T.C.
TÜRK MİLLETİ ADINA
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
BAŞKAN:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLLERİ:
DAVALI :
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/08/2019
KARAR TARİHİ: 10/11/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Ülkemizde yatırımların mevcut işgücü arzını karşılamadaki yetersizliği, bölgesel dağılımdaki eşitsizliği, mevcut mesleki eğitimin işgücü piyasasının ihtiyaç duyduğu işgücünü karşılamadaki eksikliği, sermaye yoğunluklu yatırımların önem kazanmasıyla üretim biçiminin yapısal değişikliği, yeni teknolojilerin giderek daha yoğun bir şekilde kullanılması, işgücünün mevcut mesleki bilgi ve becerisinin geçersiz hale gelmesine neden olmakta, bu unsurların işgücünün yeni beceriler kazanmasını gerektirmekte olduğunu, bu nedenle, yaşam boyu eğitim anlayışı çerçevesinde müvekkili kurumun sunduğu işgücü uyum hizmetlerinin daha da önem arz etmekte olduğunu, İl Müdürlüklerinin eğitim ve istihdam konusunda ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmalarının zorunlu kılmakta olduğunu, söz konusu işbirliği yöntemlerinden birinin de İşbaşı Eğitim Programı olduğunu, programa ilişkin tüm düzenlemelere/şartlara Aktif İş Gücü Hizmetleri Yönetmeliğinde yer verilmiş olduğunu, teknolojinin gelişmesi ile işgücü alanında ortaya çıkan büyük değişiklik ile farklı işgücü alanlarındaki istihdam ihtiyacıyla beraberinde işsizlik oranının artması durumları karşısında, söz konusu ihtiyaçların bir nebzede olsa giderilmesi amacıyla İŞ-KUR bünyesinde Aktif İş Gücü Hizmetleri Yönetmeliği kapsamında birtakım düzenlemelere yer verildiğini, bu düzenlemelerden birinin de işbaşı eğitim programı olduğunu, söz konusu program ile hem işverenlerin ihtiyacı olan mesleki alanlarda işgücü eğitimi verilmekte bu şekilde istihdam sağlanmakta hem de kuruma kayıtlı olan işsizlerin mesleki yeterliliklerini geliştirmesine yönelik imkânlar sunmakta olduğunu, bu kapsamda Aktif İş Gücü Hizmetleri Yönetmeliği kapsamında (...) Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünce 28/12/2018 tarihinde onaylanan, davalı (...) İnş. Tem. San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile katılımcılar arasında 28.12.2018 tarihinde imzalanan (...) Sözleşmesi gereğince 03.01.2019-30.03.2019 tarihlerinde geçerli olmak üzere Ön Muhasebe mesleğinde işbaşı eğitimi programı başlatılmış olduğunu, davalı işverenin taraf olduğu ve 28.12.2018 tarihinde müvekkili kurumca onaylanan işbaşı eğitim programı sözleşmesi “işverenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 6. Maddesinde işverenin görev ve sorumluluklarına yer verilmiş olduğunu, buna göre; “Bu sözleşmenin ayrılmaz parçası olan Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliği ve Genelgesinde yer alan diğer yükümlülüklere uygun davranmak” şeklinde belirtilmiş olduğunu, Aktif İş Gücü Hizmetleri Yönetmeliğinin kontenjanların belirlenmesi başlıklı 49 uncu Maddesinde; “İşbaşı eğitim programına katılabilecek kişi sayısı, programın başlama tarihi itibarıyla aynı il sınırları içerisinde, aynı işverene bağlı işyerlerinde programın başladığı tarihe ait fiili çalışan sayısını gösteren belgede yer alan çalışan sayısı üzerinden, kontenjan oluşturmak suretiyle belirlenir. ” dendiğini, programın uygulanması başlıklı 50 nci maddesinde ise ; İşverenlerden iki ile on arasında çalışanı bulunanlar bir, on bir ve üzerinde çalışanı olanlar ise fiili çalışan sigortalı sayısının onda biri kadar işbaşı eğitim programı katılımcısı talep edebilir dendiğini, işverenlerce katılımcıların en az yüzde ellisinin program sonunda istihdamının taahhüt edilmesi durumunda, fiili çalışan sigortalı sayısının en fazla yüzde otuzuna kadar katılımcı talep edilebilir dendiğini, İşveren tarafından başvuru yapılan tarihe ait çalışan sayısını gösterir belgenin ibraz edilememesi durumunda işverence izleyen ayda ilgili belgeleri vermek üzere bu tarihe ait fiili sigortalı çalışan sayısına ilişkin taahhütname verileceğini, bu taahhütnamede, bu maddede yer alan hususlar ile müvekkili kurumca belirlenecek diğer hususlar da yer alabileceğini, taahhütnamede beyan edilen çalışan sayısının, izleyen ayda çalışan sayısını gösterir belge üzerinden yapılacak kontrolde tespit edilen programın başladığı tarihteki fiili çalışan sayısından farklı olması durumunda söz konusu belgedeki sayının esas alınacağının amir hüküm olduğunu, İşbaşı Eğitim Programı Tip Sözleşmesinin yaptırımlar başlıklı 10 uncu maddesinde; İşveren tarafından başvuru yapılan tarihe ait çalışan sayısını gösterir belgenin ibraz edilememesi durumunda; işverence izleyen ayda ilgili belgelen vermek üzere bu tarihe ait fiili sigortalı çalışan sayısına ilişkin taahhütname verileceğini, bu taahhütnamede, bu maddede yer alan hususlar ile müvekkili kurumca belirlenecek diğer hususların da yer alabileceğini, taahhütnamede beyan edilen çalışan sayısının, izleyen ayda çalışan sayısını gösterir belge üzerinden yapılacak kontrolde tespit edilen programın başladığı tarihteki fiili çalışan sayısından farklı olması durumunda söz konusu belgedeki sayı esas alınacağını, taahhütnamedeki sayının ilgili belgedeki sayıdan yüksek olması ve bu durumun fazla kontenjan kullanılmasına neden olması halinde, kontenjan fazlası katılımcıya yapılan ödemelerin tespit tarihinden itibaren yasal faizi ile işverenden tahsil edileceğini, işverence belirlenecek fazla katılımcının program ile ilişiğinin kesileceğini ve programa devam edileceğini, İl Müdürlüklerince yapılan incelemede; İşbaşı eğitim programı İşveren Taahhütnamesinde, davalı tarafın 03.01.2019 tarihindeki fiili sigortalı çalışan sayısının dört olduğu ve program katılımcılarının %50’sini programın tamamlanmasından en geç 30 gün içinde işe başlatmak kaydıyla 90 gün süreyle kesintisiz olarak istihdam edeceğini kabul ve beyan ettiğini, buna istinaden 2 katılımcı aldığı ancak programın başlama tarihi olan 03.01.2019 tarihinde fiili sigortalı çalışan sayısının 1 kişi olduğu 11.03.2019 tarihinde tespit edilmiş olduğunu, işbaşı eğitim programının adı geçen işveren ile uygulamaya geçilemeyeceğini, mevzuat gereği 1 fiili sigortalı çalışanı olan yüklenicinin İEP programından yararlanma hakkının bulunduğunu, bu nedenle kontenjan fazlası katılımcıya yapılan ödemelerin tespit tarihi olan 11.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile tahsili gerekmekte olduğunu, bu kapsamda davalı işverene (...) tarih ve (...) sayılı yazıyla yukarıda yer verilen Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliğinin ilgili hükümleri gereğince tespiti yapılan hususlar nedeniyle haksız yere alınan/ödenen katılımcı zaruri giderleri ve GSS primlerinin ödenmesi gerektiği aksi takdirde yasal işlem başlatılacağının bildirilmiş olduğunu, ancak davalı tarafından her hangi bir ödemenin yapılmamış olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 7.168,1 TL asıl alacak ve tespit tarihi olan 11.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizinin davalılardan tahsili ile yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.
DELİLLERİ: 28.12.2018 tarihli (...) no.lu işbaşı eğitim praogramına dair evraklar, (...) Çalışma ve İş Kurumu Genel Müdürlüğü 20.03.2019 tarih ve (...) sayılı yazısı
GEREKÇE VE KABUL:
Diyarbakır (...) Asliye Hukuk Mahkemesince, Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla açılan işbu dava dosyasının, aynı mahkemenin (...) Esas-(...) Karar sayılı ilamıyla; Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun 08/07/2021 tarih ve 568 sayılı kararı ile, 01/09/2021 tarihinden itibaren Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi’nin kurulduğu; davanın mahiyeti itibari ile Türk Ticaret Mahkemesinin görevi kapsamında kalan davalardan olması nedeniyle mahkememize gönderildiği anlaşılmaktadır.
Dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari davalardır. TTK 5/1. maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye ticaret mahkemeleridir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden itibaren Yasanın 5/3. maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.
Somut olayda; davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında akdedilen aktif iş gücü sözleşmesi kapsamında haksız yere ödenen katılımcı zaruri giderleri ve GSS primlerinin ödenmesini talep etmiştir.
Davada uyuşmazlık mutlak ticari davalardan kaynaklı değildir. Taraflar arasındaki sözleşmeye davalının aykırı davrandığı ve bu kapsamda kurumca yapılan harcamaların iadesi isteminden kaynaklanmaktadır. Davacı kurum tacir olmadığından ve iş gücü piyasasını destekleme faaliyeti ticari işletme faaliyeti kapsamında bulunmayıp ilgili kanun ve yönetmelik kapsamında kamusal nitelik arz ettiğinden nispi ticari dava teşkil etmeyen uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
Bu durumda uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olmadığından asliye hukuk mahkemesinde davanın görülüp sonuçlandırılması gerektiği, mahkememizin görevsiz olduğu, görevli mahkemenin Diyarbakır Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
KARAR: Ayrıntısı yukarda açıklandığı üzere;
Mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK’nın 114 ve 115 mad. gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine,
Tarafların görevsizlik kararının kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulması halinde ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize müracaatı halinde dava dosyasının görevli DİYARBAKIR NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine,
Yargılama giderlerinin HMK'nın 331/2 maddesi gereğince görevli mahkemece nazara alınmasına,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.
Katip Hakim
İşbu evrak DYS ortamında E-İMZA ile imzalanmıştır