T.C.
DİYARBAKIR TÜRK MİLLETİ ADINA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VASİSİ :
DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/02/2022
KARAR TARİHİ : 29/12/2025
KARAR YAZIM TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin .....tarihinde Diyarbakır ili Kayapınar ilçesi .....önünde kendisine ait .....plakalı motosikleti ile kurallara uygun bir şekilde yoluna devam ederken davalı .....sevk ve idaresinde bulunan, davalı .....adına kayıtlı ve davalı sigorta şirketine sigortalı .....plakalı aracın kendisine çarpması sonucu ciddi ve ağır bir şekilde yaralandığını, davalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 oranda kusurlu olduğunu, müvekkilinin bu kaza neticesinde çalışamaz hâle geldiğini, ruhsal anlamda problemler yaşadığını, vücudunda kırıklar ve kalıcı izler oluştuğunu, tüm tedavilere rağmen müvekkilinin bir ayağında kısalma meydana geldiğini, arabuluculuk başvurularının da olumsuz sonuçlandığını ileri sürerek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile 30.000 TL maddi tazminat tutarının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte (davalı sigortadan poliçe limiti dahilinde olmak üzere) tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, 100.000 TL manevi tazminatın davalılar .....ve .....müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, davalıların üzerindeki tüm taşınır ve taşınmaz mal varlıklarına ihtiyati haciz konulmasını, mahkeme aksi taktirde ise en azından şimdilik kazaya karışan davalıya ait .....plakalı araca ihtiyati haciz bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi davalılara tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalılardan .....ve ....., cevap dilekçesi sunmamıştır.
Davalı .....Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkisiz mahkemede ikame edildiğini, İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğunu, davacı tarafından dava şartı yerine getirilmediğini, eksik evrakla başvuru yapıldığını, davanın usulden reddinin gerektiğini, zarar gören kişilerin sigorta kuruluşuna eksik belge ile başvurmaları halinde, sigorta kuruluşu aleyhine doğrudan doğruya dava yoluna gitme hakları bulunmadığını, başvuranın henüz iyileşme sürecini tamamlamadan işbu davayı ikame etmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacıların güncel sgk hizmet dökümünün dosyaya sunulması ve geçici iş göremezlik süresi boyunca maaş almaya devam ettiğinin tespit edilmesi durumunda geçici iş göremezlik tazminatı talebinin reddi gerektiğini, davacının maluliyetinin ve sigortalı araç sürücüsünün kusurunun ispata muhtaç olduğunu, bu hususlarda ATK raporu alınması gerektiğini, davalının dava tarihinden önce temerrüte düşmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini etmiştir.
DELİLLER:
Dicle Üniversitesi Hastanesi Başhemliği'ne, Diyarbakır CBC'ye, Adli Tıp Kurumu Başkanlığı'na, Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesi'ne, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'na, Bağlar İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne, Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği'ne, Kayapınar İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne ve Türkiye Noterler Birliği'ne yazılan müzekkerelere yanıt verildiği anlaşılmıştır.
Kusur, maluliyet ve aktüerya hususunda bilirkişi raporları dosya arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava cismani zarar nedeni ile açılan maddi ve manevi tazminat davasıdır.
Davacı vekili dava dilekçesinde müvekkilinin yaralanması nedeni ile şimdilik 30.000,00 TL belirsiz maddi tazminatın avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 100.000,00 TL manevi tazminatın ise davalılar .....ve .....müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili .....tarihli dilekçesi ile maddi tazminat davasını şimdilik 29.000,00 TL kalıcı iş göremezlik zararı ve 1.000,00 TL geçici iş göremezlik zararı olarak açıklamıştır.
Davalı .....Sigorta A.Ş. vekili Mahkememizin yetkisiz olduğunu ileri sürmüş ise de davaya konu kazanın gerçekleştiği yer Diyarbakır olduğu gibi zarar gören davacının yerleşim yerinin de Diyarbakır olduğu, HMK'nun 16. maddesi uyarınca Mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmıştır.
Davalı .....Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde davacının dava açmadan önce KTK'nun 97.maddesinde sayılan belgeleri tamamlamadan başvurduğu dolayısı ile davanın dava şartı yokluğu nedeni ile reddini talep etmiş ise de celp edilen hasar dosyasının içeriğinden davacının dava açmadan önce davalıya KTK'nun 97.maddesi kapsamında başvurduğu görülmekle, davalı vekilinin bu yöndeki dava şartı itirazının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Nitekim Yargıtay (kapatılan) 17.Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2018/3847 Esas 2020/823 Karar sayılı içtihadında da belirtildiği üzere şayet başvuruda eksik evrak var ise bu husus davanın reddini gerektirmeyecek ancak sigorta şirketinin usulüne uygun temerrüte düşmediğinin kabul edilmesi gerekecektir.
.....tarihinde davacı sevk ve iadresindeki .....plakalı motosikleti ile davalı .....adına kayıtlı ve davalı sigorta şirketine sigortalı .....plakalı araç arasında yaralamalı-maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.
Kaza tespit tutanağının incelenmesinde, bu kazanın gerçekleşmesinde .....plakalı araç sürücüsüne kusur izafe edildiği, davacıya kusur izafe edilmediği görülmüştür.
Mahkememizce kusur hususunda bilirkişi raporu alınmış, .....tarihli trafik kusur tespit uzmanı bilirkişi raporunda özetle; .....plakalı sürücüsü .....2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 67.maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 137.maddesinde düzenlenen kuralları ihlal ettiğinden meydana gelen kazada % 100 oranında kusurlu olduğu, davacının ise kusursuz olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Bilirkişi raporu kaza tespit tutanağı ve dosya kapsamı ile uyumlu, fenni sıhhati haiz, gerekçeli ve denetime elverişli bulunmuş ve Mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davacının maluliyeti hususunda Mahkememizce raporlar alınmış olup, Dicle Üniversitesi Adli Tıp ABD tarafından düzenlenen .....tarihli raporda, kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik çerçevesinde; davaya konu trafik kazası nedeniyle davacının kalıcı maluliyet oranının % 16 ve sürekli olduğu, geçici iş göremezlik süresinin 3 ay olduğu ve geçici bakıcı ihtiyaç süresinin 3 hafta olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Söz konusu rapora karşı yapılan itirazların değerlendirilmesi için Dicle Üniversitesi'nden ek rapor alınmasına karar verilmiş, .....tarihli raporda davacının kalıcı maluliyet oranının % 19 ve sürekli olduğu, geçici iş göremezlik süresinin 3 ay olduğu ve geçici bakıcı ihtiyaç süresinin 3 hafta olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Dicle Üniversitesi'nden alınan maluliyet raporları arasında çelişki olması nedeni ile Mahkememizce ATK'dan rapor alınmasına karar verilmiş, Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen .....tarihli raporda kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik çerçevesinde; davaya konu trafik kazası nedeniyle davacının kalıcı maluliyet oranının % 13 olduğu, geçici iş göremezlik süresinin 3 ay olduğu ve geçici bakıcı ihtiyacının olmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Söz konusu rapora karşı yapılan itirazların değerlendirilmesi ve çelişkinin giderilmesi için bu kez Mahkememizce ATK Üst Kurulu'ndan rapor alınmasına karar verilmiş, Adli Tıp Kurumu Adli Tıp İkinci Üst Kurulu tarafından düzenlenen .....tarihli raporda kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik çerçevesinde; davaya konu trafik kazası nedeniyle davacının kalıcı maluliyet oranının % 4 olduğu, geçici iş göremezlik süresinin 3 ay olduğu ve geçici bakıcı ihtiyacının olmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Mahkememizce Adli Tıp Kurumu Adli Tıp İkinci Üst Kurulu tarafından düzenlenen .....tarihli rapor hükme esas alınmıştır.
SGK'ya yazılan yazı cevabı ile dava konusu kaza nedeni ile davacıya rücuya tabi ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.
Tüm deliller toplandıktan sonra davacının zararının hesaplanması için aktüerya raporu alınmış, .....tarihli bilirkişi raporunda davacının geçici iş göremezlik zararının 8.477,70 TL ve kalıcı iş göremezlik zararının 571.839,36 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Bilirkişi raporunda 2025 yılı asgari ücretinin esas alındığı ve Yargıtay kararlarına uygun şekilde TRH 2010 yaşam tablosu, progresif rant yöntemine göre hesaplama yapıldığı görülmüş, rapor Mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davalılardan .....haksız fiil sorumlusu (sürücü) olarak, .....işleten sıfatı ile ve .....Sigorta A.Ş. de ZMMS poliçesi nedeni ile akdî sorumlu olarak bu zararlardan sorumludur. Ancak .....Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu, geçici iş göremezlik zararı yönünden poliçedeki sağlık gideri teminatı (430.000,00 TL) ve kalıcı iş göremezlik zararı yönünden poliçedeki sakatlık-ölüm teminatı (430.000,00 TL) ile sınırlıdır. Her ne kadar dosyaya sunulan poliçede teminatın 410.000,00 TL olduğu yazılı ise de 21/12/2018 tarihli 30632 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan değişiklik ile teminat limitinin 410.000,00 TL'den 430.000,00 TL'ye yükseldiği görülmüştür.
Davacı vekili .....tarihli talep artırım dilekçesi ile dava değerini geçici iş göremezlik zararı için 8.477,70 TL'ye ve kalıcı iş göremezlik zararı için 571.839,36 TL'ye yükseltmiş ve eksik harcı yatırmıştır.
Her ne kadar davalı vekili maddi zararına avans faizi işletilmesini talep etmiş ise de davalı .....Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS poliçesi ile teminat altına alınan aracın hususi nitelikte otomobil olduğu, davacının yasal faiz talep edebileceği anlaşılmıştır.
Davacı vekili talep olunan alacağa kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep etmiş ise de davalı sigorta şirketi, kaza tarihinde temerrüte düşmemekte olup, KTK'nun 97. maddesi uyarınva başvuru yapıldıktan 8 iş günü sonra temerrüte düşmektedir. Davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihini ispat yükü davacı üzerinde olup, davacının başvuru yaparken başvuru ekinde vekaletname haricinde bir belge eklemediği görülmüş, eksik başvuru nedeni ile davalı .....Sigorta A.Ş.'nin başvuru ile temerrüte düşmediği anlaşılmıştır. Mahkememizce, davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi, ara buluculuk başvuru tarihi olan .....olarak kabul edilmiştir. (Bu yönde Yargıtay 4 Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2021/18933 Esas 2021/4438 Karar sayılı içtihadı). Diğer davalılar ise haksız fiil tarihi olan .....tarihinde temerrüte düşmüştür.
Açıklanan nedenlerle davacının davalılar aleyhindeki maddi tazminat davasının KABULÜ ile 8.477,70 TL geçici iş göremezlik zararı ve 571.839,36 TL kalıcı iş göremezlik zararı olmak üzere toplam 580.317,06 TL maddi tazminatın, davalı .....Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu 8.477,70 TL geçici iş göremezlik zararı ve 430.000,00 TL kalıcı iş göremezlik zararı olmak üzere toplam 438.477,70 TL ile ve poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere, davalı .....Sigorta Şirketinden .....ve diğer davalılar .....ve .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir.
Manevi tazminat yönünden yapılan değerlendirmede;
6098 Sayılı TBK'nun 49. maddesine göre; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlâka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
6098 Sayılı TBK'nun 56. maddesine göre; "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir."
6098 Sayılı TBK'nun 61. maddesine göre; "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır."
Manevi tazminat, zarara uğrayanda huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekir. Takdir edilecek miktarın mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. Olay sebebiyle duyulan acı ve elem kısmen de olsa giderilmelidir. Olay tarihindeki paranın alım gücü de gözetilerek hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir miktar manevi tazminat olarak belirlenmelidir. 22/06/1976 tarihli ve 7/7 sayılı İBK'na göre de; manevi tazminat tutarını etkileyebilecek özel hâl ve şartları da gözetilmelidir. Hâkim bu konuda taktir hakkını kullanırken etkili olan nedenleri kararında açıkça göstermelidir.
Davaya konu kazada davalı sürücü .....% 100 oranında kusurlu olduğu, tedavi kayıtları incelendiğinde davacıların kaza neticesinde yaralanmalarını basit tıbbi müdahale ile giderilebilir nitelikte olmadığı, % 4 oranında kalıcı maluliyetinin olduğu görülmüştür. Davacının kaza nedeniyle yaralanıp malul kalması ve duyduğu üzüntü nedeniyle manevi tazminat davası açma hakkı vardır.
Dosya kapsamı ve tüm deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacının manevi zarara uğradığı, davacının uğradığı manevi zararın niteliği, kusur durumu, tarafların sosyal ekonomik durumları, paranın alış gücü göz önüne alındığında davacı lehine uygun bir miktar manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği gözetilerek 50.000,00 TL manevi tazminatın .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılar .....ve .....alınarak davacıya verilmesine, fazlaya yönelik talebin reddine karar verilmiştir.
Yukarıda yapılan tüm bu açıklamaların ışığı altında Mahkememizce aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere,
1-Davacının davalılar aleyhindeki maddi tazminat davasının KABULÜ ile 8.477,70 TL geçici iş göremezlik zararı ve 571.839,36 TL kalıcı iş göremezlik zararı olmak üzere toplam 580.317,06 TL maddi tazminatın, davalı .....Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu 8.477,70 TL geçici iş göremezlik zararı ve 430.000,00 TL kalıcı iş göremezlik zararı olmak üzere toplam 438.477,70 TL ile ve poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere, davalı .....Sigorta Şirketinden .....ve diğer davalılar .....ve ....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
2-Davacıların davalılar .....ve .....aleyhindeki manevi tazminat davasının KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile 50.000,00 TL manevi tazminatın .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Manevi tazminat davasında alınması gerekli 3.415,50 TL harç ile maddi tazminat davasında alınması gerekli 43.056,95 TL harç olmak üzere toplam 46.202,45 TL harçtan, davacı tarafça peşin yatırılan 2.220,08 TL ile tamamlama harcının 9.400,00 TL mahsubu ile eksik 34.582,37 TL harcın, davalı .....Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu 29.952,41 TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00 TL ara buluculuk ücretinin, davalı .....Sigorta A.Ş.'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan başvurma harcı 80,70 TL, peşin harç 2.220,08 TL, tamamlama harcı 9.400,00 TL olmak üzere toplam 11.700,78 TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan ATK rapor ücretleri 25.300,00 TL, bilirkişi ücreti 5.200,00 TL, tebligat, posta ve müzekkere gideri 2.592,50 TL olmak üzere toplam 33.092,50 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre 20.931,80 TL'sinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalılar tarafından yapılan yargılama harç ve gideri olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
8-Maddi tazminat davasında davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 92.850,73 TL vekalet ücretinin, davalı .....Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu 70.156,43 TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
9-Manevi tazminat davasında davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin, davalılar .....ve .....alınarak davacıya ödenmesine,
10-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleşince Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.
Katip Hakim