TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLLERİ:
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 30/03/2022
KARAR TARİHİ: 06/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı sigorta şirketine ..... poliçe nolu zorunlu karayolu taşıma mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı, .....'ün sevk ve idaresindeki ....... plakalı aracın ...... tarihinde saat 15:30 sıralarında .... ili, .... İlçesi Otogarı istikametinden .. ili istikametine seyri sırasında direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sebebiyle yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olduğunu, kazada müvekkilinin araçta yolcu olarak bulunduğunu, kaza sonucu müvekkilinin ...... ağır yaralanmış olduğunu, meydana gelen kaza sebebiyle müvekkilinin ağır yaralanmış olduğunu, kaza sebebiyle sakat kalmış olduğunu, müvekkilinin alabileceği sakatlık tazminatı için sayın mahkeme tarafından aktüer bilirkişisinden rapor alınmasını, açıklanan nedenler delil listesi ve ekleri dilekçemizle birlikte sunulmakla davalı tarafa tebliğine, fazlaya ilişkin hakları saklı katmak kaydıyla şimdilik 50-TL (Geçici Sakatlık Tazminatı), 50-TL (Daimi Sakatlık Tazminatı)), -50-TL (Tedavi ve Bakıcı Giderleri ve Feri Giderler) olmak üzere toplam 150-TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş olduğu anlaşıldı.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sigorta şirketinin genel müdürlük yerleşim yeri üsküdar olması sebebiyle yetkili mahkeme istanbul anadolu nöbetçi asliye ticaret mahkemeleri olup usulden reddine karar verilmesini, sigortacılık kanunu gereği müvekkil kuruma başvuru şartı gerçekleşmemiş olduğunu, başvuru aşamasında sunulması gereken zorunlu evrakların taraflarına sunulmamış olup değerlendirme yapması eksik evrak sebebiyle mümkün olmadığını, dava konusu dosya ile ilgili tazminatın varlığına, miktarına ve diğer unsurlara hükmedilebilmesi açısından olayın trafik kazası olup olmadığı, olayın oluş şekli tarafların kusur oranları önem arz etmekte olduğunu, geçici iş göremezlik tazminatı teminat kapsamı dışında olup, SGK sorumluluğunda olduğunu, bu nedenle müracaatçının geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkil şirket işbu sorumluluk için üretmiş olduğu trafik sigortası priminden bir kısmını sorumlu olan sgk’ya devretmekte olduğunu, hal böyle olunca, ilgili taleplerin sgk yerine müvekkil kuruma yöneltilmesi hukuka ve de hakkaniyete aykırı olduğunu, bu kalemler, kaza tarihi itibariyle yönetmelik kapsamında olmadığından geçici iş göremezlik tazminatı-geçici bakıcı-tedavi giderlerinden müvekkilin sorumlu tutulması kabul edilemez olduğunu, haksız, mesnetsiz, usul ve yasaya aykırı davanın usulden reddini, müvekkil şirketin kaza tarihi itibariyle sorumluluğunun tespiti açısından satış belgelerinin talep edilmesine karar verilmesini, aksi takdirde haksız ve sebepsiz zenginleşmeye yol açacak nitelikteki talebinin esastan reddi ile yargılama masraf ve vekâlet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş olduğunu anlaşıldı.
DELİLLER:
1- Diyarbakır .....i Hastanesine ve ...... Hastanesi tedavi evrakları,
2- Dava konusu (..... ) plaka sayılı araca ait .... sayılı ve .....-..... tarihlerini kapsayan ZMSS poliçesi ve hasar dosyası,
3- Dicle Üniversitesi Hastanesi tedavi evraklarını içeren CD,
4- Davacı asilin SGK kayıtları ile Diyarbakır SGK İl Müdürlüğünden gelen yazı cevabı, davacı asilin nüfus kaydı, SED araştırma tutanağı,
4- Kolluktan gelen yazı cevapları,
5- ...... Adli Tıp Anabilim dalı tarafından düzenlenen ..... tarihli maluliyet raporu,
6- Aktüerya Bilirkişisi ...... tarafından düzenlenen .... tarihli aktüerya raporu.
GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeniyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ("TBK") m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine göre ZMMS sigortacısı aleyhine açılmış haksız fiil hukuksal nedenine dayalı geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik ve bakıcı gideri kalemlerine ilişkin maddi tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık noktasının, davacının .... tarihinde yolcu olarak bulunduğu dava dışı .... plakalı aracın karıştığı trafik kazası nedeniyle davacıda meydana gelen maluliyet nedeniyle, aracın sigortalı bulunduğu davalı sigorta şirketinden daha sonra artırmak üzere şimdilik 50TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 50TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 25TL tedavi giderleri ile 25 TL bakıcı gideri kalemlerine ilişkin talebini davalı şirketten tahsil edip edemeyeceği, edebilecek ise tazminat miktarının belirlenmesi ve meydana gelen maluliyeti etkileyen davacının bir kusurunun bulunup bulunmadığının tespitine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır.
ZMSS, 2918 sayılı KTK'nun 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlışalacağı üzere ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır.
Dosya kapsamına göre; dava konusu kaza ..... tarihinde gerçekleşmiş olup; dava konusu trafik kazasının dava dışı ....'ün sevk ve idaresinde iken tek taraflı olarak meydana gelmiş olduğu anlaşılmaktadır. Dosya arasında bulunan belgelere göre davalı .... Sigorta, (....) plaka sayılı araca ilişkin ZMMS poliçesi uyarınca sigortacı olup; bu aracın ... numaralı poliçe ile .... tarihleri arasındaki dönem için sigorta altında olduğu anlaşılmaktadır.
Davaya konu olayla ilgili tüm kayıt ve belgeler getirtildikten, deliller yöntemine uygun olarak toplandıktan sonra; maluliyet ve tazminat hesabı yönünden raporlar aldırılmıştır:
►Mahkememizce aldırılan ..... Hastanesi Adli Tıp Anabilim dalı tarafından düzenlenen .... tarihli .... sayılı raporunda maluliyet raporunda; davacı .....’ın malüliyet
oranının %4 olarak belirlendiği, iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 3 aya kadar
uzayabileceği ve 3 hafta süreyle başkasının bakımına ihtiyaç duyabileceğine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
► Aktüerya uzmanı bilirkişi tarafından tanzim edilen ..... tarihli bilirkişi raporunda; TRH-2010 yöntemine göre yapılan hesaplamada ... günü meydana gelen olay sonucunda yaralanarak %4 oranında beden gücü
kaybına uğrayan ....’ın maddi tazminatının, asgari ücret tarifesine göre davalının %100 kusuruna
göre:
Sürekli İş Gücü Kayıp Tazminat Miktarının .... TL olarak hesaplandığı, Geçici İş Gücü Kayıp Tazminat Miktarının 6.197,42 TL olarak hesaplandığı , Bakıcı Giderinin 1.790,88 TL olmak üzere toplamda 150.436,33 TL olarak
hesaplandığı anlaşılmıştır.
Alınan maluliyet ve aktüerya raporu güncel mevzuta uygun olduğu, rapor içeriğinin denetlenebilir ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaati ile mahkememizce hükme esas alınmıştır.
6098 Sayılı TBK'nun 54. maddesinde çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ile kazanç kaybı, bedensel zararlar kapsamında sayılmış olup, geçici iş görmezlik zararının bu kapsamda olmasına, sürücü ve işletenin, zarar görenin geçici iş görmezlik zararlarından sorumlu olması nedeniyle, aracın sigortalı olması halinde 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesi gereğince, sigortanın sorumluluğu da TBK hükümlerine göre belirleneceğinden ve geçici iş göremezlik zararı 2918 Sayılı Kanunun 92. Maddesinde sigorta teminatı dışında tutulmadığından, davacı geçici iş göremezlik tazminatını davalı sigorta şirketinden talep edebilir. Genel şartlara atıf yapan kanuni düzenleme Anayasa Mahkemesince iptal edildiği gibi, geçici iş göremezlik zararı tedavi giderlerinden olmayıp, 2918 Sayılı Yasanın 98. maddesinde, geçici iş göremezlik zararının SGK'nın sorumluluğunda olduğuna ilişkin her hangi bir düzenlemenin de yer almamaktadır. 6111 sayılı Yasa ile getirilen düzenlemede; trafik kazaları sebebiyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmî ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin karşılanacağı belirtilmiş olup, geçici iş göremezlik gideri ödemesinin bu yasa kapsamı içerisinde bulunmaması nedeniyle (Yargıtay 10.H.D.'nin 2016/10172 E. 2019/10217 K. 24.12.2019 Tarihli, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2012/5743-2013/4496 sayılı, 01.04.2013 tarihli ilamı vb) davalının bu hususa ilişkin itirazı yerinde görülmemiştir.
Mahkeme tarafından dosyada davacının ne iş yaptığına ilişkin; kollukça yapılan araştırma tutanağında da davacının pastanede çaycı ve sekreterlik işini yaptığı asgari ücret kazandığının belirtilmiş olduğu, SGK kayıtları incelendiğinde ise kaydının bulunmadığı kaldı ki davacının da bu hususta ayrıca bir talepte, beyanda bulunmadığı ve delil ibraz etmediği anlaşılmıştır. Davacının içtihatlar nazara alındığında da asgari ücret üzerinden hesap yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/19530 Esas -2019/9799 Karar sayılı kararında" hatır taşıma ilişkisinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir.Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir. Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir. Somut olayda; davacı yolcu konumundadır. Davalı vekili cevap dilekçesinde; olayda hatır taşıması olduğunu belirtmiştir. Kolluk tarafından yapılan araştırma tutanağında davacının kaza karışan içerisinde bulunduğu araç şoförü .... ile ile arkadaşının arkadaşı olduğu tespit edilmiştir. Dosya içerisinde davacının hatır için bedelsiz taşındığını kabule elverişli bir delil yer almadığı görülmekle mahkememizce hatır taşıması indirimi işbu dosya nazarında uygulanmamıştır
Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur Borçlar Kanunu'nun 44. maddesinde (6098 sayılı TBK md. 52) düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir. Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde BK.nun 44.maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.
Dosya kapsamında yer alan kaza tespit tutanağı ve diğer belgeler incelendiğinde davacının olayın gerçekleşmesinde ve meydana gelen maluliyeti etkileyen davacının bir kusurunun bulunup bulunmadığının tespiti noktasında davalı nezdinde bir savunma bulunmuş olsa da dosyaya bir delil kazandırılmamış olduğu ve mahkememizce de yapılan araştırmada ve dosyada bulunan bilgi ve belgelerden davacı atfı kabil bir kusur izafe edilemeyeceği anlaşılmış olup müterafik kusur indirimi yapılmamıştır.
Bütün dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporu ve miktar arttırım dilekçesine göre; ..... tarihinde dava dışı sürücüsü .....'ün sevk ve idaresindeki davalı sigorta şirketine ZMMS ile sigortalı olan .... plakalı aracın tek taraflı trafik kazası yaptığı, davacı asilin yolcu olarak bulunduğu kazada yaralandığı, yaralanmaya bağlı olarak
Sürekli İş Gücü Kayıp Tazminat Miktarının .... TL olarak hesaplandığı, Geçici İş Gücü Kayıp Tazminat Miktarının .... TL olarak hesaplandığı , Bakıcı Giderinin 1.790,88 TL olmak üzere toplamda ... TL olduğu sabit olmakla, yukarıda açıklanan gerekçelerle müterafik kusur indirimi ve hatır taşıması şartları yerinde görülmediğinden indirim uygulanmamış olup belirtilen bu zararın tazmininden 2918 sayılı yasanın 91.md göre davalı sigorta şirketinin teminatta yazılı miktar doğrultusunda sorumlu olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir.
Ayrıca 2918 sayılı KTK.'nun 99/1. maddeleri ile ZMSS poliçesi Genel Şartlarının B.2. maddesi uyarınca rizikonun belge ve bilgileri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Dolayısıyla, davacıdaki maluliyete tekabül eden tazmninatın belirlenmesi bir incelemeyi gerektirmektedir. Bu nedenle, gerçek zararın tespitinden sonra sigorta şirketinin temerrüde düştüğünün kabulü gerekir. O halde, sigorta şirketinin ihbar tarihinden itibaren 8 gün sonrasında veya en erken ekspertiz raporu düzenleme tarihinde gerçek zararı öğrenerek tazmin yükümlülüğü doğduğu ve bu tarih itibariyle temerrüde düştüğünün kabulü ile faiz başlangıç tarihi yönünden buna göre hüküm kurulması gereklidir.Davacı tarafça, dava açılmadan önce sigorta şirketine başvurulmuş olduğu ve tebliğ evrakları da dosyada bulunduğu ve ..... tarihinde tebliğ edildiği sigorta şirketi usulüne uygun olarak temerrüde düşürüldüğünden tebliğden itibaren 8 iş günü sonundan itibaren yasal faiz uygulanmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanacağı üzere;
1-a)Davanın KABULÜ ile; ... TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 50,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 25,00TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 142.538,03TLnin temerrüt tarihi olan 18/03/2022 tarihinden itibaren yasal faiziyle beraber davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
B) Davacının tedavi gideri yönünden talebinin feragat nedeniyle reddine,
2- Alınması gerekli 9.736,77-TL harçtan dava açılırken yatırılan peşin harç 80,70TL'nin mahsubu ile bakiye 9.656,07 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye gelir KAYDINA,
3-Davacı tarafça yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70TL peşin harç, 11,50 TL vekalet harcı, 114,75 TL posta yazışma gideri, 750TL Bilirkişi Ücreti, 1.400TL ATK faturası Olmak üzere toplam 2.437,65-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m. 13 hükmü gereğince hesap edilen 22.380,70 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davalı tarafından yapılan 11,50TL vekalet harcı masrafının üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,
7-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 1.560,00-TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim