TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLLERİ :
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/11/2022
KARAR TARİHİ : 22/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Diyarbakır İcra Müdürlüğü’nün .....Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe dayanak yapılan .....tarih .....seri numaralı 74.500,00 TL bedelli çek ile kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatıldığını, bunun dışında müvekkili hakkında Diyarbakır .....İcra Ceza Mahkemesinin .....Esas sayılı dosyası ile karşılıksız çek keşide etmek suçundan cezalandırılması için dava açıldığını, söz konusu çek üzerinde bulunan imzanın müvekkiline ait olmaması nedeniyle müvekkilin borçlu bulunmadığının tespiti için bu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu, bilirkişi incelemesi için müvekkilinin .....Bankası .....Şubesinde, .....bank .....Şubesinde, .....bank .....Şubesinde, .....Şubesinde, Bağlar İlçe Seçim Kurulunda, Diyarbakır .....Noterliği .....tarih .....yevmiye sayılı imza sirküsündeki imza örneklerinin bulunduğu belge asılları mevcut olduğunu, açıklanan sebeplerle; davacı müvekkilinin, davalı yana Diyarbakır İcra Müdürlüğü’nün .....Esas sayılı İcra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve kötü niyetli ve ağır kusurlu olunması sebebiyle de davalı tarafın dava konusu alacağın %20' sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilemesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili bankanın alacakları sebebi ile Diyarbakır İcra Müdürlüğü .....E. Numaralı dosyası üzerinden banka alacağına ilişkin takip başlatıldığını, davacı borçlunun takibe konu çekin keşidecisi olduğunu, .....İnş. Tarım Hayvancılık San. Ve Tic. Ltd. Şti lehine .....seri numaralı çek keşide edildiğini, vekil eden bankaya ciro edilerek alacaklı konuma geçtiklerini davacı tarafın keşidecisi olduğu davaya konu çek karşılıksız çıktığını, bu sebeple vekil eden banka alacağını tahsil edemediğini, taraflarınca Diyarbakır .....İcra Ceza Mahkemesi .....esasına kayıtlı karşılıksız çek keşide etme suçundan davacı borçlu hakkında dava açıldığını, davacı borçlunun ise Diyarbakır .....İcra Hukuk Mahkemesi .....esasına kayıtlı imzaya itiraz davası açması nedeniyle Diyarbakır .....İcra Ceza Mahkemesi, Diyarbakır .....İcra Hukuk Mahkemesi .....E. Sayılı imzaya itiraz davasını bekletici mesele yaptığını, hal böyle iken Diyarbakır .....İcra hukuk mahkemesi .....esas sayılı dosyadan imza incelemesi yapılması adına dosya bilirkişiye tevdi edildiği, açılmış olan iş bu menfi tespit davası ise süreç uzatma amacı taşıdığını zira imzaya itiraz davası devam ederken ve dosyanın safahatine bakıldığında bilirkişiden rapor beklendiği göz önünde tutulursa yalnızca süreci uzatma amacı taşıyan ve hukuki yarar bulunmayan davanın reddi gerektiğini, açıklanan ve mahkemece re'sen tespit edilecek hususlardan ötürü; hukuki yarar bulunmayan işbu davanın reddine, Diyarbakır .....İcra Hukuk Mahkemesi .....e. sayılı imzaya itiraz davasının bekletici mesele yapılmasına, davacı tarafın işbu davayı açmakla icra takibi sürecini uzatma amacını taşımasından dolayı, davacı tarafın aleyhine takip çıkış miktarının asgari %20 miktarında icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına, karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, kambiyo senedine dayalı başlatılan icra takibinden dolayı imza inkarına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktasının dava konusu icra takibinin dayanağı çekteki imza inkarına dayalı davacının menfi tespit talebine ilişkin olduğu anlaşıldı.
Davacı, dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde arabuluculuğa başvurmuş, tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, davacının mukayeseye esas imza örnekleri alınmış, imza incelemesine esas olmak üzere davacıya ait ıslak imzalı belge asıllarının, Diyarbakır .....İcra Hukuk Mahkemesi .....esas sayılı dosya ve Diyarbakır .....İcra Ceza Mahkemesi .....esas sayılı dosyası ve icra takibine konu edilen çek aslı ve Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celbedilerek dosya arasına kazandırılmış, Diyarbakır .....İcra Hukuk Mahkemesince ilgili dosyada belge inceleme uzmanı bilirkişi tarafından bilirkişi raporunun tanzimi sağlandığı ve ilgili dosyanın müzekkere cevabı tarihi itibariyle derdest olduğu anlaşılmış, Mahkememizce davaya konu edilen çekteki imzanın davacının eli ürünü olup olmadığının tespiti amacıyla İstanbul ATK Fizik İhtisas dairesinden ATK raporu alınmıştır.
Davalı alacaklı tarafından, .....Bankası .....şubesine ait .....seri numaralı .....keşide tarihli 74.500,00 TL bedelli çeke dayalı olarak, keşideci ve lehtar aleyhine Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .....esas sayılı dosyası üzerinden kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.
Yargıtay .....Hukuk Dairesinin .....tarih ve .....E.-.....K. ve .....tarih ve .....E.- .....K. sayılı ilamlarında, dar yetkili olan İcra Hukuk Mahkemelerince verilen kararların kural olarak maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmeyeceği ve yapılan bilirkişi incelemesinin genel yetkili mahkemelerde kesin delil olarak kabul edilemeyeceğine ve bu bilirkişi raporlarına dayanılarak karar verilemeyeceğine yönelik içtihatları göz önünde bulundurularak davacının elde ki davayı açmasında hukuki yararı bulunduğu kabul edilmiş ve işin esasının incelenmesine geçilmiştir.
Davalı, dava konusu çeke ciro yolu ile hamil olmuştur. İmza inkarı, çeki elinde bulunduran herkese karşı ileri sürülebilen mutlak def'i niteliğindedir.
Takibe ve davaya konu edilen çekteki keşideci imzasının davacıya ait olup olmadığının tespiti amacıyla İstanbul ATK dan aldırılan .....tarihli raporda; İnceleme konusu çekte atılı keşideci imzası ile .....mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla .....eli ürünü olmadığı mütalaa edilmiştir. Alınan raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeni ile rapor hükme esas alınmıştır.
Elde ki davada, davalı tarafından davacı aleyhine başlatılan icra takibinin dayanağı davacının keşideci olarak gösterildiği çektir. Çekte yer alan keşideci imzasının davacıya ait olmadığının yapılan yargılama sonucu anlaşılması karşısında çekten dolayı davacının herhangi bir ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır. Öte yandan icra takibi davacı keşideci ile dava dışı lehtar aleyhine başlatıldığından imzaların bağımsızlığı ilkesi gereğince sadece davacı yönünden, davanın kabulü ile takibe konu edilen çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerekmiştir.
Davacının kötüniyet tazminatına ilişkin olarak, davalı-takip alacaklısı lehtardan sonraki ciranta olduğu, senetteki imzanın ciranta olmakla davacıya ait olup olmadığını bilebilecek durumda olmadığı, kötü niyetli sayılamayacağı anlaşılmakla, yasal koşulları oluşmadığından davacının tazminat reddine karar verilmesi gerekmiştir(Benzer yönde karar için bakınız Yarg. 19.HD.'nin 2016/8699 E., 2017/3789 K. Sayılı kararı).
G.D:Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
HÜKÜM:
1-Davanın KABÜLÜNE, davacının Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı icra takip dosyasında takibe konu edilen, .....Bankası .....şubesinin muhattap banka olduğu, keşidecisi ....., lehtarı .....Limited Şirketi, hamili .....ank .....olan, keşide yeri Diyarbakır olan, keşide .....tarihli, .....seri numaralı ve .....TL bedelli çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine,
2-Koşulları oluşmadığından davacının kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Alınması gereken 5.089,09 TL harçtan peşin alınan 1.272,28-TL harcın mahsubu ile 3.816,81-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından1.272,28 TL peşin harç ile 80,70 TL başvurma harç olarak yatırılan toplamda 1.191,58 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından 470,75 TL tebligat ve posta masrafı, 5.900,00-TL ATK faturası olarak sarf edilen toplamda 6.370,75 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 1.560,00-TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8- HMK.'nın 333. maddesi ve HMKY'nin 47. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının yazı işleri müdürü tarafından ilgilisi hesap numarası bildirilmiş ise hesabına aktarılmasına, aksi halde masrafın gider avansından karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilerek iadesinin sağlanmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim