ltd. Şti.'ne verdiği, bu çek karşılığı davacıya mal teslimi yapılmadığı, davalı faktoring şirketlerinin temlik aldığı fatura bedellerinin davacı tarafından ...... Ltd. Şti.'ne ödendiği, birleşen Diyarbakır 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında; davacının düzenlediği ... nolu 50.000,00 TL ve ... nolu 50.000,00 TL değerli çekleri ...... Ltd. Şti.'ne verdiği, bu çek karşılığı davacıya mal teslimi yapılmadığı, davalı faktoring şirketinin temlik aldığı fatura bedellerinin davacı tarafından ......Ltd. Şti.'ne ödendiği, BİRLEŞEN Diyarbakır 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında; davacının düzenlediği ... nolu 50.000,00 TL değerli çeki ...... Ltd. Şti.'ne verdiği, bu çek karşılığı davacıya mal teslimi yapılmadığı, davalı ..... şirketinin temlik aldığı fatura bedellerinin davacı tarafından .......Ltd. Şti.'ne ödendiği sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılamada; davacı vekili tarafından taraflar arasında demir alımına ilişkin sözlü anlaşma yapıldığını, anlaşma uyarınca davalı yana toplam 5.147. 103,13 TL çek keşide edildiğini, ürünlerin bir kısmının teslim edildiğini, ancak geri kalan kısmın teslim edilmediğini, teslim edilmeyen kısma ilişkin olarak davalı yana keşide edilen ... Bankası ... Şubesi'ne ait ... tarih, ... nolu 60.000,00 TL meblağlı çek; ...Bankası ... Şubesi'ne ait ... tarih, ... nolu 50.000,00 TL meblağlı çek; ...Bankası ... Şubesi'ne ait ... tarih, ... nolu 50.000,00 TL meblağlı çek; ...Bankası ... Şubesi'ne ait 30/11/2014 tarih, ... nolu 50.000,00 TL meblağlı çek; ...Bankası ... Şubesi'ne ait 30/12/2014 tarih; ... nolu 50.000,00 TL meblağlı çek; ...Bankası ... Şubesi'ne ait ... tarih, ...nolu 139.000,00 TL meblağlı çek; ....bank ... Şubesi'ne ait ... tarih,...nolu 60.000,00 TL meblağlı çek; ..bank ... Şubesi'ne ait ... tarih,...nolu 75.000,00 TL meblağlı çek; ....bank ... Şubesi'ne ait ... tarih,... nolu 75.000,00 TL meblağlı çek; ....bank ... Şubesi'ne ait ... tarih,... nolu 70.000,00 TL meblağlı çek;...bank ... Şubesi'ne ait ... tarih,... nolu 100.000,00 TL meblağlı çek; ...Bankası ... Şubesine ait ... tarih ... nolu 100.000,00 TL meblağlı çek olmak üzere toplam 879.000,00 TL borçlu olmadığının tespiti talep edilmiş, mahkemece aldırılan bilirkişi raporları ile davalı tarafından düzenlenen faturaların davacı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, ispat yükü kendisinde olan davalının faturaya konu malların teslimini ispata yarar herhangi bir bilgi ve belge sunmadığı, bu suretle faturaya konu malların davacıya teslim edildiği hususunun ispatlanamadığı anlaşılmış olmakla taraflar arasında yapılan anlaşma uyarınca verilen davaya konu çekler yönünden davacının davalıya borçlu olmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜ İLE, davacı ... ... .....San. ve Tic.Ltd.Şti.'nin, davalı ... ..... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne;
... Bankası ... Şubesi'ne ait ... tarih, ... nolu 60.000,00 TL meblağlı çek;
...Bankası ... Şubesi'ne ait ... tarih, ... nolu 50.000,00 TL meblağlı çek;
...Bankası ... Şubesi'ne ait ... tarih, ... nolu 50.000,00 TL meblağlı çek;
...Bankası ... Şubesi'ne ait ..... tarih, ... nolu 50.000,00 TL meblağlı çek;
...Bankası ... Şubesi'ne ait ..... tarih; ... nolu 50.000,00 TL meblağlı çek;
...Bankası ... Şubesi'ne ait ... tarih, ...nolu 139.000,00 TL meblağlı çek;
....bank ... Şubesi'ne ait ... tarih,...nolu 60.000,00 TL meblağlı çek;
....bank ... Şubesi'ne ait ... tarih,...nolu 75.000,00 TL meblağlı çek;
....bank ... Şubesi'ne ait ... tarih,... nolu 75.000,00 TL meblağlı çek;
....bank ... Şubesi'ne ait ... tarih,... nolu 70.000,00 TL meblağlı çek;
....bank ... Şubesi'ne ait ... tarih,... nolu 100.000,00 TL meblağlı çek;
...Bankası ... Şubesine ait ... tarih ... nolu 100.000,00 TL meblağlı çekler yönünden BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 60.044,49 TL harçtan dava açılırken peşin alınan 15.015,11 TL harcın mahsubu ile bakiye 45.033,34 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 25,20 TL başvurma harcı, 15.015,11 TL peşin harç, 1.300,00 TL bilirkişi ücreti, 423,40 TL tebligat, talimat gönderme ve müzekkere ücreti olmak üzere toplam 16.763,71 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden avukatlık asgari ücret tarifelerine göre belirlenen 60.800,00 TL nisbi ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Dair, Davacı vekili, Davalı ..... vekili, Davalı ... vekili ve davalı ..... vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Başkan Üye Üye Katip