TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLLERİ:
DAVALILAR : 1-
2-
VEKİLİ:
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 05/08/2019
KARAR TARİHİ: 15/02/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava; asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 233 sayılı KHK kapsamında kurulmuş kamu iktisadi teşebbüsü olduğunu, bina ve eklentilerinin güvenliğinin sağlanmasının ihale yöntemi ile davalı yüklenici firmaya ihale edildiğini, çalışan personelin işçilik alacaklarından sorumluluğun yüklenicilere ait olduğunu, dava dışı...............'in özel güvenlik işçisi olarak 08/01/2014-30/06/2017 tarihleri arasında çalıştığını, çalıştığı işyerinin tasfiye edilmesinden dolayı yüklenici firmaya iade edildiğini ve yüklenici firma tarafından iş akdinin ihbar öneli ve ihbar tazminatı ödenmeksizin sona erdirildiğini, dava dışı ...........vekili tarafından; müvekkilinin tahakkuk edecek tazminatlarının tarafına ödenmesinin talep ettiğini, yapılan inceleme kapsamında dava dışı özel güvenlik görevlisi ...........'in hizmet süresi de dikkate alınarak kurum tarafından mahkeme kararı neticesinde 6.601,48 TL işe başlatmama tazminatı ve 17,52 TL damga vergisi olmak üzere brüt toplam 6.619,00 TL meblağ, boşta geçen süre tazminatı olan 12.187,11 TL ve 93,21 TL damga vergisi olmak üzere brüt toplam 12.280.,52 TL dosya masrafı ve avukatlık vekalet ücreti olmak üzere toplam 3.265,54 TL meblağ olmak üzere brüt toplamda 22.164,86 TL ödendiğini, yapılan ödemelerin davalı firmalara bildirildiğini ancak ödenmediğini, dava dışı .............'in kurum çalışanı olmadığını, yüklenici bünyesinde çalıştığını, müvekkilinin ihale makamı olduğunu, taraflar arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmesi gereğince işçinin bütün özlük haklarından yüklenicinin sorumlu olduğunun kararlaştırıldığını, söz konusu şirketler ile Müvekkil Kurum arasında imzalanan hizmet işleri genel şartnamesi, sözleşme ve teknik şartnamelerin ilgili maddeleri uyarınca müvekkili Kurum tarafından..........'e ödenen bedelin davalı şirketler tarafından müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket ile davacı arasında imzalanan hizmet sözleşmelerinde yetkili yer belirlendiği ve yetkili yer sözleşmesi yapıldığını, buna göre taraflar arasında çıkacak herhangi bir uyuşmazlıkta yetkili yer mahkemesi olarak Ankara mahkemeleri belirlendiğini, Yetkisiz yerde açılan iş bu davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirket ihale ile iş aldığını ve ihale şartnamesinde yazmayan hiçbir kalemi işçilere ödenmesinin mümkün olmadığını, ihale makamı kıdem tazminat yönünden müvekkili şirketlere herhangi bir ödeme yapmadığını, 6552 sayılı Kanunun gerekçesi Alt işveren işçilerinin en önemli sorunlarından birinin de kıdem tazminatı konusu olduğunun bilindiğini, işçilerin dava yoluna başvurmaları halinde işçilerin kıdem tazminatlarının faizi ile birlikte asıl işveren kabul edilen kamu tarafından ödenmesine karar verildiğinin görüldüğünü, 6552 madde gerekçesi alt işverenin yükünün azaltılmasından bahsettiğini, müşterek ve müteselsil sorumlu olduğunun iddiasının hukuk aykırı bir durum olduğunu, iş bu davanın müvekkili şirketler yönünden reddinin gerektiğini, davacı tarafın ödediğini vergileri de talep ettiğini, davacı kurumun ödediğini verginin müvekkili şirketleri ilgilendirmediğini, davacı tarafın yaptığı ödemeden dava ile haberdar olunduğunu, alacaklının zararını tanzim eden davacı tarafın, taraflarına rücu ettiğini ancak herhangi bir ihbar ve bildirimde bulunmadığını, bu durumun dürüstlük kuralına aykırılık teşkil ettiğini, hakkın kötüye kullanıldığını, haksız ve hukuka aykırı davanın reddi ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini müvekkili şirketler adına talep etmiştir.
GEREKÇE:
Uyuşmazlık, taraflar arasında akdedilen ihale kapsamında çalıştırılan dava dışı şahsa ödenen işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre tazminatı ile damga vergisinin davalı şirketlere rücu edilip edilemeyeceği, rücu oranı ve miktarına ilişkindir.
Diyarbakır 6. İş Mahkemesi'nin 2017/1349 E., 2018/207 K. Numaralı kararı ile işe iade ve tazminat kabulü kararı verildiği, kararın istinaf aşamasında Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 14.Hukuk Dairesi'nin 05.11.2018 Tarih ve 2018/1207 E., 2018/763 K. Sayılı ilamı ile kesin olarak kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
Diyarbakır İcra Dairesi'nin ............ Esas sayılı dosyanın UYAP'tan eklenildiği ve Toprak mahsüllerinin Diyarbakır 6. İş Mahkemesi ile hükmedilen meblağı dava dışı ...........l'e ödemeye ilişkin belgelerin tarihlerini de gösterir belgeler mahkememize sunulmuş olduğu anlaşılmıştır.
Dosya Sayıştay Denetçisine tevdi edilmiş, bilirkişinin 26/03/2021 tarihli raporunda;Mevzuat hükümleri ve Yargıtay kararlarına göre, davacı kurum (üst işveren) ile davalı firmalar (alt işverenler) dava dışı............l'e davacı tarafından ödenmiş olan toplam 22.164,86-TL kıdem tazminatı için birlikte sorumlu olduklarını, bu durumda davacı ile davalı bu ödemeden müşterek sorumlu olduklarından işlem yapıldığında, davacının ödediği 22.164,86- TL.nin 11.082,00- TL sinden davacı kurumun, kalan 11.082,00 TL sinden ise davalı şirketlerin müşterek ve müteselsilen sorumlu olduklarının tespit edildiğini bildirdiği görülmüştür.
Bilirkişi raporunda her ne kadar yarı yarıya sorumlu olduğundan bahisle açıklamada bulunmuş ise de bilirkişinin 6552 sayılı kanun md.8, İş kanunu madde 112 ile 4794 sayılı KİK'in 62(e) maddelerine atıfla bu miktarı bulduğu fakat belirtilen bu açıklamaların kıdem tazminatı bakımından geçerli olduğu, davaya konu rucüen tazminat kaleminin ise işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre tazminatına ilişkin olduğu dolayısı ile de aynı hükümlere tabi olmayacağı kanaati ile hükme esas alınmamıştır.
Mahkememizce yapılan açık yargılama sonucunda, taraf beyanları, getirtilen bilgi ve belgeler, Diyarbakır 6. İş Mahkemesi'nin kararı, banka dekontları, taraflar arasındaki sözleşme,dosya kapsamından alınan bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamından,dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan rücuan alacak istemine ilişkin olup,davacı ve davalılar arasında 01/11/2016-31/08/2017 tarihleri arasında, davacının davalıdan güvenlik görevlisi ve güvenlik sorumlusu çalıştırılmasına ait özel güvelik hizmeti alımına ilişkin sözleşme ilişkisi bulunduğu, işçilerin davalılar tarafından temin edilecek ve çalıştırılacağı, dava konusu alacağın, 08/01/2014-30/06/2017 tarihleri arasında çalışan ....................’ın 22/09/2017 tarihinde iş akdinin feshedilmesi nedeni ile Diyarbakır 6. İş Mahkemesi'nin ............. E., ................ K.dosyası ile açtığı işe iade davasında,Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 14.Hukuk Dairesi'nin 05.11.2018 Tarih ve 2018/1207 E., 2018/763 K. Sayılı kararı ile davanın kabulü ile .............. Sistemleri Tic. Ltd. Şti ile ................ Ltd. Şti. yönünden feshin geçersizliğine davacının işe iadesine, tüm davalılar yönünden davacının yasal süresi içinde başvurusuna rağmen süresi içinde işe başlatmaması halinde 4 aya kadar ücret ve haklarının davalılardan tahsilinin gerektiğinin tespitine karar verdiği,,işçinin işe başlatılmadığı hususunun ihtilafsız olduğu, ................'in davalıların iş ortaklığında çalıştığı, işe başlatılmaması nedeni ile davacı tarafından 16/08/2017 tarihinde dava dışı işçiye 7.871,45TL ödendiği,dava dışı işçinin Diyarbakır 6. İş Mahkemesi'nin ............. E., ............... K. sayılı ilamındaki yargılama gideri ve vekalet ücreti alacağı için Diyarbakır İcra Dairesi'nin ................ Esas sayılı dosyası ile davacı ve davalılara karşı icra takibi yaptığı, davacının dosyada yapılan kapak hesabına göre 3.042,95-TL’yi icra dosyasına yatırdığı,işçiye karşı işveren ve taşeronun birlikte sorumlu olmasının İş Kanunu'ndan kaynaklanmakta olduğu,ancak davacı ile davalılar arasında çıkan işçi alacağı ile ilgili uyuşmazlıkların genel hükümlere göre çözüleceğinden sözleşmedeki hükümler çerçevesinde olayın çözümlenmesi gerektiği, davacı ile davalı arasında imzalanan 01/11/2016-31/08/2017 tarihleri arasında özel güvenlik hizmeti alımına ait sözleşmenin 8. maddesinde sözleşmenin eklerinin belirtildiği, buna göre ihale dokümanlarının sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olarak kabul edilerek belgelerin öncelik sırasına göre uygulanacağı belirtilerek, eklerde belirtilen Teknik Şartnamenin 14. maddesi 5. ve 6. bölümünde,iş sosyal güvenlik ve diğer ilgili mevzuat uyarına yüklenicinin istihdam edilen özel güvenlik görevlisinin işvereni olarak kabul edileceği ve mevzuatatan doğan bütün borç ve yükümlülüklerin ile istihdam edilen tüm özel güvenlik görevlisinin özlük, yıllık ücretli izine ilişkin haklar ile ilgili Kanun ve bunlara ilişkin tüzük yönetmelik ve tebliğlerde belirlenmiş tüm yükümlülüklerin yüklenici tarafından yerine getirleceğinin, hizmet personelin tüm sosyal haklarının ve iş hukuku mevzuatında belirlenen her türlü sorumluluk, vergi harca işlemlerinin yükleniciye ait olduğunun belirlendiği de görülerek,hizmeti yapan davalıların iş ortaklığının kendi işçisi ile hizmeti vermesi sözleşmenin bir unsuru olması nedeniyle işçi ücretleri ve sair ödentilerin de davalıların sorumluluğunda olduğu kanaatine varılarak (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2016/3035 E 2016/3035 K sayılı 27.11.2018 tarihli ilamı), davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen meblağlar ve Diyarbakır 6. İş Mahkemesi'nin ............. E.,................K. sayılı ilamındaki yargılama gideri ve vekalet ücreti alacağı için Diyarbakır İcra Dairesi'nin............... Esas sayılı dosyası ile ödenen ücret toplamı 22.164,86TL ödediği,tüm dosya kapsamından dava dışı işçi ...............'e yapılan işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ödemesinin ve icra dosyasına yapılan ödemeleri uygun olduğu kanaatine varılarak, davacı tarafça ödenen toplam 22.164,86-TL'nin davalıların dava tarihi itibari ile temerrüde düştükleri görülerek, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın KABULÜ ile; kurumca yapılan ödemeler 18.899,32 TL ve 3.265,54 TL olmak üzere toplam 22.164,86 TL'nin dava tarihi 05/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu'na göre alınması gerekli 1.514,081 TL harcın peşin alınan 378,53 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.135,55 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan başvurma harcı, tebligat-müzekkere ücreti , bilirkişi masrafı kalemlerinden oluşan toplam 1.239,00 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 5.100TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Tarafların zorunlu arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.360,00 TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/02/2022
KatipHakim