TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLLERİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVALILAR :
VEKİLİ:
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/01/2022
KARAR TARİHİ: 07/07/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Trafik Kazasından Kaynaklanan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, ..... tarihinde saat civarlarında davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası düzenlenen, davalı ... maliki olduğu ve davalı sürücü ...n sevk ve idaresindeki ...plaka salıyı aracın lastiğinin patlaması sonucu lastik tamiri için yolun sağ tarafında beklediği esnada, aynı istikamette seyir halinde olan dava dışı sürücü ...in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın ...plaka sayılı araca sağ arka tarafından çarptığını ve çarpma sonucu savrularak bu esnada yolun sol şeridinde seyir halinde olan müvekkiline ait, ...sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracın arka kısmına çarpması sonucu yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza nedeniyle müvekkile ait araçta hasar oluştuğunu, kaza sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağına göre müvekkile ait araç sürücüsünün kazada kusurunun bulunmadığını, davalı sigorta şirketince sigortalanan ...plaka sayılı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğunu, kazanın davalı sigorta şirketine ihbarı üzerine hasar dosyası açıldığını ve görevlendirilen eksper tarafından müvekkile ait araçta 68.354,91 TL hasar tespit edildiğini ancak davalı sigorta şirketi tarafından 10.650,00 TL ödeme yapıldığını, araçta oluşan hasarın daha yüksek olduğunu, davalı sigorta şirketinin poliçe limitleri dahilinde, diğer davalıların ise haksız fiil hükümleri dolayısıyla zararın tamamından sorumlu olduğunu ileri sürerek şimdilik 100,00 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan tahsilini istemiş, alınan bilirkişi raporu doğrultusunda .....2022 havale tarihli dilekçe ile talep sonucunu 40.615,00 TL'na yükseltmiştir.
Davalı ... Sigorta Şirketi vekili, davacının aracında oluşan hasar bedelinin ödenmesi için yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açıldığını ve davacının talebi doğrultusunda araç bedeli olarak (100.000 TL rayiç bedelden 85.800 TL sovtaj değeri düşülerek ve %75 kusur oranına göre) ......2021 tarihinde 10.650,00 TL ödeme yapıldığını ve bu ödeme ile birlikte müvekkil sigorta şirketinin poliçeden kaynaklanan herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla kusur durumunun ve hasar miktarının tespiti için uzman kişilerden bilirkişi raporu alınması gerektiğini, davacının faiz talep edemeyeceğini, edebilecekse bile reeskont faizi değil ancak yasal faiz talep edebileceğini beyan eden savunma yaparak davanın reddini dilemiştir.
Davalılar ... ve ... vekili, davacının müvekkiller yönünden arabulucuya başvuru yapmadan dava açtığından müvekkiler yönünden davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerektiğini, davacıya sigorta şirketi tarafından ödeme yapıldığından müvekkillerin sorumluluğunun kalmadığını, olayın gerçekleştiği ...... günü saat 10-11 civarlarında müvekkili ... sevk ve idaresindeki ...plakalı araç ile Urfa yolu istikametindeyken aracın tekerleğinin patladığını, aracın tekerleğinin patlaması sonucunda zorunlu olarak, aracını üç şeritli karayolunun en sağ şeridine alarak durmak zorunda kaldığını ve zorunlu olan tüm önlemleri aldığını, davacı tarafça dava dilekçesinde müvekkilinin asli kusurlu olarak zikredilmesine rağmen kaza tespit tutanağında müvekkilinin asli kusurlu olduğuna dair herhangi bir ibarenin yer almadığını, müvekkilinin alması gereken tüm tedbirleri almış olmasına rağmen, sürücü ... sevk ve idaresinde olan ... plakalı aracın hız limitini görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmayarak KTY 52/1-B kuralını ihlal etmiş olduğunu, ...plaka sayılı araç müvekkillerinden .... adına kayıtlı ise de, ilerlemiş yaşı (70 yaş) nedeniyle uzun zamandır araç kullanmadığını, aracın fiili hakimiyetinin ve dolayısıyla işleten sıfatının diğer müvekkili ...'de olduğunu, nitekim bu husunun kaza tespit tutanağından ve 2020 yılına ait araç servis kayıtlarından anlaşılacağını, kazanın ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in kusuru nedeniyle meydana geldiğini beyan eden savunma yaparak davanın reddini dilemiştir.
Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, davacıya ait aracın trafik tescil bilgileri ile tramer kayıtları ve davaya konu kaza nedeniyle davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya ilişkin evraklar ile hasar dosyası ve ...plaka sayılı araca ait sigorta poliçesi celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, kusur ve hasar miktarının tespiti yönünden bilirkişi raporu alınmıştır.
Dosyanın incelenmesinde, ...plaka sayılı aracın .....2020-...2021 tarihleri arasında davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 41.000,00 TL olarak belirlendiği,
Kaza tespit tutanağına göre; .....2021 tarihinde meydana gelen kazada, aracın tamiri için sağ şeritte bekleme halinde olan ...plaka sayılı araç sürücüsü...'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 135. Maddesinde düzenlenen yükümlülükleri ihlal ettiği, ... plaka sayılı araç sürücü ...'in ise 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/1-b maddesinde düzenlenen yükümlülükleri ihlal ettiği, ... plaka sayılı araç sürücü ......'in ise kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığı tespitine yer verildiği,
Kaza sonrası ...... Eksperlik Hiz. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen .....2021 tarihli eksper raporunda, kazanın meydana gelmesinde ... plaka sayılı araç sürücüsünün %75 oranında, ... plaka sayılı aracın %25 kusurlu olduğu ve kaza nedeniyle davacıya ait ... plaka sayılı araçta toplam 68.354,91 TL hasar oluştuğu, aracın kaza tarihindeki hasarsız rayiç bedelinin 100.000,00 TL, hasarlı halinin ise 85.800,00 TL olduğu, ... palaka sayılı araçta toplam 14.200,00 TL hasar meydana geldiğinin tespitine yer verildiği,
Davalı sigorta şirketi tarafından ....2021 tarihinde 10.650,00 TL ödeme yapıldığı,
Davacı tarafından hasarın bedelinin eksik hesaplandığı iddiası ile gerçek zararının ödenmesi için .....2021 tarihli dilekçe ile e-posta yoluyla başvuru yapıldığı,
Elde ki davanın ...plaka sayılı aracın sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketi ile sürücüsü ve işleteni aleyhine açıldığı, davacı tarafından aynı zamanda kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen ... plaka sayılı aracın sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketi ile sürücü aleyhine açılan davanın mahkememizin ..... esasına kayıtlı olduğu dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
Dava trafik kazasından kaynaklı araç hasar bedelinin kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortasını düzenleyen sigorta şirketinden sürücünün kusuruna isabet eden miktarın tahsili istemine ilişkindir.
Haksız fiil nedeniyle zarara uğrayan, kusuru ile zarara neden olan ve eylemlerinden sorumlu olanlardan zararlarını talep edebilir. Trafik kazası neticesinde aracı hasarlanan taraf araç hasar bedelini sürücü, KTK'nın 85. maddesi gereğince sürücünün verdiği zararlardan sorumlu olan işletenden ve KTK'nın 91. Maddesi gereğince sigorta teminat limitleri içerisinde olmak kaydıyla sigorta şirketinden talep edebilir.
Davalılardan .....vekili, trafik kaydında aracın maliki olarak görünmekte ise de, işleteninin kendisi olmadığını, oğlu olan diğer davalı Mehmet Selim Uluğbey'in işleten olduğunu savunarak sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürmüştür.
2918 sayılı KTK'nun hükümlerine göre trafik kaydı, "işleteni" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenin 3.kişi olmasını engelleyen bir yasa hükmü de yoktur. Aynı Yasanın 3. maddesinde, "işleten; Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin olan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır" şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Kanunun 85. maddesinde ise, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar" hükmüne yer verilmiştir. Bu yasal düzenlenme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre için olmamak kaydıyla) artık üzerinde fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının bulunmaması durumlarında, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan ekonomik yönden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Bu kapsamda, davalı ... yaşı, maliki bulunduğu aracın oğlu olan diğer davalı .... tarafından servise götürüldüğü iddiası tek başına işleten sıfatının ortadan kalktığının ispatı için yeterli görülmemiş ve davalı .... sigortalı aracın işleteni olarak kabul edilmiştir.
Dosya içerisinde yer alan kaza tespit tutanağına göre, ....2021 tarihinde saat ...plaka sayılı araç sürücüsü ....'in tekerlek tamiri için istikametine göre yolun sağ tarafında beklediği esnada, aracın sağ arka kısmına sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın sağ yan kısımlarıyla çarptığı, devamında ... plaka sayılı aracın ön kısımlarıyla aynı istikamette seyir eden sürücü ....'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın sağ arka çamurluk kısımlarına çarpması sonucu 3 araçlı yaralanmalı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, kusur durumunun tespitine ilişkin alınan bilirkişi raporunda, kazanın oluşumunda aracın tamiri için sağ şeritte bekleme halinde olan ...plaka sayılı araç sürücüsü .....'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 135. maddesinde düzenlenen yükümlülükleri ihlal ettiği ve kazanın meydana gelmesinde %75 oranında asli kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araç sürücü ...'in ise 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/1-b maddesinde düzenlenen yükümlülükleri ihlal ettiğinden %25 oranında kusurlu olduğu ve davacıya ait ... plaka sayılı araç sürücü .....'in ise kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığı tespitine yer verilmiş, kaza sonrası düzenlenen ekspertiz raporunda, davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedelinin 68.354,91 TL olduğu tespitine yer verilmiş, yargılama aşamasında makine mühendisinden alınan bilirkişi raporunda da, ekspertiz raporunda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerinin kaza sonrası oluşan hasar ile uyumlu olduğu ve aracın 68.354,91 TL'ye onarılabileceği mütalaa edilmiştir.
Kusur ve hasar miktarının tespitine ilişkin alınan bilirkişi raporu mahkememizce de benimsenmiştir. Bilirkişi raporunda tespit edilen toplam 68.354,91 TL hasar bedelinden sigortalının %75 kusuruna isabet eden miktar 51.266,18 TL'dir. Davadan önce sigorta şirketi tarafından yapılan 10.650,00 TL ödeme mahsup edildiğinde bakiye kalan miktar 40.616,18 TL olup davalılar .... ve....bu bedelden sorumludur. Davalı sigorta şirketi ise, kaza tarihi itibarıyle poliçede yazılı araç başına maddi tazminat üst limiti olan 41.000,00 TL'den davadan önce yapılan 10.650,00 TL mahsup edildikten sonra bakiye kalan 30.350,00 TL'den davalılarla birlikte müteselsilen sorumludur. Kabul edilen alacak miktarına, davacıya ait aracın hususi olduğu da gözetilerek, davalılar ....y ve .... yönünden kaza tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden ise temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM-Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KABULÜNE, davalı sigorta şirketi yönünden sigorta poliçe limiti olan 41.000,00 TL'den davadan önce yapılan 10.650,00 TL ödeme mahsup edilmek suretiyle bulunan 30.350,00 TL ile sorumlu olmak üzere, 40.615,00 TL maddi tazminatın, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan ..../2021 tarihinden, davalılar ....ve ....yönünden kazanın meydana geldiği .../2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.774,41 harçtan başlangıçta yatırılan 80,70 TL peşin harç ve 695,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 1.998,71 TL harcın davalılardan (davalı ... Sigorta Şirketi'nin 1.297,50 TL'sinden sorumlu olmak üzere) müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvuru harcı, 80,70 TL peşin harç ve 695,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 856,40 TL harcın davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 1.200,00 TL Bilirkişi ücreti, 184,85 TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 1.384,85-TL yargılama giderinin (davalı ... Sigorta Şirketi'nin 1.034,84 TL'sinden sorumlu olmak üzere) davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve istek halinde taraflara iadesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. Gereğince hesaplanan 6.079,95 (davalı ... Sigorta Şirketi'nin 5.100,00 TL'sinden sorumlu olmak üzere) vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davaya konu uyuşmazlığın sadece davalılardan ... Sigorta Şirketi yönünden zorunlu arabuluculuğa tabi olmasına ve arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığının anlaşılmasına göre, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin davalı ... Sigorta Şirketi'nden tahsili ile hazineye irad kaydedilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim