TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
ASIL DOSYA VE BİRLEŞEN ...
ESAS SAYILI DOSYA
DAVACISI :
VEKİLLERİ :
ASIL DOSYA VE BİRLEŞEN ...
ESAS SAYILI DOSYA
DAVALISI :
VEKİLİ :
İHBAR OLUNAN :
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat), Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : 19/07/2022
KARAR TARİHİ : 10/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat), Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl dava davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...günü saat ...civarında sürücü ...idaresindeki tescilsiz ...marka sepetli motosiklet ile ...üzerinden ...istikametine geldiği esnada kaza yeri olan ...önünde şeridinden çıkarak karşı şeride geçip bu sırada karşı şeritte seyir halinde olan müvekkil ...sevk ve idaresindeki motosiklete çarpmasıyla yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini ve ilgili kaza nedeniyle müvekkilinin kalıcı olarak maluliyetine sebebiyet verecek şekilde malul kaldığını, kaza sebebiyle hazırlanan trafik kazası tespit tutanağında sürücü ...2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 56/1-A maddesini (Şerit izleme vedeğiştirme kurallarına riayet etmemek), müvekkili ...ise 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1-A maddesini (Aracın hızını yola göre ayarlamamak) ihlal ettiği kanaatine varıldığını, sürücü ...asli ve tam kusurlu olduğunu, kaza sebebi ile Ergani Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ...esas sayılı dosya ile soruşturma yürütüldüğünü, kaza tarihinde ...isimli sürücünün sevk ve idaresindeki motosiklet tescilsiz (sigortasız) olduğundan müvekkilinin uğradığı zararların tazmini için taraflarınca davalı Güvence Hesabına başvuru yapıldığını, davalı Güvence Hesabı tarafından verilen cevabi yazıda düzenlenen kaza tespit tutanağında kazaya karışan aracın türünün kod 3 motorlu bisiklet olarak işaretlendiği, daha sonra kod 4 motosiklet olarak düzeltildiğini motorlu bisikletlerin kullanılmasından doğan zararların teminat dışında bırakıldığını beyan ederek ödeme yapmadığını, meydana gelen trafik kazası sebebi ile müvekkilin vücudunda kalıcı engel oluştuğunu ve müvekkilinin kısmen malul kaldığını, müvekkiline çarpan aracın sürücüsünün kusurlu olması sebebiyle müvekkilinde oluşan daimi sakatlığın sorumluluk hukuku gereği tazmini gerektiğini beyan etmekle HMK'nın 107. Maddesi kapsamında şimdilik 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile ilam vekalet ücretinin ve arabulucu vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesine talep ve dava etmiştir.
Birleşen dava davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Asıl davaya konu trafik kazasında yaralanan ve bedensel zarara uğrayan müvekkilin geçirmiş olduğu trafik kazasından kaynaklı gördüğü tedavilerden dolayı tedavi ücreti olarak ...Hastanesine ödediği 20.010,00 TL maddi tazminatın (tedavi giderlerinin) olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Güvence Hesabından tahsilini talep ve dava etmiştir.
Asıl dava ve birleşen davada davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçelerinde özetle; Davacının ...Tarihli kazada sakatlanmasından ötürü, maddi tazminat istemiyle dava açtığını, dava dosyasındaki borcun trafik kazasından kaynaklı tazminat davası olduğundan ve Karayolu Trafik Kanunu 109.madde gereği 2 yıl içinde ıslah yapılmadığından zamanaşımı nedeniyle davanın ve ıslahın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında davacı yanın hukuki yararı bulunmadığını, dava açıldığı tarihte maddi tazminata ilişkin alacak kalemlerinin miktarı yahut değeri tam ve kesin olarak tespit edilebilir olduğundan davanın usulden reddi gerektiğini, 2918 sayılı KTK.91 maddesinde motorlu araçların Trafik Sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, Güvence Hesabı Yönetmeliğinin 9.maddesinde Trafik Sigortası bulunmayan araçların neden olduğu bedensel zararlar için Güvence Hesabına başvuracağı öngörülmüştür. Güvence Hesabına başvuru yapılması için kazaya sebebiyet veren aracın motorlu araç olaması şart olduğunu, KTK 3.maddesinde motorlu aracın tanımı yapıldığını, Kanun maddesinin tanımına göre motor hacmi 50cc geçmeyen araçlar motorlu bisiklet olup, Trafik Sigortası yaptırma zorunluluğu da bulunmadığını, bu nedenle öncelikle kazaya sebebiyet veren aracın motorlu araç olup olmadığı ve Trafik Sigortası yaptırma zorunluluğu kapsamında olup olmadığının araştırılmasını, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.5 maddesinde teminat kapsamına giren zararlar belirlenmiş ve A.6 maddesinin (o) bendinde de teminat içeriği dışında kalan zararların(Geçici iş göremezlik, geçici bakıcı giderleri, rapor bedeli, cenaze gideri, ulaşım ve yemek gibi zararların) teminat kapsamı dışında olduğu açıklandığını, arz edilen nedenlerden ve Sayın Mahkeme resen göz önünde bulunduracağı sebeplerden dolayı: haksız ve yasal dayanaktan yoksun olarak açılan davanın öncelikle usulden aksi halde esastan reddine, olay tarihinden itibaren istenen faizin reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekâleten arz ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi ve hasar dosyası, davaya konu kaza nedeniyle davacının tedavi gördüğü sağlık kuruluşlarından tedavi evrakları, araçların tescil bilgileri dosya arasına kazandırılmış, Ergani Cumhuriyet Başsavcılığının ...nolu soruşturma dosyası ve ilgili kolluk biriminden soruşturma dosyasında yer alan CD inceleme tutanağına konu KGYS görüntüleri CD ortamında fiziken davaya konu kaza nedeniyle davacıya peşin sermaye değerli rücuya tabi bir ödeme yapılıp yapılmadığı Sosyal Güvenlik Kurumundan sorulmuş, kusur durumunun tespitine yönelik bilirkişi raporu alınmış, kaza nedeniyle davacının yaralanmasına bağlı sürekli iş göremezliği oluşup oluşmadığının tespiti yönünden İstanbul Adli Tıp Kurmundan bilirkişi raporu alınmış, sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplanması yönünden ve SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderinin hesaplanması için bilirkişi raporları alınmıştır.
Asıl dava ve birleşen dava konusunun, meydana gelen trafik kazası nedeniyle karşı aracın tescilsiz motosiklet olduğu iddiasına dayalı olarak davalı Güvence Hesabına yöneltilen sürekli iş göremezlik tazminatı ve mahkememizin birleştirilen ...esas sayılı dosyasında tedavi gideri istemine ilişkin olduğu anlaşıldı.
...günü saat ...sıralarında sürücü ...sevk ve idaresindeki ...marka sepetli motosikleti ile ...caddesi üzerinden çarşı istikametine geldiği esnada kaza yeri olan Kalekol önünde önündeki aracın arkasından şeridinden çıkıp karşı şerit üzerinde aracının ön kısımları ile çarşı istikametinden ...istikametine seyrederken önündeki motosikleti sollayan sürücü ...idaresindeki tescilsiz ...marka motosikletinin ön kesimi ile çarpışması ile yolun sağında park halinde bulunan ...plakalı aracın sağ yan taraflarına çarpmasıyla yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği,...plaka sayılı aracın tescilinin bulunmadığı, kaza tarihinde sakatlanma veya ölüm halinde kişi başı maddi tazminat üst limitinin 430.000,00 TL, sağlık gideri maddi teminatının da 430.000,00 TL olarak belirlendiği, davaya konu kaza nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacıya peşin sermaye değerli rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı, davacı açılmadan önce davacı tarafça davalıya yapılan başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığı, yine dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
Davaya konu yaralanmalı trafik kazasının ...tarihinde gerçekleştiği, 2918 sayılı KTK.'nun 109. ve 5237 TCK.'nun 66. maddedeleri gereğince elde ki davada zamanaşımı süresinin 8 yıl uygulanması gerektiği ve gerek birleşen davanın açıldığı tarihte gerekse asıl davada zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin ileri sürmüş olduğu zamanaşımı def'i yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.
Davacı vekili, tescilsiz motosikletin müvekkiline ait motosiklete çarptığından bahisle davalı Güvence Hesabından maddi tazminat talep etmiştir.
684 sayılı Sigortacılık Kanununun 14. Maddesine ve Güvence Hesabı Yönetmeliğinin 9. Maddesinde Güvence Hesabı,
a) Sigortalının tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar için,
b) Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için,
c) Sigorta şirketinin malî bünye zaafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflası halinde ödemekle yükümlü olduğu maddî ve bedensel zararlar için,
ç) Çalınmış veya gasp edilmiş bir aracın karıştığı kazada, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca işletenin sorumlu tutulmadığı hallerde, kişiye gelen bedensel zararlar için başvurulabileceği düzenlenmiştir.
Bu düzenlemeye göre trafik kazası sonucu zarar görenlerin zorunlu mali sorumluluk sigortasından yararlanma olanağının ortadan kalkmış olması durumunda, 5684 Sayılı Yasa'nın 14. maddesi gereğince kazaya neden olan motorlu araç belirlenememiş ise, kaza sırasında geçerli poliçesi yoksa veya eksikse, poliçeyi düzenleyen sigorta şirketi iflas etmişse veya ruhsatı iptal edilmişse, çalınan veya gasp edilen araçlardan dolayı işleten sorumlu tutulamıyorsa, Güvence Hesabı’na başvurulabilecektir. Güvence Hesabı işletenin kusuru oranında sorumludur.
Kazaya sebebiyet veren aracın tescili ve ZMMS poliçesi bulunmadığından kaza nedeniyle davacının oluşan zararı var ise davalı Güvence Hesabından zararın giderilmesini talep edebilecektir.
Davalı Güvence Hesabının sorumlu olabilmesi için tescilsiz araç sürücüsünün kusurunun bulunması gerekir. Bu halde öncelikle kusur durumunun irdelenmesi gerekir.
Dava konusu kazaya ilişkin mahkememizce aldırılan ...tarihli Ankara ATK kusur durumuna ilişkin bilirkişi raporunda özetle; " Sürücü ...sevk ve idaresindeki ...marka sepetli motosikleti ile gündüz vakti meskun mahal içi iki yönlü yolda izlenen görüntülerden de anlaşılmakla ön ilerisinde seyreden otomobilin arkasından sola manevra yaptığında karşı yönden seyirle gelen sürücü ...idaresindeki tescilsiz ...marka motosikletinin ön kesimi ile karşı yön bölümüne şeritte çarpışmalarıyla meydana gelen olayda dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı hareketiyle asli kusurlu olduğu, sürücü ...idaresindeki tescilsiz ...marka motosikleti ile seyri sırasında yola gereken dikkatini vermemiş her ne kadar seyir şeridinde kazaya karışmış ise de izlenen görüntülerden anlaşılmakla ön ilerisinde seyreden motosikleti geçmek üzere önce karşı şeride geçip tekrar kendi şeridine geçtiğinde meydana gelen olayda şeridinde nizami seyretmeye özen göstermemiş olmakla, mahal ve hız şartları da dikkat alındığında olayda dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı hareketiyle tali kusurlu olduğu, bu hususlar değerlendirildiğinde, olayda; Sürücü ...%70 (yüzde yetmiş ) oranında kusurlu olduğu, davacı sürücü ...%30 (yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu" mütalaa edilmiş ve ilgili tespitlerin dosya kapsamına uygun olduğu kanaatine varılarak hükme esas alınmış ve tescilsiz motosiklet sürücüsü ...kazanın meydana gelmesinde %70 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Kaza nedeniyle davacıda geçici ve sürekli maluliyet durumu oluşup oluşmadığının tespiti amacıyla Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından 20.02.2019 tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre değerlendirilme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda; kişinin engel oranının %22 ve sürekli olduğu, iyileşme sürecinin 9 aya kadar uzayabileceği ve bu süreçte %100 özürlü sayılması gerektiği, mütalaa edilmiştir.
Mahkememizce tazminat hesabı yönünden aktüer bilirkişiden güncel hesaplama yapılması da dahil olmak bilirkişi kök ve raporları alınmıştır. Mahkememizce sadece %70 kusur oranına göre yapılan toplam tazminat hesabı yönünden hükme esas alınan ve TRH 2010 yaşam tablosu ile progresif rant tekniği esas alınarak düzenlenen bilirkişi kök ve neticeten ek raporunda; davacının sürekli iş göremezlik tazminatı sürücü ...%70 kusurlu olmasına göre 2.016.133,11 TL olarak hesaplanmıştır.
Tedavi giderlerinin hesaplanması için davacı vekilince sunulan tedaviye ilişkin faturalar da değerlendirilerek adli tıp uzmanı tarafından hazırlanan bilirkişi kök ve ek raporunda, SGK kapsamı dışında kalan fatura edilemeyen ve fatura edilen tedavi giderlerinin 22.510,00 TL olarak hesaplandığı mütala edilmiştir. %70 kusur oranına göre davacının talep edebileceği tedavi gideri zararı ise 15.757,00 TL'dir.
Tazminat hesabı yönünden aktüer bilirkişiden rapor alınmıştır. TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant tekniği esas alınarak, davacının %22 sürekli iş göremezlik oranı bulunduğu gözetilerek, %70 kusur oranı ve güncel asgari ücret üzerinden hesaplama yapılarak düzenlenen bilirkişi kök ve ek raporunda; davacının sürekli iş göremezlik zararı aktif ve pasif dönem olmak üzere toplamda 2.016.133,11 TL olarak hesaplanmıştır.
Maluliyet, tedavi gideri ve tazminat hesabına yönelik alınan bilirkişi raporlarında belirtilen oran, süre ve miktarların yöntemince tespit edilmiş ve hesaplanmış olması karşısında denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilmiş ve mahkememizce benimsenmiştir.
Davalı Güvence Hesabı, plakasız ve tescilsiz olan aynı zamanda kaza tespit tutanağında araç cinsi olarak motosiklet belirlenen bu kapsamda tescili tabi olup ZMMS poliçesi düzenlenmesi zorunluluğu bulunan araç sürücüsünün %70 kusuruna isabet eden zararı teminat limitleri dahlinde karşılamakla yükümlüdür. Bilirkişi raporunda %70 kusura isabet eden davacı yönünden sürekli iş göremezlik tazminatı 2.016.133,11 TL olarak hesaplanmış olup, davalı güvence hesabı kaza tarihindeki teminat limiti olan 430.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatıyla ve sağlık gideri teminatı kapsamında 15.757,00 TL tedavi gideri tazminatıyla sınırlı olarak sorumludur. Davacı vekili tarafından sunulan değer artırım dilekçesinde asıl davaya konu sürekli iş göremezlik tazminatı isteminin 409.990,00 TL'ye yükseltildiği belirtilmekle asıl davanın bu miktar üzerinden kabulüne, birleşen davaya konu tedavi gideri isteminin 15.757,00 TL üzerinden kısmen kabulüne fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Faizin türü ve faiz başlangıcına ilişkin olarak; Davacı vekilinin talebinin yasal faiz olduğu gözetilerek kabul edilen alacak miktarlarına yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir. kazaya karışan tescilsiz mokosikletin kullanım amacını da tespit etme olanağı bulunmamaktadır. Bu halde davacının yasal faiz talep edebileceğinin kabulü gerekir.
Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüt gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte Güvence Hesabının zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davacı tarafından asıl dava ve birleşen dava konusu tazminat kalemleri için ...tarihinde başvuru yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu halde, davalı Güvence Hesabı yönünden temerrüt ...tarihinde gerçekleşmiştir. Bu nedenle asıl dava ve birleşen davada kabul edilen tazminat kalemlerine ...tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Asıl Dava yönünden;
DAVANIN KABULÜNE, 409.990,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının, davalı Güvence Hesabının temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı Güvence Hesabından alınarak davacıya verilmesine,
2-Birleşen Dava Mahkememiz ...esas sayılı dava yönünden;
DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE; 15.757,00 TL tedavi gideri tazminatının davalı Güvence Hesabının temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı Güvence Hesabından alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Asıl dava yönünden; alınması gereken 28.006,41 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Birleşen dava yönünden; alınması gereken 1.076,36 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Asıl dava yönünden; adli yardım talebinden önce davacı tarafından yapılan 595,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Asıl dava ve birleşen dava yönünden; Suç üstü ödeneğinden yapıldığı anlaşılan 6.175,00 TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 6.113,86 TL sinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, bakiye kısım 61,14 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
6-Asıl dosya yönünden; Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 65.598,40 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Birleşen dosya yönünden; Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 15.757,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Birleşen dosya yönünden; Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 4.253,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
9- Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı Güvence Hesabından tahsili ile Hazineye irad kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalılar vekillerinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi.
Katip Hakim