TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 16/10/2023
KARAR TARİHİ : 30/10/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, ..... tarihinde davalılardan .....ait .....sevk ve idaresindeki .....plakalı araç ile Diyarbakır ili Bağlar İlçesi .....önünde takip mesafesini korumayarak ve hatalı sollamalar yaparak, trafik akışını bozması sonucu müvekkilinin sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracın kaza geçirmesine sebebiyet verdiğini, kaza sonrası davalı sürücünün olay yerini terk etmesi nedeniyle kaza tespit tutanağı düzenlenmediğini, müvekkili tarafından suç duyurusunda bulunulması üzerine yürütülen soruşturma sonucu iddianame düzenlendiğini, davalı .....hakkında Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesinde .....Esas sayılı dosyası üzerinden Trafik Güvenliğini Tehlikeye atma suçundan yargılama yapıldığını, kamera kayıtları celp edilerek kusur durumunun tespiti yönünden bilirkişi raporu alındığını, kazaya karışan .....plaka sayılı aracın taraflarınca yapılan kaza tarihli sorgulama neticesinde .....tarihinde .....Sigorta A.Ş. ve .....Sigorta A.Ş. nezdinde sigortalı olduğu bilgisine ulaşıldığını, müvekkili tarafından zararın giderilmesi için davalı sigorta şirketlerine yazılan başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığını ileri sürerek fazlası saklı şimdilik 100,00 TL değer kaybı ile 100,00 TL hasar bedelinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 100,00 TL araç mahrumiyet bedelinin ise davalı sürücü .....ile davalı araç maliki ....., kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini istemiş, .....tarihli bedel arttırım dilekçesi ile davalılar .....Sigorta A.Ş. Ve .....ile .....yönünden değer kaybına ilişkin talep sonucunu 4.000,00 TL'na ve hasar bedeli yönünden 5.400,00 TL'na, araç mahrumiyet bedeli yönünden ise 2.500,00 TL'na yükseltmiştir.
Davalı .....Sigorta A.Ş. vekili, kazaya karışan .....plaka sayılı aracın kaza tarihi itibariyle müvekkili sigorta şirketi nezdinde herhangi bir poliçesinin bulunmadığını, .....plakalı araç için düzenlenen trafik sigorta poliçesinin aracın satılması nedeniyle iptal edildiğini ve iptal işlemine ilişkin zeyilname düzenlendiğini, dava dilekçesinde ve ceza dosyasındaki ifadelerden de anlaşılacağı üzere kaza tarihinde araç sahibinin .....olduğunu ancak araç satılmadan önce aracın malikinin .....olduğunu, .....tarafından kazadan önce aracın satıldığını, işbu satış işlemi ile müvekkili şirket nezdinde tanzim edilen trafik poliçesinin iptal edildiğini, iptal işlemi sonrası müvekkili şirket tarafından bahse konu aracın sigortalanmadığını, bu sebeple kaza tarihinde müvekkili şirket nezdinde yürürlükte poliçe olmadığından müvekkili şirketin dava konusu trafik kazası sebebiyle sorumluluğu bulunmadığını, bu nedenle müvekkili şirket yönünden davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini savunmuştur.
Davalı .....Sigorta A.Ş. vekili, davacı tarafça davaya konu kaza nedeniyle hasar bedeli ve değer kaybı istemi ile müvekkili sigorta şirketine .....tarihinde mail yolu ile yaptığı başvuru üzerine hasar dosyası açılarak ekspertiz raporu alındığını, ekspertiz raporundan da anlaşılacağı üzere, davacı vekilinin müvekkiline ait bilgileri ekspertize iletemeyeceğini beyan etmesi üzerine davacı tarafın talebinin müvekkili şirket nezdinde kapatıldığını, davacının poliçeden kaynaklı yükümlülüklerini yerine getirmeden açtığı davada temerrüdün gerçekleşmediğini ve müvekkili aleyhine faiz, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Diğer davalılar usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamış.
Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçeleri ve hasar dosyaları, .....ve .....plaka sayılı araçların tescil bilgileri ile .....plaka sayılı aracın tramer kayıtları ve davalı .....maliki olduğu .....plaka sayılı aracın ZMMS poliçe bilgileri ve kazaya ilişkin kamera kayıtları ile UYAP istemi üzerinden Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kazada kusur durumunun tespiti yönünden trafik bilirkişisinden, hasar bedeli ve değer kaybı ile araç mahrumiyet bedelinin tespiti yönünden makine mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır.
Dava, trafik kazasından kaynaklı kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın ZMMS sigorta poliçelerini düzenledikleri iddia edilen davalı sigorta şirketleri ile aracın işleteni ve sürücüsüne yöneltilmiş hasar bedeli ve değer kaybı istemine ve işleten ve sürücüye yöneltilmiş araç mahrumiyet bedeli istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, .....plaka sayılı aracın kaza tarihinde davalı sigorta şirketlerinden hangisi nezdinde geçerli ZMMS sigortalı olduğu, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta hasar ve değer kaybı meydana gelip gelmediği, aracın tamirde kaldığı süre boyunca davacının ikame araç bedeli talep edip edemeyeceği, tazminatın miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkindir.
Dosyanın incelenmesinden, .....tarihinde saat .....civarlarında davacının sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç ile trafik akımı ana yoldan orta refüj/orta ayrıcı ile bölünmüş Diyarbakır İli Şanlıurfa Bulvarı yan yolda sağ şeritte seyir halinde iken .....isimli işletme önüne geldiğinde, aynı yolda aynı istikamete sol şerit üzerinde davalı .....sevk ve idaresindeki .....plakalı sayılı araç ile davacının solundan geçtiği esnada davacının kullanıdığı aracın seyir alanına/sağ şeride doğru ani manevra yapması nedeniyle davacının da çarpışmadan kaçınmak için sağa manevra yaptığı ve akabinde davacının aracın hakimiyetini kaybederek yolun sağında bulunan yaya kaldırımına çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmaktadır.
Soruşturma aşamasında trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunda, davalı sürücü .....şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte seyir halinde bulunan davacıya ait aracın emniyetle geçişini beklemediğinden 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 46/2-b maddesinde yer alan düzenlemeyi ve (Aksine bir işaret bulu'nmadıkça, şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte, sürülen araçların emniyetle geçişini beklememek) yine aynı kanunun 47/1-d maddesi (Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymamak) kuralını ihlal ettiğinden asli kusurlu olduğunun raporlandığı, .....önünde bulunan kamera görüntüleri incelendiğinde, tek yönlü iki şeritli yolda yolun sol şeridinde ilerleyen .....' nin kullanmış olduğu .....plakalı araca, arka istikametinden gelen .....plakalı araç sürücüsü .....'in takip mesafesine uygun gitmediği, önde giden aracın emniyetli bir şekilde sol şeridi boşaltıp sağ şeride geçmesine zaman tanımadığı, kamera görüntülerinde yol üzerinde hareket eden diğer araçların ön farlarının mat bir şekilde olduğu, .....plakalı aracın sollama esnasında kısa süreliğine farlarının sağ tarafa kamera istikametine göre parladığı, bununda önde giden aracı solladığı esnada hafif sağa direksiyon hareketi yaptığından kaynaklandığının izlendiği, önde giden araça takip mesafesine uygun gitmeyen ve gireceği şeridin boşalmasını beklemeden hareket eden ve araç solladığı esnada önünde giden .....plakalı aracın gidişe göre yolun sağ tarafında bulunan bordür taşlarına çarpması sonucu kazaya neden olan .....plakalı araç sürücüsü .....dikkatsiz ve tedbirsiz hareket ederek olaya sebebiyet verdiğinden dolayı meydana gelen kazada asli kusurlu olduğu ve .....herhangi bir kusurunun bulunmadığı mütalaa edilmiş, davalı .....trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesinin .....esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucu, soruşturma aşamasında alınan bilirkişi raporu hükme esas alınarak mahkumiyetine karar verilmiştir.
Mahkememizce, yargılama aşamasında başka bir trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunda da, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı .....%100 kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir. Bilirkişi raporunun kamera görüntülerine dayalı olarak düzenlenmesi, soruşturma dosyasında alınan bilirkişi raporu ile uyumlu ve dosya kapsamına uygun olması nedeniyle mahkememizce denetime elverişli kabul edilmiş ve bilirkişi raporunda ki mütalaaya iştirak edilerek davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı .....%100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
KTK’nın 91. maddesinde, işletenlerin bu kanunun 85/1. maddesine göre sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, aynı Yasa'nın 94. maddesinde, sigortalı aracı işletenlerin değişmesi halinde, devreden kişi 15 gün içinde sigortacıya durumu bildirmek zorunda olduğu, sigortacının sigorta sözleşmesini durumun kendisine tebliği tarihi itibariyle 15 gün içinde fesh edebileceği, sigortanın fesih tarihinden 15 gün sonrasına kadar geçerli olacağı, aynı Yasa’nın 95. maddesinde ise, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurulabileceği hükümlerine yer verilmiştir.
Somut olayda, davaya konu kazanın .....tarihinde saat .....civarlarında gerçekleşmiştir. .....plaka sayılı aracın tescil bilgilerine yönelik Türkiye Noterler Birliğinden gelen cevabı yazı ve aynı plaka sayılı aracın ZMMS poliçe bilgilerine ilişkin Türkiye Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden gelen cevabı yazı ile aynı aracın davalı sigorta şirketleri nezdinde oluşturulan poliçe bilgilerinin incelenmesinden; .....plaka sayılı aracın.....-.....tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı .....Sigorta A.Ş. Tarafından ZMMS poliçe limitinin düzenlendiği ve poliçede sigortalı olarak .....gösterildiği ve poliçenin .....tarihinde satış nedeniyle iptaline yönelik zeyilname düzenlendiği, aracın .....tarihinde .....tarafından davalı .....satışının yapıldığı, aynı aracın .....tarihinde saat .....'de .....Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, sigortalının davalı .....olarak gösterildiği anlaşılmaktadır. .....plaka sayılı aracın .....tarihinde satış işlemi gerçekleştirilmesi ve aynı tarihte davalı .....Sigorta A.Ş. Tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlenmiş olması nedeniyle elde ki davada .....plaka sayılı aracın davalı .....Sigorta A.Ş. nezdinde düzenlenen poliçenin teminat kapsamında olduğunun ve davalı .....Sigorta A.Ş.'ye husumet yöneltilemeyeceğinin kabulü gerekir.
Davacı taraf açılan davada hasar bedeli ve değer kaybı ile aracın tamirde kaldığı süre bolunca kullanılamamasından kaynaklı araç mahrumiyet bedeli isteminde bulunmuştur. Mahkememizce, davacıya ait aracın hasar onarım bedeli ve değer kaybı ile araç mahrumiyet bedelinin hesaplanmasına yönelik makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmış olup, davacının tazminat taleplerinin ayrı ayrı değerlendirilmesine geçilmiştir.
1-Davacının hasar bedeli istemine ilişkin yapılan değerlendirmede;
Hasar bedeli gerçek zarar olup, sürücü, işleten ve .....Sigorta A.Ş. meydana gelen zararın ödenmesinden müteselsilen sorumlu olup, bilirkişi raporu ile tespit edilen ve davacı tarafından talep edilen 5.400,00 TL hasar bedeline ilişkin talebin davalılar sürücü ve işleten ile .....Sigorta A.Ş. yönünden kabulüne, kabul edilen miktarlara davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden, işleten ve sürücü yönünden ise kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine ve davalı .....Sigorta A.Ş. aleyhine hasar bedeline ilişkin açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
2-Davacının değer kaybı istemine ilişkin yapılan değerlendirmede;
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesinin 26/05/2022 tarih ve2020/120 E.-2022/1380 K. sayılı ilamı)
Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı 4.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Değer kaybı da gerçek zarar olup, sürücü, işleten ve .....Sigorta A.Ş. meydana gelen zararın ödenmesinden müteselsilen sorumlu olup, bilirkişi raporu ile tespit edilen ve davacı tarafından talep edilen 4.000,00 TL değer kaybına ilişkin talebin davalılar sürücü ve işleten ile .....Sigorta A.Ş. yönünden kabulüne, kabul edilen miktarlara davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden, işleten ve sürücü yönünden ise kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine ve davalı .....Sigorta A.Ş. aleyhine değer kaybına ilişkin açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
3-Davacının araç mahrumiyet bedeli istemine yönelik yapılan değerlendirmede;
Davalı sürücü ile işleten, kaza sonrası hasar gören davacıya ait aracın hasarının onarımı aşamasında makul tamir süresi ile sınırlı olmak kaydıyla araç mahrumiyet bedelinin ödenmesinden sorumludur. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda, davacıya ait aracın makul onarım süresi 5 gün ve bu süreçte günlük ikame araç bedeli 500,00 TL olarak tespit edilmiş ve makul onarım süresi ile günlük ikame araç bedelinin çarpılması sonucu araç mahrumiyet bedeli 2.500,00 TL olarak hesaplanmıştır. Mahkememizce, davalı sürücü ve işletene yöneltilen davacının araç mahrumiyet bedeli isteminin 2.500,00 TL üzerinden kabulüne ve kabul edilen alacak miktarına kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davacının hasar bedeli ve değer kaybına yönelik maddi tazminat taleplerine ilişkin;
a-)Davalılar .....Sigorta A.Ş. ve .....ile .....aleyhine açılan davanın KABULÜNE, 5.400,00 TL hasar bedeli ile 4.000,00 TL değer kaybı olmak üzere toplamda 9.400,00 TL'nın, davalı .....Sigorta A.Ş. yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren, diğer davalılar .....ve .....yönünden ise kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar .....Sigorta A.Ş. ve .....ile .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
b-)Davalı .....Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan REDDİNE,
2-Davacı tarafından ikame araç bedeline ilişkin açılan davanın KABULÜNE, 2.500,00 TL ikame araç bedelinin kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar .....ile .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 812,88 TL harçtan, başlangıçta yatırılan 269,85 TL peşin harcın mahsubu sonucu bakiye kalan 543,03 TL harcın, davalı .....Sigorta A.Ş.'nin bu bedelin 428,94 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılar .....Sigorta A.Ş. ve .....ile .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 269,85 TL başvuru harcı ile 269,85 TL peşin harcın toplamı olan 539,70 TL'nın, davalı .....Sigorta A.Ş.'nin bu bedelin 426,31 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılar .....Sigorta A.Ş. ve .....ile .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından 526,50 TL tebligat ve posta gideri ile 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere sarf edilen toplamda 4.526,50 TL yargılama giderinin, davalı .....Sigorta A.Ş.'nin bu bedelin 3.575,52 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılar .....Sigorta A.Ş. ve .....ile .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 11.900,00 TL vekalet ücretinin, davalı .....Sigorta A.Ş.'nin bu bedelin 9.400,00 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılar .....Sigorta A.Ş. ve .....ile .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalı .....Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı .....Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,
8-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı .....Sigorta A.Ş.'den tahsili ile Hazineye irad kaydına,
9-Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim