TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/01/2023
KARAR TARİHİ: 26/03/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;.....SİGORTA A.Ş. nezdinde .....numaralı Motorlu Kara Taşıtları Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi bulunan .....plakalı aracın detayı ekli kaza tutanağında belirtildiği gibi .....günü sebep olduğu kaza sonucunda müvekkili .....adına kayıtlı .....plakalı aracın hasarlandığını, meydana gelen kazada davalı sigorta A.ş nezinde Zmms poliçesi bulunan .....plakalı araç %100 oranında kusurlu bulunduğunu, müvekkili, meydana gelen kaza ile ilgili olarak hasar dosyası açtırarak gerekli işlemleri yaptığını, davalı sigorta şirketince görevlendirilen eksper tarafından düzenlenen raporun afaki olduğunu, eksperin belirttiği tutarın .....TL olduğunu, bu tutarın müvekkilinin aracında ortaya çıkanın gerçek hasarı yansıtmadığını, müvekkili tarafından .....sayılı Sigortacılık Kanununun 22/19 maddesi uyarınca kaza yapan aracına eksper atandığını ve aracının gerçek hasarını .....TL tespit edildiğini, ve davalı sigorta şirketinin hesaplattığı tutardan daha fazla olduğunu, kazaya konu ..... plakalı araçta meydana gelen zarar nedeniyle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ileride ortaya çıkacak zarardan kaynaklı tazminat taleplerini artırmak üzere; şimdilik .....TL alacaklarının başvuru davalı sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkiline ödenmesini, gerçek hasarın tespiti için ekspere ödenen .....TL ücretin yargılama giderinden sayılarak sigorta şirketi üzerine bırakılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı taraf müvekkili şirkete başvuru yapmış olduğunu, yapılan araştırma sonucu kazanın düzmece ve müvekkili şirketten haksız kazanç elde etme amacıyla olduğundan talebin reddedildiğini, yapılan incelemeler ve olay yerinde yapılan soruşturma sonucunda .....plakalı araç ile .....plakalı aracın çarpışması sonucunda meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasının doğru olduğu değerlendirildiğini, meydana gelen trafik kazası sonrasında taraflar arasında kusur değişikliği yapıldığının (ses kaydı ve olay yeri incelemesinden) tespit edilmesi üzerine ilgili hasar dosyası belgeli olumsuz olarak sonuçlandığını, gerçeğe aykırı beyan ve bilgi vererek müvekkili sigorta şirketinden haksız çıkar sağlamak amacıyla davanın açıldığını, davanın reddini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep ve beyan etmiştir.
GEREKÇE;
1-Kaza tespit tutanağı; .....tarihinde tanzim edilen kaza tespit tutanağında sürücü .....beyanında; Acele ile evin avlusundan yola çıktım yolda gelen .....plakalı aracı fark etmediğinden çarpıştıkları, çarpma şiddetiyle sağ, sol duvara çarptığı, sürücü .....ise .....Mahallesinden, .....doğru seyir halindeyken .....plakalı araç evin avlusundan aniden çıktığı fren mesafesinin olmadığını yolların mucurlu olduğundan çarpışmaları sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmıştır.
2-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....-.....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve kaza başına maddi zarar limitinin .....olduğu anlaşılmaktadır.
3-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu ve kazaya karışan .....plaka sayılı araç malikinin .....olduğu tespit edilmiştir. Kazaya karışan araçlara ilişkin tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
4-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış, hasar dosyasında değer kaybı tazminatına yönelik davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.
5-.....tarihli celsede dinlenen tanık beyanları: tanık .....kazanın gerçekleştiği kaza mahallinin karşısında inşaatta olduğunu, beyaz bir tane araç alvunun içinden dışarıya doğru çıktığını o sırada yoldan bir tane siyah bir araba gelerek beyaz arabanın arkasına doğru vurduğunu; tanık .....kazanın gerçekleştiği anda kazanın gerçekleştiği yerin karşısında inşaatta bulunduğunu, beyaz arabanın tarladan yola doğru çıkarken, o sırada siyah araba yolunda giderken beyaz arabaya arkadan vurduğunu belirtmiş olduğu anlaşılmıştır.
6-.....Tarihli makine mühendisinden alınan bilirkişi kök raporu ile .....ve .....tarihli ek raporlar: Bilirkişi tarafından tespiti istenen aracın; plaka sayılı, siyah renginde, .....sedan .....tipinde .....marka, .....model, .....şasi numaralı .....Kilometrede HUSUSİ otomobil olduğu aracın .....tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucunda araçta oluşan hasarın onarımı için .....tarihinde hazırlanan .....Sigorta Eksperlik Hiz. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen Hasar Tespit raporu referans alınarak tespit edilen; sağ ve sol çamurluk, sağ ve sol far, ön tampon demiri, motor kaputu, ön tampon ve bağlantıları, ön ızgara, ön tampon ızgarası, ön tampon sağ yuvası, ön cam, torpido sol ve sağ ızgarası, ön panel, sol ve sağ üst cephe kirişi, sol ve sağ radyati Öl kaput kilidi, sağ ve sol motor kaput menteşesi, sol ön çamurluk astar takviyesi, sağ ve sol çamurluk davlumbazı, ön amblem, panel hava direksiyon hava yastığı, emniyet kemerli filtresi ve aparatı, ara soğutucu, akü, ön silecek mafsalı, sol silecek kol ve kol ve süpürgesi, ön cam yıkayıcısı, klima kondansatörü, akü destek koruyucu, sigorta kutusu ve kapağı, direksiyon mili ve bağlantı parçalarının değiştirilmesi gerekeceğini; toplam 60 adet parça için eksperlik çalışması vapıldığı, eksper raporda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerinin, toplam (ıskontolu) .....TL (KDV hariç) tutarında bir ücret olduğu ve yapılan piyasa araştırması sonucu ile .....Sigorta Eksperlik Hiz. Ltd. Şti. tarafından belirlenen fiyatlarla uyumlu olduğunun bildirildiği, .....tarihli ek raporunda; yapılan incelemeler doğrultusunda ve yapılan araştırmalar dikkate alınarak, .....plakalı sayılı aracın sol ön kısımları ile .....plakalı sayılı aracın sol arka kısımlarına çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği ve araçlarda oluşan kaza ile hasarın uyumlu olduğu, ..... tarihli ek raporda ise; .....plakalı sayılı araçta oluşan hasarın, onarım işlemlerinin yapılacak düzeyde olduğu ve onarım işlemlerinin yapılan piyasa araştırması sonucunda (ıskontosuz) .....₺ tutarında bir ücret ile onarılacağı belirtilmiştir.
7-.....Tarihli Trafik bilirkişisinden alınan kusur raporu: .....tarihinde tanzim edilen kaza tespit tutanağında sürücü .....beyanında; Acele ile evin avlusundan yola çıktım yolda gelen .....plakalı aracı fark etmediğinden çarpıştıkları, çarpma şiddetiyle sağ, sol duvara çarptığı, sürücü .....ise .....Mahallesinden, .....doğru seyir halindeyken .....plakalı araç evin avlusundan aniden çıktığı fren mesafesinin olmadığını yolların mucurlu olduğundan çarpışmaları sonucu meydana gelen kazada; sürücü .....(.....plakalı)'in 2918 Sayılı Karalları Trafik Kanunun 57.maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmenliğinin 109. maddesinde yer alan açıklaması yukarıda genişçe yapılan (57/B-7: Bir iz veya mülkten çıkan sürücüler, karayolundan gelen araçlara, ilk geçiş hakkı vermek zorundadırlar.) kuralları ihlal etmiş olduğu, anlaşıldığından meydana gelen kazada Ye 100 ( YÜZDE YÜZ ) ORANINDA KUSURLU olduğu, sürücü .....(.....plakalı)'in 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan herhangi bir kural ihlal yapmadığı ,anlaşıldığından meydana gelen kazada kusursuz olduğu belirtilmiştir.
8-Davacı vekilinin .....Tarihli değer artırım dilekçesi: Araç onarım bedeline mahsuben talep ettikleri 10,00-TL alacaklarını davalı sigorta şirketinin daha önceden herhangi bir ödeme yapmadığından dolayı taleplerini .....TL artırarak .....TL maddi zararın davalı sigorta şirketinin temerrüte düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini, .....TL eksper ücreti, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini şeklinde arttırmıştır.
Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile değer kaybı tahsili davasıdır.
Uyuşmazlık konusunun .....tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)
Davalı sigorta şirketi vekilinin yetki ilk itirazı incelendiğinde; davacı vekilinin davaya konu talebi incelendiğinde davasını trafik kazası kaynaklı tazminat davası olarak açmış olduğu, HMK 16. maddesinde :''Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.'' şeklinde düzenlenilmiş olup, somut dosyada kazanın gerçekleştiği ve davacının yerleşim yeri Diyarbakır olmakla, davalı vekilinin İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair itirazı yerinde görülmememiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde davalı sigorta şirketinde ZMMS sigortacısı olduğu, kaza tespit tutanağı, dinlenen tanık beyanları ve alınan trafik bilirkişisi raporu ile de belirlendiği üzere sürücü .....sevk ve idaresinde bulunan .....plaka sayılı aracı ile evin avlusundan yola çıktığı sırada yoldan gelen .....plakalı araç ile çarpışmış olduğu ve meydana gelen kazada sürücü .....KTK md.57 gereğince ilk geçiş hakkını vermesi gerekirken vermediğinden tam kusurlu olduğu, davacıya ise kusur izafe edilecek herhangi bir eylemin bulunmadığına kanaat getirilmiş olduğu; olayın oluşunun aksine taraflarca bir delil ibraz edilmediği gibi dosyadaki kusur raporuna süresinde sunulan bir itirazın da bulunmadığı, ..... Tarihli kusur raporunun böylelikle hükme esas alındığı, kaza nedeniyle davacı aracında .....TL değer kaybı olacağı, davalı sigorta şirketinin ibraz ettiği hasar dosyası incelendiğinde davacı yana yapılan bir ödemenin bulunmadığı, sigorta poliçesinin teminat kapsamı ile limiti dikkate alındığında davaya konu edilen değer kaybı talebinin .....sinin sigorta poliçesi kapsamında kaldığı anlaşılmakla davanın talep doğrultusunda kabulü gerekmiştir. Davalıya ait kazaya karışan aracın hususi nitelikte kullanıma özgülendiği bu nedenle yasal faiz istenebileceği anlaşılmakla, davacının değer kaybı davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, sigorta şirketine başvuruyu takip eden 8. İş gününde temerrüde düşeceği bu tarih itibari ile faiz işletilebileceği bu tarihin ise .....ye isabet ettiği anlaşılmakla; dava ve talep artırım dilekçeleri gözetilmek suretiyle davacının davasının kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklanın nedenlerle;
1-DAVANIN KABULÜ İLE; .....tazminatın .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- Kabul edilen bedel üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan .....TL karar ve ilam harcından peşin alınan .....TL harcın ve 1.710TL tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan .....TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL peşin harç, .....başvuru harcı ve .....tamamlama harcı olmak üzere toplam .....harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan 350,00 TL eksper ücreti, tebligat ve posta gideri 263,75TL, dosya masrafı 7,50TL ve bilirkişi ücreti 3.510TL olmak üzere toplam .....yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalıların karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 17.900,00TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00-TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı
KatipHakim