TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/04/2022
KARAR TARİHİ: 19/10/2022
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili aleyhine, Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyasından müvekkiline .... tarihinde tebliğ edildiğini, süresi içerisinde borca ve imzaya itirazlarının Diyarbakır İcra Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasına sunulduğunu, mahkemece yaptırılan imza incelemesi neticesinde müvekkiline ait olmadığı anlaşılmasına rağmen itiraz reddedildiğinden ötürü müvekkil hakkındaki takibin iptali ile icra inkarı tazminatına hükmedilmesi talep etmiştir.
CEVAP : Davacı Vekili Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davacının ileri sürdüğü Diyarbakır 1.İcra Hukuk Mahkemesinin .... sayılı dosyasına konu edilen hususun keşideci imzasına yönelik itiraz olup, bonoda ciranta olarak imzası bulunan davacının ciranta imzasına yönelik bir imzaya itirazın söz konusu edilmediğini, bu hususun davacı vekili tarafından Diyarbakır 1.İcra Hukuk Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyanın ilk duruşması olan ön inceleme duruşmasında imzaya itirazın bu davanın davcısı .... yönünde olmadığının açıkça dile getirildiğini ve bu beyanın duruşma zaptında da yer aldığını, dolayısıyla yapılan imza incelemesinin sadece keşideci imzasının incelenmesi ile sınırlı kaldığını, sonuç itibariyle ciranta olarak imzaya itirazın bulunmaması nedeniyle de Diyarbakır 1. İcra Hukuk Mahkemesinin .... sayılı dosyasında ciranta imzaları yönünden bir inceleme yapılmadığını ve verilen kararda da bu davanın davacısı yönünden itirazın reddine karar verildiğini, keşidecinin imzasının keşideciye ait olmaması hususunun, bononun cirantalar açısından da kambiyo senedi niteliğini yitirmesi sonucunu doğurmayacağını, yerleşik Yargıtay içtihatlarının da bu doğrultuda olduğunu belirtmiş, bu nedenle davanın reddi ile davacının İİK m. 72/4 uyarınca alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini Mahkememizden talep etmiştir.
DELİLLER : Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyası, Diyarbakır 1. İcra Hukuk Mahkemesi’nin .... Esas sayılı dosyası, davacı şirketin yetkilisine ait imza örnekleri, vs....
GEREKÇE :
Dava, Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip dosyasında davacının borçlu olup olmadığı; kötü niyet tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığına ilişkindir.
Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyası incelendiğinde, davalı alacaklı tarafından davacı borçlu hakkında .... tarihinde .... TL takip çıkışı üzerinden kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatıldığı, takip dayanağının .... TL bedelli .... adet bono olduğu, ödeme emrinin borçlu .... 'a .... tarihinde tebliğ edildiği ve sonraki süreçte takibin kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Takibe dayanak bononun incelenmesinde, .... düzenleme, .... ödeme tarihli, düzenleyeni .... Ticaret Ltd. Şti., lehdarının.... , .... den ciro ile devralan ve davalıya ciro eden cirantanın davacı .... , son hamilin ise davalı .... olduğu anlaşılmaktadır.
TTK'nun 778. maddesi göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken TTK'nun 714 ve 730. maddeleri uyarınca, muayyen bir günde veya keşide gününden veya görüldükten muayyen bir müddet sonra ödenmesi şartını havi bir bonoya dayanarak hamilin lehtara müracaat edebilmesi, ödeme gününü takip eden iki iş günü içinde senet keşidecisinin protesto edilmesine bağlıdır.
Alacaklı hamil, anılan madde koşullarında protesto keşide etmeksizin, lehtar ve cirantayı takip edemez. Bir başka ifade ile senedi düzenleyen protesto edilmediği için hamil, lehtar ve cirantaya karşı müracaat hakkını kaybeder. İİK'nun 170/a-2. maddesi gereğince, alacaklının kambiyo hukuku mucibince takip hakkının bulunup bulunmadığı re'sen araştırılmak zorundadır. (benzer mahiyette Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 11.10.2010 tarih ve 2010/10071 E., 2010/10014 K. sayılı ilamı, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi 21.03.2019 tarih ve 2018/219 E. 2019/567 K. sayılı ilamı)
Somut olayda, takibe konu bonoda itiraz eden borçlu davacı cirantadır. Bu durumda, yetkili hamil olan alacaklının, cirantalar hakkında takip yapabilmesi için, bonoyu düzenleyene ödememe protestosu göndermesi zorunludur. Ancak, davalı alacaklı tarafça protesto evraklarının takip talebine eklendiğine ya da protesto çekildiğine dair herhangi bir belge sunulmadığından alacaklının, itiraz eden cirantayı takip hakkının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Açıklanan gerekçelerle menfi tespit tespit talebinin kabulüne ve şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının menfi tespit talebinin kabulüne,
1-Davacının davalıya Diyarbalır İcra Müdürlüğü'nün.... esas sayılı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla yapılan icra takibi ve dayanağı .... düzenleme, .... ödeme tarihli, düzenleyeni .... Ticaret Ltd. Şti., lehdarının .... , son hamili .... olan bonodan dolayı borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Posta ve tebligat gideri 51,50 TL, başvuru harcı 80,70 TL, peşin harç 912,68 TL olmak üzere toplamda 1044,88 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davanın kabulü gereği yatırılması gereken 2.738,03 TL harcın (peşin harç düşülmüştür) davalıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
5-Davacı taraf kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Dosyada mevcut gider avansının bakiye kalan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.....
Katip Hakim