TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLLERİ:
DAVALILAR :
VEKİLİ:
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 07/06/2022
KARAR TARİHİ: 27/09/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı .... vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Kurumun, 233 sayılı KHK uyarınca kurulmuş bir kamu iktisadi teşebbüsü olduğunu, bina ve eklentilerinin güvenliğinin sağlanmasının ihale yöntemiyle özel güvenlik şirketlerinden aldığını, Özel güvenlik hizmetinde, ihale edilen her bir yüklenici firmanın ihale konusu hizmeti yürütmek üzere çalıştıracağı işçileri kendilerinin belirlemekte olduğunu, söz konusu firmalarla yapılan sözleşmeler gereği işe alma ve işten çıkarma yetkileri ile bundan doğacak sorumluluğun bu firmalara ait bulunduğunu, Zaten işin doğası gereği de; ihale makamı olan Müvekkili Kurumun, hizmet alımı için ihaleye çıkarak, söz konusu güvenlik işini ihale usulü gereği en uygun teklifi veren firmaya bırakmakta ve bu firma da kendi çalıştırdığı işçileri ile bu hizmeti verdiğini, Kendi işçileri açısından doğacak sorumlulukların da bu firma tarafından yerine getirilmesi gerektiğinin açık olduğunu, Dava dışı .... (T.C.:....) adlı özel güvenlik işçisinin, müvekkili Kurumun özel güvenlik işlerini üstlenen davalı şirket bünyesinde ..../2013-.../2018 tarihleri arasında çalışmakta iken, yüklenici firma tarafından da iş akdi sona erdirildiğini, Dava dışı .... (T.C.:....) tarafından Derik Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasıyla açılan işe iade davasında işe iade kararı sonrası dosyanın Gaziantep BAM 14.Hukuk Dairesinin ... Esas ve ...kararı ile kesinleşmiş olduğunu, karara istinaden dava dışı işçinin işe başlatılmaması üzerine Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .. Esas sayılı dosyasına konu edilmiş olduğunu, işe iade kararında hüküm altına alınan 21.563,03 TL'nin ödeme tarihi olan ..../2021 tarihinden itibaren işleycek ticari avans faizleriyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesinei, Diyarbakır İcra Müdürlüğünün ....6 Esas sayılı dosyasıyla başlatılan icra takip dosyasına müvekkil kurumca ödenen 4.633,87 TL'nin ödeme tarihi olan ...2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesini, yargılama giderlei ile vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesini dava ve talep etmiş olduğu anlaşıldı.
Davalı ... Şirket vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında çıkacak herhangi bir uyuşmazlıkta yetkili yer mahkemesi olarak Ankara mahkemeleri belirlenmiş olduğunu, yetkisiz yerde açılan iş bu davanın yetkisizlik nedeniyle reddini, asıl işveren olan idarenin kıdem tazminatını alt işverene rücu edebilmesi için ayrıca kıdem tazminatından sorumlu olduğunun sözleşmede belirtilmiş olması gerekmekte olduğunu, İş kanunu m.32'de ücret "Genel anlamda ücret bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır." şeklinde tanımlanmış olduğunu, ... Sayın Alımı İhalesine Ait Teknik Şartnamenin 14. Maddesinin 6. Fıkrasında kıdem tazminatı hariç olmak üzere çalıştırılan işçilerin sayılan haklarından yüklenicinin sorumlu olduğuna yer verildiği dikkate alınarak bu cihette yapılacak inceleme ve değerlendirmenin sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmekte olduğunu, asıl işverenin alt işveren ile birlikte sorumlu olduğunu, ayrıca davacının yaptığı ödemeden huzurdaki dava ile haberdar olunmuş olduğunu, alacaklının zararını tanzim eden davacının, taraflarına rücu etmiş ancak herhangi bir ihbar ve bildirimde bulunmamış olduğunu, bu durumun dürüstlük kuralına aykırılık teşkil etmekte olduğunu, davacının dava dışı işçiye ödemeyi ne için, nasıl ne miktarda yaptığının taraflarınca bilinmediğini, ayrıca müvekkil şirketin ihale ile iş almakta ve ihale şartnamesinde yazmayan hiç bir kalemi işçilere ödemesinin mümkün olmadığını, ihale makamı kıdem tazminatı yönünden müvekkil şirkete herhangi bir ödeme yapmamış olduğunu, Davacı, ödediği vergileri de talep etmekte olduğunu, oysa ki davacının ödediği vergi müvekkilim şirketi ilgilendirmeyip, iş bu dava sonunda haklı çıkmaları şartıyla vergi dairesinden geri ödenmesi yada mahsubu için talepte bulunabileceklerinin, kaldı ki ödenen verginin iadesinin talep edileceği görevli mahkeme de huzurda ki mahkeme olmadığını, 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu madde 8. Uyarınca da davacı idarenin fiyat farkı ödemesi kanunu zorunluluk olup, müvekkili şirkete rücu imkanı bulunmamakta olduğunu, haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiş olduğu anlaşılmıştır.
DELİLLER:
Dava dilekçesi ekinde ödemeye ilişkin belgeler, davalı şirketler ile davacı idare arasında imzalanan sözleşme ve şartnameler, davalı şirket kayıtları, ...Genel Müdürlüğü kayıtları, ödemeye ilişkin dekontlar.
Sosyal Güvenlik Kurumundan dava dışı işçinin davalı şirket nezdinde çalıştığı dönemlere ilişkin ilgili kayıtlar,
Derik Asliye Hukuk Mahkemesinin ...E. Sayılı dosyası,
Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .... Esas ve ... Esas sayılı dosyası,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi gereğince, dava dış....'nin ödenen işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen sürenin hizmet süresine eklenmesi ile yargılama giderlerinden oluşan alacaklar toplamının davalı şirketlerden rücuen tahsili talebidir.
Davacı ile davalı şirketler arasında özel güvenlik hizmeti işinin gördürülmesine ilişkin hizmet alım sözleşmelerinin imzalandığı, hizmet alan davacı tarafından hizmet alım sözleşmesine istinaden istihdam edilen dava dışı ....'yi işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen sürenin hizmet süresine eklenmesi ile çıkan alacaklar ile mahkeme ilamı ile çıkan yargılama gideri yönünden ödemeler yapıldığı, davacı tarafından sözleşme tarafı davalılara rücu talebiyle eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda somut olayda uyuşmazlığın, davacının, dava dışı çalışana ödediği işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen sürenin hizmet süresine eklenmesi ile çıkan alacakların bedeli için davalılara rucü şartlarının oluşup oluşmadığı, taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca davalıların kıdem tazminatı ödemesinden sorumlu olup olmadıkları, sorumlu ise miktar noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
Mahkememizce yapılan açık yargılama sonucunda getirtilen bilgi ve belgeler, Derik Asliye Hukuk Mahkemesi .... E. Sayılı dosyası ile tüm dosya kapsamından hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak istemine ilişkin olup, davacı ve davalı arasında güvenlik görevlisi ve güvenlik sorumlusu çalıştırılmasına ait özel güvelik hizmeti alımına ilişkin sözleşme ilişkisi bulunduğu, işçilerin davalı tarafından temin edilecek ve çalıştırılacağı, dava konusu alacağın, çalışan ....'nın .... tarihinde iş akdinin feshedilmesi nedeni ile Derik Asliye Hukuk Mahkemesi... E. Sayılı dosyası ile açtığı işe iade davasında, kararının istinaf edilmesi sonucunda Gaziantep Bölge Asliye Mahkemesi 14.Hukuk Dairesinin .... E. .... K. Sayılı karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilerek işbu davalılar yönünden feshin geçersizliğine davacının işe iadesine, davalı yönünden davacının yasal süresi içinde başvurusuna rağmen süresi içinde işe başlatmaması halinde 4 aya kadar ücret ve haklarının davalılardan tahsilinin gerektiğinin tespitine karar verdiği, kararın kesin olarak verildiği ,işçinin işe başlatılmadığı hususunun ihtilafsız olduğu, Ali İşçi'nın davalının iş yerinde çalıştığı,işe başlatılmaması nedeni ile davacı tarafından başlatılan icra takibine...2021 tarihinde dava dışı işçiye 21.563,03TL ödendiği, işçiye karşı işveren ve taşeronun birlikte sorumlu olmasının İş Kanunu'ndan kaynaklanmakta olduğu, ancak davacı ile davalı arasında çıkan işçi alacağı ile ilgili uyuşmazlıkların genel hükümlere göre çözüleceğinden sözleşmedeki hükümler çerçevesinde olayın çözümlenmesi gerektiği, davacı ile davalı arasında imzalanan özel güvenlik hizmeti alımına ait sözleşmenin 8. maddesinde sözleşmenin eklerinin belirtildiği, buna göre ihale dokümanlarının sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olarak kabul edilerek belgelerin öncelik sırasına göre uygulanacağı belirtilerek, eklerde belirtilen Teknik Şartnamenin 14. maddesi 5. ve 6. bölümünde,iş sosyal güvenlik ve diğer ilgili mevzuat uyarına yüklenicinin istihdam edilen özel güvenlik görevlisinin işvereni olarak kabul edileceği ve mevzuatatan doğan bütün borç ve yükümlülüklerin ile istihdam edilen tüm özel güvenlik görevlisinin özlük, yıllık ücretli izine ilişkin haklar ile ilgili Kanun ve bunlara ilişkin tüzük yönetmelik ve tebliğlerde belirlenmiş tüm yükümlülüklerin yüklenici tarafından yerine getirleceğinin, hizmet personelin tüm sosyal haklarının ve iş hukuku mevzuatında belirlenen her türlü sorumluluk, vergi harca işlemlerinin yükleniciye ait olduğunun belirlendiği de görülerek,hizmeti yapan davalının kendi işçisi ile hizmeti vermesi sözleşmenin bir unsuru olması nedeniyle işçi ücretleri ve sair ödentilerin de davalının sorumluluğunda olduğu kanaatine varılmış, (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2016/3035 E 2016/3035 K sayılı 27.11.2018 tarihli ilamı), davacı tarafından tarihinde dava dışı işçiye ..../2021 tarihinde dava dışı işçiye 21.563,03TL ödendiği, yargılama giderleri için başlatılan Diyarbakır İcra Müdürlüğünün ....E. Sayılı dosyasına ise 4.641,66TL ödeme yapıldığının sabit olduğu dava dışı işçinin işe başlatmama ve boşta geçen süre tazminat alacağı, yargılama giderleri için vergi dahil 26.204,69 TL ödemesinin tüm dosya kapsamından dava dışı işçiye yapılan işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ödemesinin ve icra dosyasına yapılan ödemeleri uygun olduğu kanaati ile davalının ödeme tarihi itibariyle temerrüte düştüğü değerlendirilmiş, ödeme tarihinden itibaren ticari faize hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-DAVANIN KABULÜ İLE;
a) İşe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretine karşılık 21.563,03 TL'sine ..../2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile;
b) Vekalet ücreti alacağından dolayı Diyarbakır İcra Müdürlüğünün.... E. Sayılı dosyasına ödenen bedele karşılık 4.633,87 TL'sine.... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2- 2-Harçlar Kanunu'na göre alınması gerekli 1.790,04- TL harcın peşin alınan 447,52 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.342,52- TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 77,50-TL posta ve tebligat masrafı, 447,52 TL peşin harç, 80,70 TL başvuru harcı, 11,50TL vekalet harcı toplamı 617,20 TL davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesince hesaplanan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri 11,50 TLvekalet harcının davalı üzerinde üzerilerinde bırakılmasına,
6-Kararın talep halinde Yazı İşleri Müdürü tarafından taraflara tebliğine,
7-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 1.600,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde, müracaat etmeleri halinde kalemde, müracaat etmemeleri halinde dosyaya hesap numarası bildirmiş ise hesaba aktarmak sureti ile, hesap numarası da bildirilmemiş ise masrafı gider avansından karşılanmak sureti ile PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karara karşı, kabul edilen miktar yönünden 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere; reddedilen miktar yönünden ise istinaf kesinlik sınırının altında kalması sebebiyle kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim