TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/11/2023
KARAR TARİHİ : 18/03/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin .....aleyhine, Diyarbakır İcra Dairesi'nin .....Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus takip yolu ile icra takibi başlatıldığını, ancak müvekkilinin söz konusu ödeme emrinden haberdar olamamış; e - devletten yapmış olduğu incelemede ilgili ödeme emrinin .....tarihinde yapıldığını görmüş ve yapılan tebligatın usulsüz olması sebebiyle süresinde itiraz edemediğinden söz konusu icra takibi kesinleşmiş ve bu durum müvekkilinin mağduriyetine sebebiyet verdiğini, takibe konu edilen çek sahte olarak, müvekkilnin imzası taklit edilerek düzenlendiğini, müvekkilinin davalı yana herhangi bir borcu olmadığını, Diyarbakır İcra Dairesi'nin .....Esas Sayılı dosyasına konu çekteki imzanın müvekkiline ait olmadığının ve takibe konu alacak ile ilgili olarak müvekkilimizin borçlu olmadığının tespitine, takibin iptalini, takibin tedbiren teminatsız olarak durdurulmasını, % 20' den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ile dava dışı ortağı .....hem akraba hemde birlikte hayvancılık alım satımı ile uğraşmakta olduğunu, bu vesile ile tanıştıkları dava dışı .....ve .....''ya besledikleri veya köyden temin ettikleri hayvanları satmaya başladığını, bu satım işi yaklaşık 1 yıl sürdüğünü, bu satıştan elde edilen paralar çoğu zaman elden ama zaman zamanda banka kanalı ile havale şeklinde ödemeler ile yapıldığını, müvekkili ve dava dışı .....(T.C.:.....) .....Banka hesapları dosya arasına celp edildiğinde bu kişiler tarafından yapılan ödemeler açıkça ortaya çıkacağını, davanın hukuki yarar yokluğundan reddini, davanın esatan reddini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini vekaleten talep ve beyan etmiştir.
GEREKÇE;
Dava, menfi tespit davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktasının; Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyasına dayanak olarak yapılan .....bankası A.Ş .....Şubesine ait, .....seri numaralı, .....keşide tarihli, 610.00,00 TL bedelli çek üzerindeki imzanın davacı asile ait olup olmadığının tespiti ile buradan varılacak sonuca göre ilgili icra dosyası nedeni ile davacının borçlu olup olmadığının tespiti ve kötü niyet tazminat koşullarının oluşup oluşmadığının belirlenmesine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Dava açmadan önce; davacının başvurusu üzerine Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafından Diyarbakır İcra Dairesinin .....E. Sayılı dosyası ile 610.000,00-TL lik alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, davalı/borçlu ....tarihinde ödeme emrinin tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu çekin incelenmesinde, keşidecisinin .....Ticaret Ltd. Şti. olduğu, lehtarının davacı .....olduğu, son hamilinin davalı ....., davaya konu edilen çekin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 780. maddesinde düzenlenen tüm yasal unsurlarını taşıdığı tespit edilmiştir.
Davacı, lehtar olarak yer aldığı çekteki imzaya ilişkin itirazda bulunmuştur. İmza inkarı herkese karşı ileri sürülebilen mutlak defi olmakla birlikte, menfi tespit davasında da ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer. Davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukukî ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 190; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.6).
Mahkememizce imzası inkar edilen belgenin aslı dosya arasına kazandırılmış, davacı .....ait imza örnekleri dosyaya kazandırılarak, birlikte incelenip değerlendirilmek üzere dosya bilirkişiye tevdi edilerek .....tarihinde İstanbul ATK'dan rapor alınmıştır. Alınan rapor içeriğine göre de .....şubesine ait, .....seri no ve .....keşide tarihli .....TL bedelli çek üzerinde Adli Belge İnceleme Şubesi El Yazısı/İmza İnceleme Deney Metodu kullanılarak tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; inceleme konusu çekteki keşideci imzası ve .....adına atılı .....ciranta imzaları ile .....mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.
Rapor hüküm kurmaya elverişli, alanında uzman kurul tarafından düzenlenmiş olmakla hükme esas alınmıştır.
Bu durumda, çekteki imzanın davacıya ait olmadığı, davalı tarafın aksini ispat edemediği, davacının bilgisi ve rızası dahilinde dava konusu çekin düzenlendiğine ilişkin bir iddiasının da bulunmadığı, çekteki imzanın davacıya ait olmadığının teknik raporla sabit olduğu ve davacının çekten olayı herhangi bir borcunun varlığını ispat külfetinin bu durumda davalıya ait olduğu ve davalının ispat yükünü yerine getiremediği anlaşılmıştır. Dolayısı ile de davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Davacının kötüniyet tazminatına ilişkin olarak, davaya konu edilen senet incelendiğinde davalının senedi .....isimli soyadı net olarak okunamayan bir kimseden aldığı ve senette bu kimsenin isminin üstünün çizildiği dolayısı ile de bu kişinin senedi hiç cirolamamış olarak göründüğünden senedin davacı tarafından alındığı görünmektedir. Davalının savunması incelendiğinde ise senedin aslında dava dışı .....hayvan satışı karşılığında alındığı, davalının tacir olmaması nedeni ile cirolayanın üstünün çizilmesinin sonuçlarını öngörülebilecek bilgi ve donanıma sahip olmadığını belirtmiş olup bu hususta mahkememizce tanık dinlenmiştir. .....tarihinde davalı tanıkları olan .....ile .....beyanları incelendiğinde davalının aslında bu çeki davalının .....ile hayvan ticareti neticesinde alındığını, neden üstünün karalandığının öngörülemediğini belirtmiş oldukları ve beyanları hükme esas alınarak savunmaya konu vakıa ispat edilmekle; davalının senetteki imzanın davacıya ait olup olmadığını bilebilecek durumda olmadığı, kötü niyetli sayılamayacağı kanaat edilmiş olup, yasal koşulları oluşmadığından davacının tazminat reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kabulü ile, Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyasına dayanak olarak yapılan .....bankası .....Şubesine ait, .....seri numaralı, .....keşide tarihli, 610.00,00 TL bedelli çekten dolayı ve bu çek nedeni ile başlatılan Diyarbakır İcra Dairesinin .....Esas sayılı dosyası nedeni ile davacının davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-İK. 72/5. maddesi gereğince kötü niyet tazminatı şartları oluşmadığından talebin reddine,
3- Alınması gerekli 41.669,10-TL harçtan dava açılırken yatırılan peşin harç 10.417,28-TL'nin mahsubu ile bakiye 31.251,82- TL'nin davalıdan alınarak Hazineye gelir KAYDINA,
4-Davacı tarafça yatırılan 269,85 TL başvurma harcı ve 10.417,28TL peşin harç olmak üzere toplam 10.687,13-TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davacı tarafça yapılan yargılama gideri 916,00 -TL posta yazışma gideri, 10,00TL dosya masrafı, 4.775,00TL ATK faturası olmak üzere toplam 5.701,00-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 95.500,00 TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00-TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8- Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim