T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACILAR :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/04/2022
KARAR TARİHİ : 11/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan tazminat (haksız fiilden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle: ... tarihinde sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı çekici ile buna bağlı ...dorse ile Diyarbakır istikametinden Silvan yönüne seyir sırasında gidiş yönüne göre dikkatsizlik ve tedbirsizlik nedeni ile karşı yöne orta refüj aralığından geçerek ve 156 metre ilerledikten sonra kendi şeridinde ilerleyen ...sevk ve idaresindeki ...plakalı araca çarptığını, meydana gelen kaza neticesinde araçta bulunan müvekkili ...ağır yaralandığını, Diyarbakır Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Yoğun bakım ünitesinde aylarca tedavi gördüğünü, meydana gelen kazada, kaza tutanağından da anlaşılacağı üzere tır şoförünün %100 kusurlu olduğunu, müvekkilinin ağır beyin ameliyatları geçirdiğini, müvekkilinin geçen 1 yıllık sürece rağmen hala desteksiz yürüyemediğini, kaza sebebiyle konuşma yetisini de kaybettiğini, tek başına yemek dahi yiyemediğini, anne ve babasının desteğiyle beslendiğini ve günlük ihtiyaçlarının da ailesi tarafından giderildiğini beyanla; 1000 TL maddi tazminatın olay tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faiziyle birlikte tüm davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak davacı müvekkili ...ödenmesini, müvekkili ...için 70.000.00.-TL manevi, müvekkilinin annesi ...için 25.000.00.-TL, babası ...için 25.000.00 TL olmak üzere toplam 120.000.00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faiziyle birlikte sigorta şirketi haricindeki tüm davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak müvekkillerine ödenmesini talep etmiştir.
CEVAP :...Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının dava konusu taleplere ilişkin müvekkili sigorta şirketine yapılmış geçerli bir başvurusunun bulunmadığını, davacı tarafın eksik evraklarla sigorta şirketine başvurduğunu ve bu eksiklikler giderilmeden dava yoluna gidildiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla; ....plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ...nolu Trafik Sigorta Poliçesi Karayolu Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile ...-...tarihleri arasında sigortalı olduğunu, zorunlu trafik sigortasında sigortacının karşılamakla yükümlü olduğu zararların, işletme halinde motorlu aracın neden olduğu kazalarda üçüncü kişilerin zararına neden olacak bir kazanın meydana gelmesi ve bu kazada araç işletenin sorumlu bulunmasının gerektiğini, tazminat hesabı yapılması halinde asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini beyanla, davanın reddini savunmuştur.
...Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: Olayın meydana geldiği tarihte tanzim edilen kaza tutanağının işbu yargılama açısından kesin delil niteliği bulunmadığını, talep edilen manevi tazminat miktarını kabul etmediklerini, takdir edilecek manevi tazminatın, zarara uğrayanda manevi huzuru gerçekleştirecek tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olması gerektiğini ve zenginleşme aracı da olması gerektiğini, davacı tarafça ikame edilen işbu davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
DEĞERLENDİRME :
Dava, trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkindir.
Taraflar arasındaki ihtilafın; 250.00.-TL tedavi gideri, Özel Hastane masrafları, yol (taksi) masrafları, 250.00.-TL davacının meslek lisesinde öğrenci olması ve kaza tarihinde staj görüyor olması sebebiyle mahrum kaldığı aylık staj ücreti ve ek gelir kaybı, 250.00.-TL davacının kazadan dolayı iş gücü kaybı nedeniyle oluşan ekonomik geleceğinin kaybına yönelik tazminat, 250,00.-TL davacının kaza nedeniyle kaybedilen ekonomik gelir talebinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemi ve davalı sigorta şirketi haricindeki davalılardan; davacı ...için 70.000.00.-TL manevi, ...için 25.000.00.-TL ve ...için 25.000.00.-TL olmak üzere toplam 120.000.00.-TL manevi tazminatın olay tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır.
ZMSS, 2918 sayılı KTK'nun 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır.
...tarihinde gerçekleşen trafik kazası sonrasında düzenlenen aynı tarihli kaza tespit tutanağı ve Adli Tıp Kurumu'nun ...tarihli raporu uyarınca; ...günü saat ...sıralarında davalı sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı yarı römork bağlı ...plakalı çekici ile Diyarbakır istikametinden Silvan yönüne doğru seyir halindeyken olay mahalline geldiğinde orta refüj aralığından karşı yol bölümüne girerek seyredip aracının sol ön kısımları ile karşı istikamette sağ şeritte seyir halindeyken önünde plakası tespit edilemeyen aracı geçmek üzere sol şeride geçmekte olan sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı otomobilin sol ön kısımlarının çarpışması neticesinde otomobilde yolcu olarak bulunan davacı ...yaralanmasına ilişkin dava konusu trafik kazası meydana geldiği anlaşılmıştır.
...plakalı aracın davalı ...Sigorta A.Ş. nezdinde ...poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile ...-...tarihleri arasında, kaza tarihi olan ...tarihini kapsar şekilde sigortalı olduğu, poliçeden dolayı sakatlanma ve ölüm kişi başına azami sorumluluk limitinin 410.000,00-TL olduğu, sigortalının ...(Yeni Unvanı: ...Ticaret Limited Şirketi) olduğu görülmüştür.
Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...Soruşturma sayılı dosyasında aldırılan ...tarihli bilirkişi raporuna ve Mahkememizce Adli Tıp Kurumu'ndan aldırılan ...tarihli Adli Tıp raporuna raporuna göre sonuç olarak; Davalı sürücü ...%100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, sürücü ...kusursuz olduğu" şeklinde rapor tanzim edilmiştir.
Mahkememizin ...tarihli celse ...no'lu ara kararı gereğince; Dosyanın Dicle Üniversitesi Hastanesi Adli Tıp Anabilimdalı Başkanlığı'na sevk edilerek, Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükmüne göre geçici ve sürekli iş göremezlik hususlarında maluliyet raporu hazırlanmasının istenilmesine karar verilmiştir.
Dicle Üniversitesi Hastanesi Adli Tıp Anabilimdalı Başkanlığı tarafından sunulan ...havale tarihli raporunda sonuç olarak; "Kişinin engel oranının %98 ve sürekli olduğu, ...tarihinden itibaren kişinin tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı (temizlik, banyo, tuvalet, yeme, içme, vb.) ihtiyaç süresinin 3 ay olduğu, ...tarihinden itibaren kişinin iyileşme süresinin 12 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği" şeklinde rapor tanzim edilmiştir.
Mahkememizin ...tarihli celse 2 no'lu ara kararı gereğince; tedavi masrafları hususunda hesaplama yapılmak üzere dosyanın sosyal güvenlik sağlık uygulama tebliği alanında uzman hekim / adli tıp uzmanı bilirkişiye tevdi edilmesine karar verilmiştir.
Bilirkişi tarafından sunulan ...havale tarihli raporunda sonuç olarak; "Trafik kazasına bağlı yaralanmasının ağırlık ölçüsü dikkate alındığında, SGK kapsamı dışında kalan ve fatura edilemeyen tedavi giderlerinin (özel diyet, ulaşım, tekerlekli sandalye, temizlik ürünleri ve yatak, özel diyet vb) hesaplandığında 16.000,00.-TL kabul edilmesinin uygun olduğu, bakıcı ihtiyacı olan 3 ay için bir hesap uzmanı tarafından asgari ücret üzerinden hesap yapılması gerektiği" şeklinde rapor ibraz edilmiştir.
Mahkememizin ...tarihli celse 1 no'lu ara kararı gereğince; Çözger Yönetmelik Mad.6'da belirtildiği üzere birden fazla uzmanlık dalını ilgilendiren gereksinim tespitinde kurulun çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanları ya da yan dal uzmanları, göz hastalıkları uzmanı, kulak burun boğaz hastalıkları uzmanı, çocuk cerrahisi uzmanı, çocuk nörolojisi uzmanı, çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanı, fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanı ve ortopedi ve travmatoloji uzmanı branşlarında en az dört uzman hekim, kurul başkanı ve ÇÖZGER yetkili hekimi olmak üzere en az 6 daimi üyeden oluşan bilirkişiden sürekli ve geçici maluliyet oranının tespitine yönelik Dicle Üniversitesi Hastanesi Adli Tıp Anabilimdalı Başkanlığı'ndan rapor istenilmesine karar verilmiştir.
Dicle Üniversitesi Hastanesi Adli Tıp Anabilimdalı Başkanlığı tarafından sunulan ...havale tarihli raporunda sonuç olarak; "Kişinin engel oranının %97 ve sürekli olduğu,
...tarihinden itibaren kişinin tedavi süresince ortaya çlkan bakıcı (temizlik, banyo, tuvalet, ye
me içme, vb.) ihtiyaç süresinin 3 ay olduğu,
...tarihinden itibaren kişinin sürekli başkasının yardım ve bakımına (temizlik, banyo, tuva
let, yeme - içme, vb.) ihtiyacının olduğu, ...tarihinden itibaren kişinin iyileşme süresinin 12 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında
%100 özürlü sayılması gerektiği" şeklinde rapor tanzim edilmiştir.
