TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))
DAVA TARİHİ: 23/11/2022
KARAR TARİHİ: 24/11/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin talebi özetle; ..... 2. Sanayi Sitesinde Oto Lastik tamir ve malzemeleri satışı işleri ile uğraşan müvekkilinin aynı iş kolunda çalışmakta olan davalı ... ile geçmişte Oto lastiği ve malzeme alımında bulunmuş olduğunu, aralarındaki ticari ilişki nedeni ile yazılı bir sözleşmeye gerek duymadan mal alımı ve ticaret yapmayı sürdürmüş olduklarını, davalı müvekkiline kaplama lastiği göndermeyi taahhüt etmiş ve karşılığında da müvekkilinden, Diyarbakır ... bankası şubesince düzenlenmiş ... numaralı çek hesabına ait ... nolu ... TI meblağlı ... ödeme tarihli çek düzenleyip vermiş olduğunu, davalı, müvekkiline göndermeyi taahhüt ettiği kaplama araç lastiklerini gönderip teslim etmediği gibi çeki de iade etmekten kaçınmakta olduğunu, karşı tarafın edimini yerine getirmekten kaçınması, müvekkili sürekli oyalaması nedeni ile bedelsiz kalan çekin iadesi gerektiğini, müvekkili tarafından imzalanıp karşı tarafa teslim edilen ancak karşılığında verilmesi gereken malların verilmemesi nedeni ile bedelsiz kalan Diyarbakır ... bankası Şubesince düzenlenmiş... numaralı çek hesabına ait ... nolu ... TI meblağlı ... ödeme tarihli çekin ibrazı durumunda ödemesinin yapılmamsı ve kaşelenmemesi için İhtiyatı tedbir kararının verilmesini talep etmiş olduğu anlaşıldı.
DEĞERLENDİRME:
Dava konusu uyuşmazlık talebinin aydınlatılması için davacı vekiline tensip ile süre verildiği, davacı veilinin ... tarihli beyan dilekçesi okunduğunda borcuna karşılık olarak davalı yana keşide ettiği ... bankası Şubesi düzenlenmiş ... numaralı çek hesabına ait ... nolu ... TI meblağlı çekin kaybolduğundan bahisle iptalini istediğini belirttiği anlaşılmıştır.
6102 sayılı TTK’nun 651. TTK'nın 651. maddesine göre kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebileceği, kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebileceğinin düzenlendiği, çek keşidecisinin TTK'nın 818/s. maddesi gereğince, aynı Yasa'nın 757. maddesi delaleti ile iptal davası açmaya hakkının olmadığı, iptal davası açma hakkının borçlu durumunda olan keşide edene değil ancak çek üzerinde hak sahibi olan hamile ait olacağı, davacının keşideci olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. ve 657. maddeleri uyarınca dava açma yetkisi hamile ait olup, keşidecinin hasımsız olarak çek veya senet iptali davası açabileceğine ilişkin herhangi bir yasal düzenleme bulunmamaktadır.
Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır. Davacı keşidecinin, hamil adına bu davayı açma yetkisi, yani dava takip yetkisi de yoktur.
Bu kapsamda davacının iptal davası açma hakkının bulunmadığının kabulü gerektiğinden aktif husumet yokluğundan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın AKTİF HUSUMET YOKLUĞUNDAN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-HMK 312 uyarınca davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerine BIRAKILMASINA,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansının bakiye kalan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim