TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 13/09/2022
KARAR TARİHİ: 18/12/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde müvekkilinin sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ana yolda ilerlerken ... plaka sayılı aracın tali yoldan aniden önüne çıkması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkiline ait mezkur aracın bakım ve onarım, ilgili sigorta şirketi tarafından giderildiğini, ancak değer kaybına ilişkin ödeme yapılmadığını, mevcut kaza sebebiyle aracın bir kısım parçaları yenileriyle değiştirildiğini, bir kısım parçaları ise tamir görerek onarılmış olup, aracın gördüğü işbu kapsamlı tamir/onarım/boya/parça değişimi ve Tramer kayıtlarına işlenen hasar kaydı sebebiyle ikinci el rayiç değerinde düşüş yaşandığını, sigorta şirketine müvekkilinin aracında meydana gelen hasarın ve değer kaybının tazmini için .... tarihinde müracaat edilmiş, ancak sigorta şirketi tarafından talebimin karşılanamayacağına ilişkin cevap vermediğini ve süresi içerisinde taraflarına herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmektedir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle davacı tarafın delillerinin taraflarına tebliği talep edilmiştir. Davanın kısmı dava koşullarını taşımadığı, karşı tarafça dava öncesinde değer kaybı tespiti yapıldığı ve açık ve net olarak bir tutar belirlenmediği belirtilmiştir. Kısmi dava açılmasının kabul edilemeyeceğinden davanın reddi talep edilmiştir. Davacı vekilinin kısmi dava açmasında hukuki yarar bulunmadığı karşı tarafa talep tutarının açıklattırılması aksi halde davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir. Huzurdaki davaya konu kaza sonucunda müvekkili şirkete hasar aşamasında başvuru yapılmış olduğu işbu talep müvekkili şirket tarafından reddedildiği. Davaya konu kazada davacı %100 kusurlu olduğu, müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı belirtilmiştir. Başvuran tarafından ödeme yapılmadığı iddiası ile halen bir takım mesnetsiz sebeplerle hak iddia edilmesi hiçbir iyiniyet içermediği belirtilmiştir.
Davaya konu kazada müvekkili şirkete sigortalı aracın kusurlu olduğu iddiasıyla değer kaybı tazminatı ileri sürüldüğü somut olayda başvuru sahibine ait araçta meydana gelen zarara ilişkin müvekkili şirkete sigortalı araç sürücüsüne izafe edilebilecek kusur bulunmadığı belirtilmiştir. Müvekkili şirketin trafik poliçesi araç kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğu, davacı tarafa ait araca karşı kusurun bulunmadığı için hasar dosyasından ödeme yapılamadığı belirtilmiştir. Araçta meydana gelen değer kaybı ücretinden müvekkili şirket’in sorumluluğu bulunmadığı, müvekkili şirket aleyhine tazminata hükmedilecek olması halinde söz konusu bedeli uzman sigorta eksperi tarafından yargıtay içtihatları doğrultusunda belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Söz konusu araçta meydana gelen değer kaybının uzman sigorta eksperince belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Davacı tarafça dosyaya sunulan ekspertiz raporunu kabul etmedikleri belirtilmiştir. Söz konusu araçta meydana gelen değer kaybının uzman sigorta eksperince belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir. İş bu nedenlerle davanın reddi talep edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
1-Kaza tespit tutanağı; Trafik kazasına karışan araç sürücüleri ... ve ... tarafından birlikte tanzim ve imza edilmiş ...tarihli “Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağının” incelenmesinden; ...günü saat ... sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile şehirden fakülteye doğru ana yoldan giderken tali yoldan gelen aracın aniden önüne çıktığı fren almasına rağmen araca çarptığı, seyir halinde olan davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobil ile lojmandan giderken rampa çıkan aracın kendisine çaptığı yolunda gittiği sırada hızını kesmediği için çarpışması sonucu dava konusu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini belirterek birlikte “Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağını” imzaladıkları anlaşılmıştır.
2-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile kazaya karışan ... plaka sayılı araç maliki olan davacı ... arasında, ... tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi poliçesi bulunmaktadır. ZMMS poliçe limiti araç başına ... TL olduğu anlaşılmıştır.
3-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde ...'a ait olduğu tespit edilmiştir. Kazaya karışan araçlara ilişkin trafik kayıtlar Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
4-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış, hasar dosyasında değer kaybı tazminatına yönelik bir ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.
5- ... tarih ve .... Tarihli makine bilirkişi kök ve ek raporunda özetle: Bilirkişi ... tarafından, Dava konusu aracın ... tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucunda araçta oluşan hasarın onarımı için ... tarihli ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen hasarlı ; sol ön çamurluk davlumbazı, ön cam, yolcu hava yastığı, ön panel bağlantı sacı, radyatör hortumları, ön tampon sol far, tavan döşemesi, tampon demiri, sağ perde hava yastığı, ön göğüs, ön panel, motor kaputu, sol perde hava yastığı, sürücü hava yastığı, emniyet kemerleri, ön panjur, bağlantı ve mekanik parçalarının değiştiği; sol ön çamurluk parçasının ise onarım işlemi yapıldığı, dava konusu aracın hasarı onarıldıktan sonra ve ... hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, kilometresi, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı, onarım işlemleri göz önünde bulundurularak ve dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda, reel piyasa araştırması ve Yargıtay 17. Hukuk dairesi 2013/3815 E. 2013/9854 K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ve yapılan piyasa araştırması sonucunda (....-....) = ... TL değer kaybının oluşacağı, .... Sigorta AŞ. Tarafından mahkemeye sunulan müzekkerede davaya konu araca ait herhangi bir ödemeye rastlanılmadığı belirtmiştir. Dava dosyasında .... hasar tarihli ve ... hasar dosyası bulunmadığı, davaya konu aracın değer kaybı hesabında değişiklik oluşturup oluşturmadığı hususunda herhangi bir inceleme, tespit ve hesaplama yapılmadığı belirtilmiştir.
6- .... tarihli trafik bilirkişisinden alınan raporda özetle: Kazanı oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü...'ın kaza yerinin yaklaşırken, olan hızıyla seyir ettiği, dikkatsiz ve tedbirsizce kavşak içeresinde durmayıp, sola aniden yola geçiş yaptığından, Kontrolsüz Kavşağa geldiğinde ilk geçiş hakkını ... plakalı araca yol vermediği, kaza yapmasına sebebiyet verdiğinden bu bağlamda 2918 Karayolları Trafik Kanunun sürücü kusurlarından 57/ 1-C- 3) Motorlu araçlardan soldaki sağdan gelen araca yol vermesi ayrıca Karayolları yönetmeliğin 109 ve ihlal niteliğinde ve aynı kanunun 52/1-a.Maddesinde yer alan hükümlere aykırılıktan davalı nezdinde sigortalı araç sürücüsü...'ın bu kazada % 100 kusurlu olduğu; ... plaka sayılı hususi araç sürücüsü ...'in seyir esnasında 2918 sayılı Karayolları Trafiık Kanunun 57/1-c maddesinde bulunan kontrolsüz kavşaklarda soldan gelen aracın sağdaki araca geçiş verme hakkını kullanmasında ... plaka sayılı araç sağ tarafta bulunduğundan dolayı, geçiş önceliği bu aracın olduğu ... plakalı araç sürücüsü ise kontrolsüz kavşağa göre sol tarafta kaldığından dolayı, sağ taraftan gelen ... plakalı araca geçiş önceliği tanımamış, kendisi geçmek istemiş ve ... plaka sayılı geçiş öncelliği kendisinde olduğundan kendi şeridi içerisinde nizami seyir edip, kavşağa seyir esnasında aniden yola çıkan araç için alabileceği bir tedbir olmadığından bu kazada bir kusurunun olmadığı belirtilmiştir.
Davacı vekilinin ...Tarihli değer Artırım dilekçesi: Talep edilen aracın değer kaybı için ... TL’nin, ... TL artırılıp .. TL’ye yükseltilerek zararın gerçekleştiği tarihten itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili, şeklinde artırmıştır.
Dava; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.
Uyuşmazlık konusunun ...tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, .... tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; ...tarihinde davalı sigorta şirketinde ZMMS sigortacısı olduğu, alınan bilirkişi raporları ile de belirlendiği üzere ... günü saat .... sıralarında dava dışı davalı nezdinde sigortalı araç sürücüsü...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı ... Model Fort-Escort mark, gri renkli hususi aracı ile kavşak içerisinden durmayıp, aniden çıkış yaparak, Fakülte Acil istikametine geçişi sırasında, aracına sağ ön çamurluk ve sağ ön kısımlarına, Fiskaya .. ... istikametinden gelip, Dekanlık istikametine düz giden sürücüsü ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı 2018 model BMW-3.18İ marka siyah renkli aracın sol ön kısımları ile çarpması neticesinde gerçekleşmiş olduğu bu kaza oluşunun hasar tespiti ile de uyumlu olduğu dolayısı ile de 918 Karayolları Trafik Kanunun sürücü kusurlarından 57/ 1-C- 3) Motorlu araçlardan soldaki sağdan gelen araca yol vermesi ayrıca Karayolları yönetmeliğin 109 ve ihlal niteliğinde ve aynı kanunun 52/1-a.Maddesinde yer alan hükümlere aykırılıktan davalı nezdinde sigortalı araç sürücüsü...'ın bu kazada % 100 kusurlu olduğu, olayın oluşunun aksine davalı yanca bir delil ibraz edilmediği ve davacı aracın kazada kusurunun olmadığı, kaza nedeniyle davacı aracında .... TL değer kaybı olacağı, kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği ve (mahkememizce sehven kaza başına limit üzerinden değerlendirme yapıldığı, oysaki alınması gereken araç başına limitin .... fakat bu hususun gerekçeli karar yazımında fark edildiği anlaşılmakla yalnızca bu hususa değinilmekle yetilmiştir), davalı sigorta şirketine sigortalı olan aracın hususi nitelikte kullanıma özgülendiği bu nedenle yasal faiz istenebileceği anlaşılmakla, davacının değer kaybı davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, davalı sigorta şirketine yapılan başvurunun ... de yapıldığı takip eden 8. İş gününün ... tarihine isabet ettiği dolayısı ile de bu tarih tarihi itibariyle temerrüde düştüğü ve bu tarih itibariyle faiz işletilebileceği anlaşılmakla dava ve talep artırım dilekçeleri gözetilmek suretiyle davacının davasının kabulüyle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile .... TL değer kaybı tazminatının .... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine
2-Kabul edilen .... üzerinden binde ... oranında hesaplanan ... TL karar ve ilam harcından peşin alınan ... TL harcın ve .... tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan .. TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan .. TL peşin harç, 80,70TL başvuru harcı ve .... tamamlama harcı olmak üzere toplam ... TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri .., .. dosya masrafı, ... bilirkişi ücreti olmak üzere toplam .. yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalının karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan .... vekâlet ücretinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan ..-TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.
Katip Hakim