Mahkememizin ...tarihli ara kararı 2 no'lu bendi uyarınca; TRH 2010 Tablosu'na göre davacının yaşı nazara alınarak muhtemel bakiye ömrün belirlenmesi ve güncel asgari ücret tarifesi üzerinden; %1,8 teknik faiz uygulanmadan, progresif rant formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması, bilinmeyen/işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi yönteminin kullanılması, bilinen ve bilinmeyen dönem hesabının hangi tarihlerden başlayıp hangi tarihte bittiği, davacı açık ve denetime elverişli bir şekilde belirtilerek sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik tazminat hesaplamasının yapılması için dosyanın aktüer bilirkişisine tevdi edilmesine karar verilmiştir.
Bilirkişi tarafından sunulan ...havale tarihli raporunda sonuç olarak; "8.477,70.-TL bakıcı gideri, 16.000,00.-TL tedavi gideri (bilirkişi raporuna göre), 22.000,00.-TL tedavi gideri (dosya kapsamında bulunan faturalara göre), 39.430,47.-TL bilinen dönem geçici işgöremezlik tazminatı, 358.106,11.-TL bilinen dönem sürekli işgöremezlik tazminatı, 10.849.239,63.-TL gelecek dönem geçici işgöremezlik tazminatı olmak üzere toplam 11.273.253,91.-TL toplam maddi zararın bulunduğu" şeklinde rapor tanzim edilmiştir.
Davacı vekili ...tarihli ıslah dilekçesi ile; 250,00.-TL olarak talep edilen tedavi...vs giderlerini ( bakıcı gideri de dahil ) 46.227.70.-TL olarak, 250,00.-TL olarak talep edilen bilinen dönem geçici işgöremezlik tazminatını 39.180.447.-TL olarak, 250,00.-TL olarak talep edilen bilinen dönem sürekli işgöremezlik tazminatını 357.856.11.-TL olarak ve 250.-TL olarak talep edilen gelecek dönem sürekli işgörmezlik tazminatında, ayrıca ...Sigorta tarafından ödenen 525.745.03 TL'nin mahsubu sonucunda bu kalem alacak talebini de ...olarak ıslah ettiklerini beyan etmiştir.
Mahkememizin ...tarihli celse 1 no'lu ara kararı uyarınca; dosyanın miktar itibariyle heyet sınırında kaldığı anlaşılmakla 5235 sayılı kanunun 5/3. Maddesi gereğince dosyanın Mahkememiz heyetine tevdi edilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizin ...tarihli celse 1 no'lu ara kararı gereğince; Çözger Yönetmelik Mad.6'da belirtildiği üzere birden fazla uzmanlık dalını ilgilendiren gereksinim tespitinde kurulun çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanları ya da yan dal uzmanları, göz hastalıkları uzmanı, kulak burun boğaz hastalıkları uzmanı, çocuk cerrahisi uzmanı, çocuk nörolojisi uzmanı, çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanı, fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanı ve ortopedi ve travmatoloji uzmanı branşlarında en az dört uzman hekim, kurul başkanı ve ÇÖZGER yetkili hekimi olmak üzere en az 6 daimi üyeden oluşan bilirkişiden sürekli ve geçici maluliyet oranının tespitine yönelik Dicle Üniversitesi Hastanesi Adli Tıp Anabilimdalı Başkanlığı'ndan rapor istenilmesine karar verilmiştir.
Dicle Üniversitesi Hastanesi Adli Tıp Anabilimdalı Başkanlığı tarafından sunulan ...havale tarihli raporunda sonuç olarak; "Kişinin engel oranının %97 ve sürekli olduğu,
...tarihinden itibaren kişinin tedavi süresince ortaya çlkan bakıcı (temizlik, banyo, tuvalet, ye
me içme, vb.) ihtiyaç süresinin 3 ay olduğu,
...tarihinden itibaren kişinin sürekli başkasının yardım ve bakımına (temizlik, banyo, tuva
let, yeme - içme, vb.) ihtiyacının olduğu, ...tarihinden itibaren kişinin iyileşme süresinin 12 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında
%100 özürlü sayılması gerektiği" şeklinde rapor tanzim edilmiştir.
Mahkememizin ...tarihli celse 2 no'lu ara kararı uyarınca; Dosyanın Mahkememizce daha önce görevlendirilen aktüerya hesabı konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek, davacı ...talep edebileceği iş göremezlik tazminatının hesaplanmasının istenilmesine karar verilmiştir.
Bilirkişi tarafından sunulan ...havale tarihli raporunda sonuç olarak; "8.477,70.-TL bakıcı gideri, 16.000,00.-TL tedavi gideri (bilirkişi raporuna göre), 22.000,00.-TL tedavi gideri (dosya kapsamında bulunan faturalara göre), 39.430,47.-TL bilinen dönem geçici işgöremezlik tazminatı, 354.451,97.-TL bilinen dönem sürekli işgöremezlik tazminatı, 10.718.737,19.-TL gelecek dönem geçici işgöremezlik tazminatı olmak üzere toplam 11.137.097,33.-TL toplam maddi zararın bulunduğu" şeklinde rapor tanzim edilmiştir.
Mahkememizin ...tarihli celsesinde, davacı vekili "davalı ...sigorta açısından sulh olmamız sebebiyle bu davalı yönünden talebimizden feragat ediyoruz," şeklinde beyanda bulunmuştur.
...tarihli celsede ise davacılar vekiline ...tarihli celsede feragat beyanının hangi maddi tazminat kalemlerine ilişkin olarak beyan edildiğinin açıklanılması istenilmiş olup, davacılar vekili tarafından "Dava dilekçemizde belirtmiş olduğumuz bütün maddi tazminat taleplerimiz yönünden feragat beyanımız bulunmaktadır," şeklinde beyanda bulunulduğu görülmüştür.
HMK'nın 307. maddesi gereğince feragat, davacının talep sonucundan kısmen vaya tamamen vazgeçmesi niteliğinde olup, aynı Kanunun 311. maddesi gereğince davadan feragat kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. Davadan feragat maddi hukuk bakımından haktan da feragat anlamına gelir. Müteselsil sorumlulukta, kural olarak borçlulardan her biri, 6098 sayılı TBK'nın 162 ve 163. maddelerine göre borcun tamamından sorumludur. Nitekim, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 88/1 maddesinde trafik olayı nedeniyle müteselsil sorumluluk öngörülmüştür. 6098 sayılı TBK'nın 167. maddesi uyarınca, sorumluların iç ilişkide kusur oranına göre, birbirlerine rücu hakları da mevcuttur. Trafik kazasından kaynaklanan cismani tazminat ve manevi tazminat istemli davada, sürücü, işleten ve sigorta şirketi arasında, müştereken ve müteselsilen sorumluluk bulunduğundan, davacı taraf zararını davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edebilir. Zarar görenin sigortadan müştereken ve müteselsil talep edebileceği tazminat miktarı sigorta teminat limiti ile sınırlıdır. Müşterek ve müteselsil borçlulardan birisi tarafından yapılan ödemenin sonuçları ise TBK'nın 166. maddesinde düzenlenmiş ilgili madde de, "(1)Borçlulardan biri, ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmişse, bu oranda diğer borçluları da borçtan kurtarmış olur. (2)Borçlulardan biri, alacaklıya ifada bulunmaksızın borçtan kurtulmuşsa, diğer borçlular bundan, ancak durumun veya borcun niteliğinin elverdiği ölçüde yararlanabilirler. (3)Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesi, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun iç ilişkideki borca katılma payı oranında borçtan kurtarır." düzenlemesine yer verilmiştir. Bu çerçevede, davacının zararlarından sürücü, işleten ve sigorta şirketi müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğundan yapılan ödeme kadar, diğer borçluların da borcundan kurtulması TBK'nın 166/1. maddesinin gereği olup, bu madde kapsamında diğer müteselsil borçluların ancak tazminat alacağına karşılık yapılan ödeme kadar borcundan kurtulacağı muhakkaktır. Yine TBK'nın 168. maddesinin 2. bendinde "alacaklı diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin durumunu iyileştirirse, bunun sonuçlarına katlanır" hükmü düzenlenmiştir.
Poliçede "sakatlanma ve ölüm" ile tedavi giderleri teminatları ayrı ayrı belirlenmiştir. Davacılar vekili, davacı ...bakımından davalı sigorta şirketine yönelik tüm taleplerinden feragat etmiştir. TBK'nın 168/2. maddesi gereğince, davacılar vekilinin davalı sigorta şirketi hakkındaki feragat beyanı, diğer davalılar işleteni ve sürücüye sirayet edecektir.
Diğer davalılar poliçe limitini aşan cismani zarardan (sakatlık) sorumlu tutulmuş, ancak tedavi gideri (bakıcı ve tedavi) poliçe limiti içinde iken ibra olduğu için, sorumlulukları ortadan kalkmıştır.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, tarafların iddia ve savunmaları, gelen müzekkere cevapları, kaza tespit tutanağı, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...Soruşturma sayılı dosyası, Diyarbakır ...Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası, Adli Tıp raporları ve bilirkişi raporları hep birlikte değerlendirildiğinde; ...günü saat ...sıralarında davalı sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı yarı römork bağlı ...plakalı çekici ile Diyarbakır istikametinden Silvan yönüne doğru seyir halindeyken olay mahalline geldiğinde orta refüj aralığından karşı yol bölümüne girerek seyredip aracının sol ön kısımları ile karşı istikamette sağ şeritte seyir halindeyken önünde plakası tespit edilemeyen aracı geçmek üzere sol şeride geçmekte olan sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı otomobilin sol ön kısımlarının çarpışması neticesinde otomobilde yolcu olarak bulunan davacı ...yaralanmasına ilişkin dava konusu trafik kazası meydana geldiği, kazanın oluşumunda Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...Soruşturma sayılı dosyasında aldırılan ...tarihli bilirkişi raporuna ve Mahkememizce Adli Tıp Kurumu'ndan aldırılan ...tarihli Adli Tıp raporuna raporuna göre davalı sürücü ...%100 oranında kusurlu olduğu, alınan kusur raporlarının olaya ve oluşa uygun olduğu, hüküm kurmak için elverişli ve yeterli olduğu, hükme esas alınması gerektiği; meydana gelen olay sonucu davacı ...geçici ve sürekli iş göremezlik zararının oluştuğu, ayrıca tedavi gideri ve bakıcı giderinin oluştuğu, davalı sigorta şirketi tarafından yargılama esnasında 525.745,03.-TL ödeme yapıldığı ve davacılar vekilince sigorta şirketi yönünden tüm maddi tazminat talepleri yönünden feragat edildiği, diğer davalıların poliçe limitini aşan cismani zarardan (sakatlık) sorumlu olduğu, ancak tedavi gideri (bakıcı ve tedavi) poliçe limiti içinde iken ibra olduğu için, sorumluluklarının ortadan kalktığı anlaşılmakla; davacı ...tarafından davalı ...Şirketi'ne karşı açılan dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davacı ...tarafından davalı ...ve ...Ticaret Limited Şirketi aleyhine açılan tedavi gideri ve bakıcı giderine ilişkin maddi tazminat davasının reddine, davacı ...tarafından açılan iş göremezlik tazminatına ilişkin davasının kabulüne karar verilmiştir. Hükmedilen maddi tazminatlara kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmesine karar verilmiştir.
Manevi tazminat taleplerinin değerlendirilmesi;
Hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370)
Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında, manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, tarafların kusur durumları gözönünde tutularak, hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK'nın 4.maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nasafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.
Manevi tazminat ilkeleri ve davacıların taleplerinin kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda; tam kabul kararı verilerek davacılardan ...için 70.000,00.-TL, ...için 25.000,00.-TL ve ...için 25.000,00.-TL manevi tazminata hükmedilmiştir.
Maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden harç hesaplamaları ayrı ayrı yapılmış, harçlardan sorumlu olan davalılar hükümde ayrı ayrı gösterilmiştir.
Maddi ve manevi tazminat davaları yönünden ayrıca hükmetmek gerektiği için, açılan maddi ve manevi tazminat davaları bakımından, ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmiştir.
Davacı ...her ne kadar davalı sigorta şirketine karşı açmış olduğu davadan feragat etmiş ise de; dosyaya sunulan "Makbuz ve İbraname" başlıklı belge incelendiğinde, davalı sigorta şirketinin vekalet ücreti ve yargılama gideri talep etmeyeceği kararlaştırıldığından, davalı sigorta şirketi lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir. Yine davalı sigorta şirketine karşı açılan dava ticari nitelikte olduğundan ve sadece davacı ...ile davalı ...Sigorta A.Ş. arasındaki maddi tazminat davası arabuluculuk dava şartına tabi olduğundan, tahsil edilmesi gereken arabuluculuk ücretinden davalı sigorta şirketi sorumlu tutulmuştur.
6325 sayılı Kanun 18/A-14. bendinin 2. yarı cümlesi ve ilgili yönetmeliğin 26/2. maddesi hükmü uyarınca; arabuluculuk ücretinin 6183 sayılı Kanuna göre hak sahibi çıkan taraftan tahsilinin gerekmesi, ileride arabuluculuk ücretinin hak sahibi tarafından tahsil edileceğinin kesin olması ve bu hususun kamu düzenine ilişkin bulunması nedeniyle; 1.320,00.-TL arabuluculuk ücretinin, davalı ...Sigorta Anonim Şirketi'nden tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına karar verilmiştir.
Açıklanan tüm nedenlerle, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davacı ...tarafından davalı ...Şirketi'ne karşı açılan dava konusuz kaldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Davacı ...tarafından davalı ...ve ...Ticaret Limited Şirketi aleyhine açılan tedavi gideri ve bakıcı giderine ilişkin maddi tazminat davasının REDDİNE,
3-Davacı ...tarafından davalı ...ve ...Nakliyat Ticaret Limited Şirketi aleyhine açılan iş göremezlik zararına ilişkin maddi tazminat davasının KABULÜNE; 39.180,47.-TL geçici iş göremezlik tazminatı, 357.856,11.-TL bilinen dönem sürekli iş göremezlik tazminatı ve 10.303.244,60.-TL bilinmeyen dönem sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 10.700.281,18.-TL maddi tazminatın kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...ve ...Limited Şirketi'nden alınarak davacı ...verilmesine,
4-Davacı ...tarafından açılan manevi tazminat davasının KABULÜNE; 70.000,00.-TL manevi tazminatın davalı ...ve ...Limited Şirketi'nden tahsili ile davacı ...verilmesine, hükmedilen tazminata kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,
5-Davacı ...tarafından açılan manevi tazminat davasının KABULÜNE; 25.000,00.-TL manevi tazminatın davalı ...ve ...Ticaret Limited Şirketi'nden tahsili ile davacı ...verilmesine, hükmedilen tazminata kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,
6-Davacı ...tarafından açılan manevi tazminat davasının KABULÜNE; 25.000,00.-TL manevi tazminatın davalı ...ve ...Ticaret Limited Şirketi'nden tahsili ile davacı ...verilmesine, hükmedilen tazminata kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,
7-Maddi tazminat yönünden;
a) Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 730.936,20.-TL harçtan, başlangıçta alınan 80,70.-TL başvurma harcı, 2.049,30.-TL peşin harç ve 68,31.-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 728.737,89.-TL karar ve ilam harcının, davalılar ...ve ...Nakliyat Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
b) Davacıların peşin yatırdığı 80,70.-TL başvurma harcı, 2.049,30.-TL peşin harç ile 68,31.-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.198,31.-TL davalılar ...ve ...Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
8-Manevi tazminat yönünden; Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 8.197,20.-TL harcın, davalılar ...ve ...Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
9-Dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik, 1.320,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalı ...Anonim Şirketi'nden tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına,
10-Yargılama sırasında davacılar tarafından yatırılan gider avansından harcanan 3.700,00.-TL bilirkişi ücreti, 1.560,00.-TL adli tıp fatura ücreti, 1.892,00.-TL tebligat, posta ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 7.152,00.-TL yargılama giderinin tüm giderler maddi tazminat için yapılması gerektiğinden; kabul/red oranı dikkate alınarak, 7.121,37.-TL'lik kısmının davalılar ...ve ...Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, kalan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,
11-Maddi tazminat yönünden;
a) ...kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/1 maddesi gereğince hesaplanan 706.005,62.-TL vekalet ücretinin ...ve ...Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...verilmesine,
b) Davalı ...Limited Şirketi kendini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/1 maddesi gereğince hesaplanan 30.000,00.-TL vekalet ücretinin davacı ...tahsili ile davalı ...Limited Şirketi'ne verilmesine,
c) Davalı ...Sigorta Anonim Şirketi lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
12-Manevi tazminat yönünden;
a) Davacı ...kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/1 maddesi gereğince hesaplanan 30.000,00.-TL vekalet ücretinin, ...ve ...Nakliyat Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...verilmesine,
b) Davacı ...kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/1 maddesi gereğince hesaplanan 25.000,00.-TL vekalet ücretinin, ...ve ...Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...verilmesine,
c) Davacı ...kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/1 maddesi gereğince hesaplanan 25.000,00.-TL vekalet ücretinin, ...ve ...Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...verilmesine,
13-Davalılar tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
14-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacılar vekili vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben Mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Başkan Üye Üye Katip