TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALILAR :
VEKİLİ:
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/09/2022
KARAR TARİHİ: 25/03/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili şirketin davalıların ... Tic. Ltd. Şti.- ...Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı (Vergi No:...) sıfatıyla yüklenicisi oldukları TOKİ'ye ait Bitlis İli, ...İlçesi, ...adet konut işine ait şantiyesinde muhtelif inşaat malzemeleri sattığı, müvekkili şirketin davalıların iş ortaklığına ...tarihleri arasında satmış olduğu malzemelere istinaden 26 adet fatura keşide ettiği, iş bu faturalara konu malzemeler e-irsaliye ile davalıların iş ortaklığına eksiksiz şekilde teslim edildiği, davalılar tarafından 26 adet faturanın tamamının iş ortaklığının muhasebe kayıtlarına herhangi bir itiraza uğramadan işlendiği, davacı müvekkili şirketin keşide ettiği 26 adet faturanın bedelinin toplam ...TL olduğu ve davalı yanın ise bugüne kadar keşide edilen iş bu 26 adet faturaya karşılık 2 adet banka havalesiyle ...TL gönderdiği, ödeme dekontları incelendiğinde görüleceği üzere; 1. Ödeme ...tarihinde davalıların iş ortaklığının hesabından "Bitlis Ahlat İlçesi 159 konut projesi malzeme ücreti" açıklamasıyla ...TL; 2. Ödeme ise ...tarihinde "Bitlis İli, Ahlat İlçesi 159 konut yapım işi, malzeme ödeme ücreti" açıklamasıyla ...TL gönderildiği, davacı müvekkilinin davalı iş ortaklığına keşide ettiği 26 adet faturadan kaynaklı bakiye alacağının ...TL olduğu, davalıların iş ortaklığına keşide edilen iş bu faturalardan en son tarihli olanının ...olduğu, davacı müvekkili şirketin davalılarla olan ticari ilişkiye istinaden bugüne kadar ödeme beklemiş ise de davalıların bilinçli şekilde ödemeden imtina ettikleri, müvekkili şirketin iyiniyetli tüm çabalarına karşın ödeme yapmadıkları, davacı müvekkili şirketin davalılara ait iş ortaklığına vermiş olduğu malzemeler karşılığında ...TL bakiye miktar kadar alacaklı olduğu, dava konusu faturaların tamamının 2020 yılına ait olduğu, davalıların mahkemenin ...D. İş sayılı dosyasında verilen ihtiyati haciz kararına itiraz dilekçelerinde "davacı müvekkili şirkete ...TL'nin üzerinde ödeme yaptıklarını herhangi bir borçlarının bulunmadığını, davalıların ...TL'nin üzerinde ödeme yaptıklarına ilişkin ilgili ihtiyati haciz dosyasına sunmuş oldukları birtakım çekler incelendiğinde davalılara ait iş ortaklığı tarafından verilmediği, dava konusu olmayan kişi tarafından dava dışı işleme ait verildiğinin sabit olduğu, yine davalıların inkar ettiği 2 adet ödeme dekontunun ilgili bankadan celbini talep ettikleri, davalılar kendi içinde dahi çelişkili ve kendi beyanlarına açık şekilde aykırı olarak; Diyarbakır İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı dosyasına itiraz dilekçelerinde "Müvekkil şirketlerin alacaklı tarafa herhangi bir borcu bulunmamaktadır. Alacaklı ile arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmamaktadır" beyanıyla davacı müvekkili şirketle aralarında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını iddia ederken, mahkemenin ...D. İş sayılı dosyasında verilen ihtiyati haciz kararına itiraz dilekçesinde bir takım ödeme yaptıkları şeklindeki iddiasıyla ( davacı müvekkili şirketle aralarında ticari ilişki bulunduğunu kabul ettikleri, açıklanan ve re'sen tespit edilecek nedenlerle; Davanın kabulü ile davalı- borçluların Diyarbakır İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazlarının iptaline ve takibin devamına, likit alacağa haksız ve kötü niyetli itiraz eden davalı borçlular aleyhine dava konusu miktarın %020'sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık vekâlet ücretinin davalılar tarafından ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalıların süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dosyaya sunulan deliller incelenmiş, Diyarbakır İcra Dairesinin ...esas sayılı takip dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosya arasına kazandırılmıştır.
Dava, faturaya dayalı başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Diyarbakır İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlular aleyhine davalıların oluşturduğu adi ortaklığa karşı düzenlenen 26 adet faturaya dayalı ...TL asıl alacak ve ...TL ihtiyati hacizden kaynaklı (...TL vekalet ücreti, ...TL harç) olmak üzere toplamda ...TL'nın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalıların ödeme emrine karşı süresinde sunduğu itiraz dilekçesinde, akdi ilişkiyi inkar ederek borca ve ferilerine itirazı üzerine icra dairesince takibin durdurulmasına karar verildiği, davacı tarafça eldeki itirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.
İcra takibine dayanak yapılan faturalar incelendiğinde, faturaların davalıların oluşturduğu adi ortaklığa yönelik muhtelif inşaat malzemelerinin satışı karşılığı düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, icra takibine dayanak yapılan faturaya konu hizmetlerin davacı tarafından yerine getirilip getirilmediği, davalıların ilgili faturalara ilişkin bakiye borcunun olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının faturalara dayalı alacak ve ihtiyati haciz masrafı talep edip edemeyeceğine ilişkindir.
Taraflar kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadır. İbrazı istenen belgenin ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı tarafta bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin varolduğu resmi bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olduğu taktirde mahkemece bu belgenin ibrazı için HMK 220/2 maddesi gereği kesin süre verilir. Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf verilen süre içerisinde ibraz etmez ve aynı süre içerisinde gerekçesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez yada belgenin elinde bulunduğunu inkar eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse mahkemece belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanına itibar edilebilir. (HMK 220/3)
Yukarıdaki açıklamalara göre ticari davalarda yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeyle ilgili olduğu davalara ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerden olmakla birlikte ancak HMK 222. maddesindeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defterlerin sahibi lehine delil olarak kabul edilebilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bir taraf kendi ticari defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur. Zira tarafın ticari defterleri kanunda açıklandığı üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu taktirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı taktirde kendi defterlerinin davacı defterleriyle uyumlu olup olmadığının incelenmesinin engel olacağından sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır.
Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen defterlerini ibraz etmediği taktirde HMK 220/3 madde gereğince sunmaktan kaçındığı ticari defterlerindeki kayıtların karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğu kabul edilebilir. Aksinin kabulü durumunda karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkmaktadır ki, bu hususta HMK'daki açık düzenlemelere aykırı olacaktır.
Mahkememizce davalının borca itirazı nazara alınarak tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. Mahkememizce HMK 220/3 ve 222 ve devamı maddeleri uyarınca, davalı tarafa, karşı tarafın usulüne uygun tutulmuş ticari kayıtlarına itibar edileceği, davacının iddia ettiği hakkın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu kabul edilerek hüküm kurulacağı hususunda ihtar yapılmış, davacı ve davalılar ticari defterlerini bilirkişi incelemesine esas olmak üzere sunmuş ve bulunduğu yeri de bildirmişlerdir. Davacının ve faturalarda borçlu olarak görünen davalıların oluşturduğu adi ortalığın ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucu;
"Devam eden dava dosyasında yer alan belgeler, taraflarca yerinde
inceleme sürecinde tarafıma ibraz edilen belgeler ve Diyarbakır ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ...
esas dosyası içerisindeki dava dışı ...Tic. Ltd. Şti. - ...Tic. Ltd. Şti. Adi Ortaklığına ait 2020 ve 2021 yıllarını kapsayan yasal ticari
defterler tarafımdan esas alınmak üzere yukarıda arz ve izahına çalıştığım inceleme, tespit ve
değerlendirmelerim neticesinde; Davacı şirketin 2020 yılını kapsayan tüm aylara ait yasal ticari
defterlerinden yevmiye ve defteri kebir defterleri (e-defterler bağlamında) ile 2020 yılını kapsayan yasal
ticari defterlerinden envanter defterinin, davalı adi ortaklığının 2020 yılını kapsayan yasal ticari
defterlerinden yevmiye-defteri kebir ve envanter defterlerinin ve dava dışı adi ortaklığının 2020 ve
2021 yıllarını kapsayan yasal ticari defterlerinden yevmiye-defteri kebir ve envanter defterlerinin usul
yönünden uygun oldukları ve bahsi geçen yasal ticari defterlerin delil niteliğine haiz oldukları yönünde görüş ve tespitlerim hâsıl olmuştur.
Dosya kapsamında ve yerinde inceleme sürecinde eldeki
deliller üzerinden denetime elverişlilik ölçüsünde/temelinde tevsik edici belgeler esas alınmak üzere
tarafımca yapılan tüm inceleme, tespit ve değerlendirmeler neticesinde, 2020 yılı kapsamında davacı
...Tic. Paz. Ltd. Şti.’nin davalı ...Ltd. Şti. Adi Ortaklığından ...TL tutarında alacaklı olduğu ve iş bu
alacak tutarının aynı zamanda davacı tarafından davalı taraflar aleyhine ...tarihinde Diyarbakır
İcra Dairesi Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takip asıl tutarı ile
birebir aynı olduğu,
Diyarbakır ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ...esas dosyası
içerisindeki dava dışı adi ortaklığına ait 2020 ve 2021 yıllarını kapsayan yasal ticari defterlerden yevmiye
ve defteri kebir defterlerine ait kayıtlar esas alındıklarında, dava dışı adi ortaklığı tarafından 2020 ve
2021 yıllarında yapılan tüm muhasebesel işlemler neticesinde 2021 yılı sonu veya ...tarihi
itibari ile dava dışı adi ortaklığın ticari defter kayıtlarında dava dışı ...Ltd. Şti.-...Tic. Ltd. Şti. Adi Ortaklığının davacı
...Ltd. Şti.’den ...TL tutarında
alacaklı olarak görüldüğünün tespit edildiği yönünde görüş ve tespitlerim hâsıl olmuş olup, adi
ortaklığının dava dışı adi ortaklığın iş bu alacak bakiyesi tutarı olan ...TL’yi davacı şirketin
dava ve takip konusu yaparak davalıların oluşturduğu adi ortaklığından talepte bulunabileceği ...TL’lik
tutardan mahsup edip edemeyeceği veya borç-alacak ilişkisi yönünden dava dışı adi ortaklık-davacı
şirket ile davalı adi ortaklık-davacı şirket aralarında global-total olarak bakiye yönünden tespit-
değerlendirme yapılıp yapılamayacağı hususlarında uzmanlık alanım gereğince hukuki değerlendirme-nitelendirme yapamayacağım için iş bu hususlarda takdir Sayın Mahkemeye aittir." şeklinde mütalaada bulunulduğu, ilgili ...tarihli ek bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu kanaatine varılarak ilgili rapor hükme esas alınmış ve davacının davalıların oluşturduğu adi ortaklıktan söz konusu 26 adet fatura içeriğine göre ...TL alacaklı olduğu, davalılar vekilinin davalı ...isimli şirketin başka bir şirket ile oluşturduğu adi ortaklık tarafından davacıya yapılan ödemeleri ilişkin dekontlar ve kayıtlar sunulmuş ise de ilgili ödemelerin dava konusu dışında başka bir adi ortaklıkça yapıldığı ve ilgili ödemelerin takip konusu faturalara ilişkin olduğu hususu davalı tarafça ispatlanamadığından ilgili ödemelerin işbu dava konusu fatura alacaklarından mahsup edilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, aldırılan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalılar arasında akdi ilişkiden kaynaklı fatura alacağına dayalı takip başlattığı, tarafların delil niteliğine haiz defterlerine göre taraflar arasında akdi ilişki bulunduğu ve davacının ticari ilişki kapsamında icra takibine konu fatura bedellerini ödenmesini davalıdan talep edebileceği, bu kapsamda, takipte 26 adet faturaya dayalı talep edilen asıl alacak miktarının ...TL olduğu anlaşılmıştır. Davacının ilgili icra dosyasında dayanak olarak gösterdiği fatura alacağına ilişkin ihtiyati haciz isteminde bulunduğu mahkememiz ...D.iş sayılı dosyasının incelenmesinde ilgili fatura alacaklarına ilişkin davacı lehine ihtiyati haciz talebinin kabul edildiği ve ...tarihli karar ile ihtiyati haciz talep eden tarafından ödenen ...TL harç ile ...TL vekalet ücretinin ileride haksız çıkan tarafça davacıya ödenmesine karar verildiği gözetildiğinde ödeme emrinde fatura alacağının yanında ...TL vekalet ücreti ile ...Tl ihtiyati haciz harcının davacı tarafından davalılardan talep edebileceği kanaati varılmıştır. Bu kapsamda icra takibine konu edilen ...TL asıl alacak, ...TL ihtiyati haciz tutarı (...TL vekalet ücreti, ...TL ihtiyati haciz harcı olmak üzere) toplam ...TL üzerinden davalının itirazının iptaline karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜNE; davalının Diyarbakır İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİ ile takibin ...TL asıl alacak, ...TL ihtiyati haciz tutarı (...TL vekalet ücreti, ...TL ihtiyati haciz harcı olmak üzere) toplam ...TL üzerinden ve takip talebinde belirtilen şartlarla aynen DEVAMINA,
2-Asıl alacağın % 20 si oranında hesaplanan 32.147,84 TL icra inkar tazminatının davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu 22. Maddesi gereğince alınması gereken 11.073,35 TL karar ve ilam harcından başlangıçta yatırılan 1.957,82 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 9.115,53 TL harcın davalılardan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 80,70 TL başvurma harcı, 1.957,82 TL peşin harç olmak üzere toplam toplam 2.038,52 TL harcın, davacı tarafından 307,50 TL tebligat ve posta masrafı ve 2.000,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 2.307,50 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 25.936,71 TL ücreti vekaletin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
6-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-HMK'nun 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
KatipHakim