TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/06/2022
KARAR TARİHİ : 17/09/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ..... tarihinde .....plakalı aracı ile seyir halindeyken davalı .....sevk ve idaresindeki .....plakalı araç, müvekkilin aracına sağ taraftan çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazası tespit tutanağında .....plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğunu, .....plakalı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası .....acente, .....poliçe numarası ile davalı .....Sigorta A.Ş. tarafından yapıldığı ve müvekkilime ait .....plakalı araçta oluşan hasara ilişkin bir kısım bedel davalı sigorta şirketi olan .....Sigorta Şirketi tarafından karşılandığı, ancak araçta bu kaza nedeni ile değer kaybı oluştuğu, müvekkiline ait .....model .....marka araç sıfır şekilde alınmış olup kazanın yapıldığı tarihte .....kilometrede olduğu ve bu kazadan önce hasar kaydının olmadığı, müvekkilinin aracın tadilatı süresince aracını kullanamadığı için taksi, şehir içi minibüs, otobüs gibi başka vasıtalar kullandığını belirtmektedir. Müvekkilinin aracında meydana gelen kaza sonucu araç mahrumiyeti ve değer kaybının davalılardan tahsilini talep etmektedir.
Davalı sigorta şirketi vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirkete yapılan başvuru neticesinde müvekkil tarafından değer kaybı ekspertiz raporu alınarak davacı yana .....tarihinde .....TL ödeme yapıldığını ve ayrıca davacı yanın kasko sigortacısı olan .....Sigorta A.Ş'ye .....tarihinde .....TL hasar ödemebi yapıldığını, davacı tarafın araç mahrumiyeti tazminat talebinde bulunduğu ancak davacı yanın talepleri teminat dışı olup, müvekkil şirketin işbu taleplerden dolayı herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi talep etmektedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen aracın sürücüsünün kusuruna dayalı meydana gelen çift taraflı trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen hasara bağlı oluştuğu ileri sürülen değer kaybının ve aracın tamirde kaldığı süre boyunca ikame araç bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemine ilişkindir.
.....plaka sayılı aracın .....-.....tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin .....TL olarak belirlendiği, dosya içerisinde yer alan kaza tespit tutanağına göre .....tarihinde davaya konu kazanın meydana geldiği, kaza sonrası davalı sigorta şirketi tarafından davacıya .....tarihinde .....TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, davacı tarafça eksik olduğu iddia olunan değer kaybının ödenmesi için yapılan başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığı ve arabuluculuk aşamasının görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin yetkili olup olmadığı, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü diğer davalının kusurlu olup olmadığı, kusurlu ise oranı, kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı ile davacıya ait aracın onarımda kaldığı süre boyunca davacının ikame araç bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarına ilişkin ilişkindir.
Davaya konu kazanın Mahkememizin yetki sınırları içerisinde gerçekleştiği anlaşılmakla davalı tarafın yetki itirazı yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
Dava konusu kazadan sonra düzenlenen ve aksi sabit oluncaya kadar geçerli belge niteliğinde bulunan .....tarihli kaza tespit tutanağında, davaya konusu trafik kazasının; .....tarihinde davalı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracı ile siteden çıkış yaparken sağ şeritte bulunan davacıya ait araca sol ön kısımları ile sağ yan kısımlarına çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiği, ilgili kazanın oluşumu dikkate alınarak davalı sigortalı araç sürücüsünün ilgili kazanın meydana gelmesinde dikkatsiz ve özensiz davranarak ana yolda seyir halinde olan araca çarpmak suretiyle %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
1-Davacının değer kaybına ilişkin yapılan değerlendirmede;
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir.
Anılan ilkeler doğrultusunda makine mühendisi tarafından hazırlanıp dosyaya sunulan ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasara bağlı olarak .....TL değer kaybı meydana geldiği mütalaa edilmiştir. Değer kaybı, gerçek zarar olduğundan davalı sigorta şirketi diğer davalı sürücü ile birlikte değer kaybının ödenmesinden müteselsilen sorumludur. Dava öncesi yapılan .....TL ödemenin mahsubu ile bakiye değer kaybı zararının .....TL olduğu mahkememize kabul edilmiştir.
Davacı vekili bedel arttırım dilekçesi ile .....TL değer kaybının ve .....TL ikame araç bedelinin davalılardan müteselsilen tahsilini istemiştir. Davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından davacıya hasar bedeli olarak 18.110,39 TL, değer kaybı ödemesi olarak 20.500,00 TL ödeme yapıldığı sabit olup, bu miktarın poliçe limiti olan 43.000,00 TL'den mahsup edilmesi sonucu bakiye kalan poliçe limiti 4.369,61 TL'dir. Davalı sigorta şirketinin sorumluluğu da bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğundan bakiye değer kaybı tazminatından bu miktar üzerinden sorumlu olduğu kabul edilmiştir.
2-Davacının ikame araç bedeli (araç mahrumiyet bedeli) talebine ilişkin yapılan değerlendirmede;
Davacı aracında meydana gelen değer kaybı, gerçek zarar (doğrudan zarar) kapsamında ise de araç mahrumiyeti zararı dolaylı zararlardan olup, davalı sigorta şirketinin bu zarardan sorumluluğu bulunmadığından, ikame araç bedeline ilişkin davalı sigorta şirketine yöneltilen talebin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Diğer davalı sürücü .....ise, kaza sonrası hasar gören davacıya ait aracın hasarının onarımı aşamasında makul tamir süresi ile sınırlı olmak kaydıyla ikame araç bedelinin ödenmesinden sorumludur. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda davacıya ait aracın makul onarım süresi 11 gün ve bu süreçte günlük ikame araç bedelinin .....TL olarak tespit edilmiş ve makul onarım süresi ile günlük ikame araç bedelinin çarpılması sonucu ikame araç bedeli .....TL olarak hesaplanmıştır ve bu hesaplama mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve değer artırım dilekçesi birlikte nazara alınarak; Makul onarım süresi üzerinden tespit edilen .....TL ikame araç bedeli yönünden davacının talebinin davalı asil yönünden kabulüne, değer kaybı tazminatı yönünden bakiye değer kaybı 8.647,00 TLnin ödenmesinden davalı sigorta şirketinin bakiye poliçe limiti olan 4.369,11 TLsinden, davalı araç sürücü .....ise tamamından sorumlu olduğunun kabulüne, davalı asil yönünden kabul edilen tazminat bedellerine davanın haksız fiilden kaynaklanması ve belirsiz alacak davası niteliğinde olması karşısında kabul edilen miktarın tamamına kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davalı sigorta şirketi yönünden kabul edilen değer kaybı tazminatı talebi yönünden ise sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL-KISMEN REDDİNE,
a-) 8.647,00TL değer kaybı tazminatının, davalı sigorta şirketinin bu bedelin bakiye poliçe limiti olan 4.369,61 TL'lik kısmında sorumlu olması kaydıyla, davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren, diğer davalı .....ise, kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının değer kaybı tazminatına yönelik fazlaya ilişkin isteminin REDDİNE,
b-)4.125,00 TL ikame araç bedelinin kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .....tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.274,17 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 80,70 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 40,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye kalan 2.153,47 TL harcın 872,45 TL'lik kısmının davalı sigorta şirketinin 298,48 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irad kaydına, bakiye kalan 1.281,02 TL harcın ise davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 80,70 TL başvuru harcı ve 80,70 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 40,00 TL ıslah harcının toplamı olan 201,40 TL'nın 77,26 TL'lik kısmının davalı sigorta şirketinin 26,43 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye tutarın ise davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından 1.492,00 TL posta ve tebligat masrafı ile 1.200,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 2.692,00 TL yargılama giderinin kabul/red oranı dikkate alınarak 1.032,74 TL'lik kısmının, davalı sigorta şirketinin bu bedelin 353,32 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 12.772,00 TL vekalet ücretinin, davalı sigorta şirketinin 4.370,97 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı sigorta şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı sigorta şirketine verilmesine,
7-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen 1.600,00 TL arabulucu ücretinin kabul ve red miktarına göre 614,00 TL'lik kısmının davalı sigorta şirketinin 210,13 TLsinden sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve mütesilsilen tahsili ile hazineye irad kaydına, bakiye 986,00 TL'lik kısmının ise davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydedilmesine,
8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketi vekili ve davalı asilin yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim