TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA İHBAR OLUNAN :
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 02/10/2023
KARAR TARİHİ : 26/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....günü Saat:..... sıralarında sürücü ....., yönetimindeki 34,31,16,282 plaka sayılı biçerdöver ile Batman yönünden Diyarbakır yönüne sağ şeritten seyri sırasında olay yerine gelip, aniden sol şeride manevra yaptığında, arkasından sol şeritte seyretmekte olan sürücü .....yönetimindeki, .....plaka sayılı yarı römorkun bağlı olduğu .....plaka sayılı çekicinin, kendi aracına sol ön tekerlek ve sol yan kısmından çarpması sonucu, dava konusu kaza meydana gelmiş olduğunu, müvekkilinin .....yönetimindeki 34,31,16,282 plaka sayılı biçerdöverde yolcu olarak bulunduğunu, müvekkilin yolcu olduğu aracın zorunlu sigortasının da bulunmadığını, bu hususun kaza tespit tutanağı ile sabit olduğunu, Ankara Adli Tıp Kurumu tarafından verilen kusur raporu ile sürücü .....’ın %100 kusurlu olduğuna dair rapor verildiğini, müvekkilinin kaza sebebiyle sakat kaldığını, Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından kaza sebebiyle verilen Adli Tıp Kurul Raporu ile müvekkilin %10 ve sürekli engel kaldığına dair rapor verilmiş olduğunu, davalı güvence hesabına .....tarihinde başvuru yapıldığını, güvence hesabı tarafından .....numaralı hasar dosyası açılmış olduğunu, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, son olarak Arabulucu başvurusunun da sonuçsuz kalması sebebiyle işbu davayı açma zaruretinin hasıl olduğunu, açıklanan nedenlerle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000-TL (Geçici Sakatlık Tazminatı), 5.000-TL (Daimi Sakatlık Tazminatı) olmak üzere toplam 10.000-TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Güvence Hesabı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, müvekkil kuruma başvuru şartını yerine getirmediğini, Güvence Hesabının sorumluluğunun doğduğu hallerden birisinin gerçekleşmesi durumunda hak sahiplerinin söz konusu zorunlu sorumluluk sigortasının tabi olduğu zamanaşımı süresi içinde yazılı olarak Güvence Hesabına başvurması gerektiğini, bu nedenle Müvekkil Kurum, kolluk tutanakları, kolluk fezlekesi, olay yeri görüntü cd, ceza mahkemesi kararı, genel adli muayene evrakları, epikriz raporları ve SGK hizmet dökümünü Davacı taraftan istemesine rağmen, davacı bu evrakları müvekkil kuruma göndermediğini, kazaya sebebiyet veren aracın trafik sigortası yaptırma zorunluluğu var ise kaza anını kapsayan poliçesinin olup olmadığının araştırılmasını talep ettiğini, davacının sakatlığının tespiti için kaza tarihinde yürürlükte olan Erikinler için Engellilik Değerlendirmesi hakkında Yönetmelik gereği, Adli Tıp Kurumundan rapor alınmasını, teminat içeriği dışında kalan tüm zararların (Geçici iş göremezlik, geçici bakıcı gideri, rapor bedeli, cenaze gideri, ulaşım, yol ve yemek gibi zararların) teminat kapsamı dışında olduğunun açıklandığını, bu nedenle davacının talep ettiği geçici iş görmezlik tazminatı teminat dışında kaldığından reddine karar verilmesini ,
müvekkil kurumun, söz konusu kazadan kaynaklanan kalıcı bir maluliyetinin olması halinde hesaplanacak tazminata esas teşkil etmek üzere geçirilen trafik kazasından kaynaklanan kolluk tutanakları, kolluk fezlekesi, olay yeri görüntü cd, ceza mahkemesi kararı, genel adli muayene evrakları, epikriz raporları ve SGK hizmet dökümünü, davacı taraftan istemesine rağmen, davacı taraf belgeyi Müvekkil Kuruma göndermediğini, bu nedenle müvekkil kurumun temerrütünün söz konusu olmadığını ve faizin reddine karar verilmesini, davaya konu kaza kapsamında; Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından hak sahiplerine ödenen ve rücuya tabi alacakların tazminattan indirilmesi gerektiğinden, bu kurumlarca yapılan ödemlerin/bağlanan gelirlerin tespit edilmesi gerektiğini, bu nedenle Sosyal Güvenlik Kurumundan bu durumun tespit edilmesini, haksız ve yasal dayanaktan yoksun açılan davanın reddini, kaza tarihinden itibaren istenen faizin reddini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Davanın, trafik kazası nedeniyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ("TBK") m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine göre güvence hesabı aleyhine açılmış haksız fiil hukuksal nedenine dayalı geçici iş göremezlik ve sürekli iş göremezlik tazminat kalemlerine ilişkin maddi tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili; .....tarihinde ZMMS poliçesi bulunmayan ve araç sürücüsü ihbar olunan .....olan 34,31,16,282 plaka sayılı biçerdöverde davacının yolcu konumundayken kazanın meydana geldiğini ve arkalarından sol şeritte seyretmekte olan sürücü .....yönetimindeki, .....plaka sayılı yarı römorkun bağlı olduğu .....plaka sayılı çekicinin, davacının yolcu olarak bulunduğu araca çarpması sonucu davacının yaralandığını, davacının yolcu olduğu aracın zorunlu sigortası bulunmadığını bu nedenle davacıda meydana gelen trafik kazasına bağlı oluşan geçici iş göremezlik ve sürekli iş göremezlik taziminatının davalı Güvence Hesabından tahsilini istemiştir.
Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için zorunlu sigortalara ilişkin olarak koşulların oluşması halinde ortaya çıkan maddi zararların bu sigortalarla saptanan geçerli teminat miktarlarına kadar karşılanması amacıyla Güvence Hesabı oluşturulmuştur. Güvence Hesabı'nın sorumluluğu maddi tazminat ile sınırlıdır. Güvence Hesabı'nın hangi hallerde sorumlu tutulduğu ve hesaba hangi şartların gerçekleşmesi halinde dava yöneltilebileceği 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesi ve Güvence Hesabı Yönetmeliği'nin 9. maddesinde belirtilmiştir. Davalı Güvence Hesabı'nın sigorta bedelini ödeme yükümlülüğü gerekli belgelerle birlikte Güvence Hesabı'na başvuru yapıldığı tarihte, böyle bir başvuru olmadığı takdirde ise dava tarihinde doğmaktadır.( Yargıtay 4. HD'nın 16.06.2022 tarih ve 2021/13625 E. - 2022/8912 K. )
Türk Ticaret Kanunu’nun 1425. maddesine göre, sigorta poliçesi genel ve varsa özel şartları içerir. Yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları .....tarihinde yürürlüğe girmiştir. Genel şartlar C.10. maddesi ile 12.8.2003 tarihli ve 25197 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları yürürlükten kaldırılmıştır. Yeni genel şartlar C.11 maddesine göre genel şartlar yürürlük tarihi olan .....tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır.
Bu kapsamda dava konusu kazanın .....tarihinde meydana geldiği ve davacının yolcu olarak bulunduğu 34,31,16,282 plaka sayılı biçerdöverin motorlu araç vasfında olduğu ve ZMM sigortası yaptırma zorunluluğu bulunduğu, kaza tarihinde ilgili aracın ZMMS poliçesinin bulunmadığı ve Güvence Hesabının dava konusu tazminat talepleri yönünden sorumlu olduğu kabul edilmiştir.
Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları;hukuka aykırı fiil, zarar, kusur ve illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır.
Davaya konu trafik kazası nedeniyle herhangi bir soruşturma kaydının rastlanılmadığına yönelik Bismil CBS tarafından cevabi yazı gönderilmiştir. İlgili kaza nedeniyle tarafların kusur durumunun tespiti yönünden hazırlanan ve mahkememiz .....esas sayılı dosyasında mukim .....tarihli Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi raporunda; sürücü ....., yönetimindeki “.....” plaka sayılı biçerdöver ile gündüz vakti, yerleşim yeri dışında, azami hız limiti “110 km/s” olan, 9 m genişliğinde, bölünmüş, eğimsiz, düz, kuru yüzeyli, asfalt kaplama devlet yolunda, Batman yönünden Diyarbakır yönüne sağ şeritten seyri sırasında olay yerine gelip, şerit izleme ve değiştirme kurallarına aykırı bir şekilde, aniden sol şeride manevra yapması sonucu, arkasından sol şeritte seyretmekte olan sürücü .....yönetimindeki, “.....” plaka sayılı yarı römorkun bağlı olduğu “.....” plaka sayılı çekicinin önünü kapatıp, kendi aracına sol ön tekerlek ve sol yan kısmından çarpmasına sebebiyet verdiği dava konusu kazada; dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı davranışıyla asli kusurlu olduğu, dava dışı sürücü .....’ın ise kusursuz olduğu mütalaa edilmiştir. İlgili rapor dosyamız arasına kazandırılarak taraflara tebliğ edilmiştir.
Mahkememizce dosyaya gerekli tedavi evrakları kazandırıldıktan sonra davacı Dicle Üniversitesi Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığına sevk edilerek gerekli muayeneleri yapılmakla maluliyet raporu tanzim edilmiş alınan maluliyet raporuna göre, davacının iş göremezliğinin %10 ve sürekli olduğu, .....tarihinden itibaren bakıcıya ihtiyaç süresinin 3 hafta olduğu ve iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceği belirlenmiştir. Alınan raporun kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmeliğe göre, davacı asılın tedavisi ile ilgili uzmanların bulunduğu, güncel mevzuata uygun olduğu ve rapor düzenlemeye yetkili hastaneden alındığı anlaşılmakla .....tarihli maluliyet raporu hükme esas alınmıştır.
Mahkememiz tarafından dosyada davacının ne iş yaptığına ilişkin kollukça yapılan araştırma tutanağında; davacının sağlık nedenleriyle çalışmadığının tespit edildiği, SGK'dan rücuya tabi ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır. Bu doğrultuda yargı içtihatları dikkate alınarak karar tarihine en yakın asgari ücret tarifesine göre aktüer raporu aldırılmış ve alınan .....tarihli rapora göre bilinen dönem sürekli iş görmezlik tazminatı olarak 39.745,09 TL, gelecek dönem sürekli iş görmezlik tazminatı olarak 555.345,91 TL, geçici iş göremezlik tazminatı 8.477,70 TL olarak hesaplanmıştır.
Trafik kazasının .....tarihinde meydana geldiği, davacının yolcu olduğu aracın zorunlu trafik sigortasının bulunmadığı ve sakatlanma ve ölüm halinde 2021 yılı (.....-.....) için kişi başına azami teminat miktarının 430.000,00 TL olması sebebiyle davalı Güvence Hesabının da söz konusu limitle sınırlı sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
Alınan raporlara yönelik itirazlar ise yerinde görülmeyerek; alınan kusur, maluliyet ve aktüerya raporlarının güncel mevzuta uygun olduğu, rapor içeriklerinin denetlenebilir ve hüküm kurmaya elverişli oldukları kanaati ile mahkememizce ilgili raporlar hükme esas alınmıştır.
Müterafik kusur yönünden yapılan değerlendirmede; davacının yolcu olarak bulunduğu biçerdöver cinsi araçta yolcu kapasitesinin mevcut Mahkememizce yapılan içtihadi araştırmalar neticesinde anlaşılmıştır. Bu kapsamda davacının yolcu olarak bulunduğu sırada yaralanmasının ağırlaşmasına sebebiyet verecek herhangi bir kusurlu hareketinin bulunduğuna yönelik herhangi bir delilin dosya kapsamına yansımadığı gözetilerek belirlenen tazminatlardan müterafik kusur indirimi yapılmasına yer olmadığı kanaatine varılmıştır. Davalı vekilince hatır taşıması yönelik herhangi bir itirazda bulunulmadığından bu hususta herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır.
Bütün dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporları ve miktar arttırım dilekçesine göre; .....tarihinde davacının yolcu konumunda bulunduğu ve zorunlu trafik sigortası bulunmayan “.....” plaka sayılı biçerdöver sürücüsünün asli kusuru ile davacının yaralanmasına sebebiyet verdiği ve kaza nedeni ile davacı asilin yaralandığı, yaralanmaya bağlı olarak davacının maluliyet
oranının %10 ve sürekli olarak belirlendiği, iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 3 aya kadar uzayabileceğinin anlaşıldığı, aktüer raporuna göre kusur oranında davalının sorumluluğunun sürekli iş görmezlik tazminatı bakımından 595.091,00 TL, geçici iş göremezlik tazminatı bakımından ise 8.477,70 TL olarak hesaplandığı sabit olmakla; davalı güvence hesabının teminat limitinin kaza tarihinde 430.000,00TL ile sınırlı olduğu, davacı vekilince belirli hale getirme dilekçesi ile 425.000,00 TL sürekli iş göremezlik, 5.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminat talebinde bulunulduğu ve belirlenen miktarlar bakımından taleplerin bu teminat miktarı içerisinde kaldığı ve sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatı talebi yönünden davanın ispatlandığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmiştir. 2918 sayılı KTK.'nun 99/1. Maddesi uyarınca rizikonun belge ve bilgileri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Davacı vekilinin usulüne uygun başvurusunun .....tarihinde davalıya ulaştığı dosya kapsamından anlaşılmakla .....tarihinde temerrüdün gerçekleşeceği kabul edilerek bu tarihteh itibaren faize karar verilmiştir. Faiz türü bakımından ise, taleple bağlı kalınarak yasal faiz belirlenmiştir.
HÜKÜM:
1- DAVANIN KABULÜ İLE; 425.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 5.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 430.000,00 TL tazminatın davanın temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen maddi tazminat yönünden alınması gereken 29.373,30 TL harçtan, başlangıçta yatırılan 269,85 TL peşin harç ve 1.435,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 27.668,45 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 269,85 TL peşin harç, 269,85 TL başvuru harcı ve 1.435,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.974,7 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 2.500,00 TL Bilirkişi ücreti, 703,00 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 3.203,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 68.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davalıya iadesine,
7-Davalı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davalıya iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim