TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLLERİ:
DAVALI :
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/08/2022
KARAR TARİHİ: 06/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin, medikal işleriyle uğraşan ve Türkiye çapında faaliyet yürüten bir şirket olduğunu, davalı şirketin ise merkezi İstanbul’da bulunan, müvekkil şirket ile aynı iş kolunda faaliyet yürüten ve uzun zamandan beri zaman zaman müvekkil şirket ile alışverişi olan bir şirket olduğunu, müvekkil şirket tarafından keşide edilen ... Hiz. Ltd. Şti.’ ye verilmek üzere hazırlanan .... tarihli ... TL bedelli ve .... seri nolu çek aslının iş yerinde iken kaybolmuş olduğunu, buna ilişkin olarak şirket yetkilileri tarafından .... tarihli tutanak düzenlenmiş olduğunu, kimliğini henüz bilmedikleri biri tarafından söz konusu çeklerin ele geçirilmiş olduğunu ve .... tarihli ... TL bedelli ve ... seri nolu çek bankaya ibraz edilerek bankadan para çekmek istemiş olduğunu ancak müvekkil şirket yetkilisinin ilgili bankaya yazılı başvurusu üzerine ödeme yapılmasının son anda engellenmiş olduğunu, müvekkil şirkete ait çekin risk altında olduğunu, ilgili çeki elinde bulunduran kötü niyetli kişi veya kişiler, henüz bankaya ibraz süresinin geçmediğini fırsat bilerek takas banka aracılığıyla dava konusu çekin bedelini tahsil etme ihtimallerinin yüksek olduğunu, bu nedenle ... tarihli .... TL bedelli ve ... seri nolu çekin ödemesinin durdurulması hususunda teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, bahse konu çek nedeniyle müvekkil şirketin borçlu olmadığının tespitini ve yargılama giderleri ile yasal vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
GEREKÇE:
Davanın, davacı tarafından keşide edilen ... bank ... seri numaralı, ... tarihli ... bedelli çek yönünden davacının borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin menfi tespit davası olduğu anlaşılmıştır.
Medeni usul hukukunda hukuki yarar, mahkemeden hukuksal korunma istemi ile bir davanın açılabilmesi için davacının bu davayı açmakta (mahkemeden hukuksal korunma istemekte) bir çıkarının bulunmasıdır. Bu çıkarın da karar verilene kadar sürmesi gerekir. TBK’nın 19. maddesine göre dava açılabilmesi için davacının kesinleşmiş bir alacağının varlığı ön koşul değildir. Ancak davacının bu davayı açmakta hukuki yararı olması için davalıdan bir alacağının olması gereklidir.
Davacı şirketin davalı şirkete ticari ilişki kapsamında düzenlemiş olduğu davaya konu çeki işyerinde iken kaybetmiş olduğu, buna ilişkin olarak da çekin kaybolması veya hırsızlık olmasından bahisle CBS'ye suç duyurusunda bulunmuş olduğu ve soruşturmaya yer olmadığı kararı verildiği anlaşılmıştır. Davacı düzenlemiş olduğu çeke ilişkin çeki cirolamış olduğu kişiye karşı dava açmak suretiyle düzenlenen çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine yönelik dava açmıştır. Davacı davalı ile arasındaki ticari ilişki nedeni ile bu çeki düzenlemiş olduğu hususunda tereddüt bulunmamaktadır. Davacıya kaybetmiş olduğu bu çek nedeni ile başlatılan bir takip bulunmamakla birlikte çek aslının kimde olduğu belli olmayıp çekin akıbeti de belirli değildir. Davalı yana ticari ilişki kapsamında verilen çek yönünden borçlu olmadığının tespitini istemekte güncel bir hukuki yararı bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanacağı üzere;
1-Davanın hukuki yarar yokluğundan REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına
3-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça yatırılan gider avansından artan gider avansının HMK'nın 333. maddesi uyarınca davacı tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim