TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : 10/11/2023
KARAR TARİHİ : 09/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...'a ait ... plakalı ... araca, ... tarihinde ... adresinde, ... Sigorta Anonim Şirketi'ne ait ... plaka sayılı aracın tam kusurlu şekilde çarpması nedeniyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... Tarihli Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı Ek'te sunulduğunu, ... plakalı araç sürücüsü müvekkil araca çarptığını, ... tarihinde tanzim edilen maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere müvekkilin aracına çarpan ... plakalı araç sürücüsü olay nedeniyle tam kusurlu olduğunu, kazanın meydana geldiği esnada müvekkiline ait olan aracın trafik kurallarına tam uygun bir şekilde hareket ederken ... plakalı araç sürücünün ... sokağa geniş açıyla dönüş yapmaya çalıştığını ve şeridini ihlal ederek müvekkiline ait olan araca müvekkilin defalarca korna yapmasına rağmen fren dahi yapmayarak çarpması nedeniyle tam kusurlu olduğunu bu nedenlerle, araçta meydana gelen değer kaybı zararı karşılığı –şimdilik- 1.000,00-TL’nin (poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere) davalıdan haksız fiil tarihi olan ...’den itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Dava konusu trafik kazasına karışan ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde ... sayılı ve ... vadeli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkil şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğu kazanın poliçe vadesi içinde meydana gelmesi şartıyla poliçe teminat miktarı ile sınırlı olup; kaza tarihi itibariyle 100.000,00 TL olmak üzere ; araç hasar bedeli ve değer kaybına yönelik yapılan ödemelerin tenzili ile bakiye teminat limiti 32.524,78-tl olduğunu, poliçe azami teminatı muaccel ve maktu borç olmayıp ödenecek azami teminat miktarını belirlediğini, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu, Karayolları Trafik Kanunu ve Poliçe Genel Şartları gereğince “Karayolu”nda meydana gelen zararlarda poliçe limiti dahilinde sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve gerçek zararın tazmini ile sınırlı olduğunu arz ve izah edilen sebeplerle, haksız davanın esastan reddine ,aksi halde dosyanın meydana geldiği iddia edilen değer kaybı konusunda uzman bilirkişiye tevdi ile rapor alınmasına, kusurun ve hasarın ispatlanamaması halinde davanın reddi ile yargılama harç ve giderleri ile ücretini vekaletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen aracın sürücüsünün kusuruna dayalı meydana gelen çift taraflı trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen hasara bağlı oluştuğu ileri sürülen değer kaybına ilişkin yapılan ödemenin yetersiz olduğundan bahisle bakiye değer kaybı istemine ilişkindir.
Dosyanın incelenmesinde, ... plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığı, poliçede araç başına maddi tazminat limitinin 100.000,00 TL olarak belirtildiği, dosya içeresinde yer alan araç sürücüleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağına göre ... tarihinde davaya konu kazanın meydana geldiği, dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine değer kaybına ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce arabuculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edildi.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
Mahkememize sunulan ... tarihli trafik bilirkişi raporunda özetle; " ... plakalı kamyon(beton mikseri) sürücüsü ...'ın, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 53/1-a maddesinde sağa dönüşlerde sürücüler; sağa dönüş işaretini vermeye, sağ şeride veya dönüşe ayrılmış şeride girmeye, hızını azaltmaya, dar bir kavisle dönmeye, dönülen karayolunun gidiş şeridine veya gidişine ayrılmış en sağ şeridine girmeye, zorunludurlar. Kuralına uymayarak aynı kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı 84/f maddesinde yer alan ASLİ KUSURLARDAN (f) bendindeki “Doğrultu değiştirme Manevralarını Yanlış Yapma “ kurallarını ihlal ettiği, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, YÜZDE YÜZ (%100) KUSURLU olduğu; ... plakalı otomobil sürücüsü ... ise bu kazanın oluşumunda dolayı herhangi bir KURAL İHLALİNİN OLMADIĞI" mütalaa edilmiştir. Anılan rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ... plakalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurla olduğu, davacının anılan kazanın oluşumunda atfı kabil kusurunun olmadığı kabul edilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir.
Anılan ilkeler doğrultusunda makine mühendisi tarafından hazırlanan raporda özetle; "Davaya konu ... tarihli kaza nedeniyle, davacıya ait ... plakalı araçta oluşan hasara bağlı olarak araçta değer kaybının meydana geleceği, araçta meydana gelen değer kaybının, olay (kaza) tarihi itibariyle 44.000,00 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından, değer kaybı bedeli olarak, ... tarihinde davacıya ödenen 11.662,00 TL'nin, ödeme tarihi itibariyle dava konusu araçta meydana gelen değer kaybı bedeli için yeterli olmadığı ve davalı sigorta şirketi tarafından, davacıya değer kaybı bedeli ödenen 11.662,00 TL tenzil edildiğinde, bakiye değer kaybı bedelinin 32.338,00 TL olduğu" mütalaa edilmiştir. Anılan rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davacının bakiye değer kaybı zararının 32.338,00 TL olduğu kabul edilmiştir.
Davalı sigorta şirketi, sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, tespit edilen değer kaybının tamamının ödenmesinden sorumludur. Buna göre tüm dosya kapsamı ile dava değer artırım dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde; davacının talep edebileceği bakiye değer kaybı miktarının 32.338,00 TL olduğu kabul edilmiş, davalı sigorta şirketine başvuruyu takip eden 8. İş gününün sonunda temerrüdün oluştuğu dikkate alınarak ilgili miktara davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren sigortalı aracın ticari şirket adına tescil edilmiş olması nedeniyle avans faiz uygulanmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
G.D:Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜNE, 32.338,00 TL değer kaybının davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2- Kabul edilen bedel 32.338,00 üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 2.209,00 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL harcın düşümü ile eksik kalan 1.939,15 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL peşin harç ve 269,85 başvuru harcı ve 535,20 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.074,90 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından 364,25 TL tebligat ve posta masrafı ve 4.400,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 4.764,25 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda, gerekçeli karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim