T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLLERİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/11/2023
KARAR TARİHİ: 08/07/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ..........plakalı araç ile davalı şirket nezdinde sigortalı bulunan ....... plakalı araç arasında ........ tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, anılan kazada davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı bulunan ......... plakalı araç sürücüsü %100 kusurlu bulunduğunu, meydana gelen kaza sonucu müvekkiline ait araç ekte sunduğumuz hasar dosyasında tanzim edilen rapordan anlaşılacağı üzere 5 gün boyunca serviste kaldığını ve onarım gördüğünü, müvekkilinin aracında meydana gelen maddi hasarın bir kısmı davalı şahsın sigorta şirketi tarafından karşılandığını ve davalının %100 kusurlu olduğu kesinleştiğini, meydana gelen kaza sonucu müvekkiline ait araç değer kaybettiğini, müvekkiline ait aracın dava konusu kaza öncesi herhangi bir hasarı bulunmadığı gibi boyanan bir parçası bulunmamakta olup tamamen orijinal olduğunu, iş bu zararın ödenmesi amacıyla davalı sigorta şirketine...... tarihinde yazılı başvuru yapıldığını, Maile karşı olumlu dönüş yapılmadığı gibi arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla 95 TL araç değer kaybı bedelinin kaza tarihinden işleyecek avans faizi davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, ....... TL hasar onarım bedeli tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen ......... plakalı araç müvekkil şirket tarafından ........ no.lu Zorunlu Mali Mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalandığını davaya konu kaza ile ilgili yapılan ödemeler şu şekildedir; ....... tarihinde davacı asile ......-TL maddi hasar ödemesi ......... tarihinde davacı vekiline .........-TL değer kaybı ödemesi .......... tarihinde tedarikçiye .......-TL ödeme yapıldığını, ayrıca, araç mahrumiyet bedeli, aracın işletilememesinden doğan kazanç kayıpları gibi yansıma zararlar ZMMS teminatı dışında olduğunu, ZMMS Genel Şartları'nın A.6/k maddesinde "Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri"nin ZMMS teminatı dışında olduğu açıkça belirtildiğini bu sebepten taleplerin reddi gerektiğini,........ tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının ekleri kısmında aşağıdaki durumlarda değer kaybı talepleri teminat dışında bırakıldığında teminat dışında kalan bir durum varsa davacının bu yöndeki taleplerinin reddinin gerektiğini, yukarıda açıklanan nedenler ile, Haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiş, davacı vekili ....... tarihli ıslah dilekçesi ile müvekkili aracında meydana gelen 95-TL olan değer kaybı talebini sigorta şirketinin ......... tarihinde yaptığı ..........-TL düşüldükten sonra........-TL arttırarak ........-TL' ye ıslah ettiklerini, 5-TL olan maddi hasar tazminatı talebini ise sigorta şirketinin yaptığı .........-TL düşüldükten sonra .........-TL arttırarak .........-TL'ye ettiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:
Dava, davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile değer kaybı ve hasar tazminatı tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki ihtilafın, davalı sigorta şirketince sigortalanan aracın sürücüsünün meydana gelen kazada kusurunun bulunup bulunmadığı, buradan varılacak sonucu göre ilgili kaza nedeniyle davacıya ait ........ plaka sayılı araçta meydana geldiği iddia edilen değer kaybının ve orijinal parça kullanılmaması ve kdv kesintisi yapılmış ise bunun tespiti aracın onarım bedelinin tespiti ile miktarı, miktarın belirlenmesi halinde hangi miktarda davalı sigorta şirketinden tahsil edilebileceği, faiz türü ile başlangıcı tespiti etrafında toplandığı anlaşılmıştır.
Kaza tespit tutanağı ve dosya kapsamındaki belgelerden, ......... günü saat: 08:57 sıralarında sürücü ....... sevk ve idaresindeki...... plakalı motosiklet ile Kayapınar İlçesi 50 metrelik yolun yanında bulunan motosiklet trafiğine kapalı olan bisiklet yolu üzerinde seyir halindeyken ilerleme istikametindeki T Kavşağa geldiğinde, sol tarafındaki bölünmüş yoldan sağa manevrayla kavşağa girmiş olan, ......... idaresindeki....... plakalı otomobile kavşağı çıkmak üzereyken, sağ yan kısmından motosikletinin ön kısmı ile duramayarak çarpması ile maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)
Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi, hasar dosyası, araç tescil özetleri ve davacıya ait aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, dosyada bulunan kaza tespit tutanağı, hasar dosyası, fotoğraflar, tüm dosya kapsamı dikkate alınarak ve kaza yerinin krokilendirilmesi yapılmak sureti ile kazanın gerçekleşmesinde tarafların hangi karayolu trafik kanunu ihlal ettiğinin belirlenmesi ve kusur durumunun tespiti ve davaya konu kaza sonrası davacıya ait araçta meydana gelen hasarın tespiti ile araçta meydana gelen hasarın onarım bedelinin tespit edilmesinin ve davalı sigorta şirketi tarafından hasar bedeline ilişkin yapılan ödemenin yeterli olup olmadığının, araçta orijinal parça bedeli talep edilip edilemeyeceğinin ve kdv kesintisi olup olmadığının, davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının tespiti yönünden bilirkişilerden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişiler tarafından sunulan ........ tarihli kusura ilişkin raporda sonuç olarak;
Meydana gelen trafik kazasının oluşumunda;
........ plakalı motosiklet sürücü .........’ın 2918 sayılı Karayolları Trafik
Kanunun Madde 3(Bisiklet yolu : Bisiklet ve elektrikli skuter sürüşüne ayrılan, taşıt yolu ve yaya alanları ile
kesişim noktaları hariç diğer araç ve yaya trafiğine kapalı yoldur.)’de tanımlar kısmında tanımlaması
yapılan bisiklet yoluna girmemesi gerekirken, Bisiklet Yoluna girdiği ve kural ihlalinde
bulunduğu ve aynı kanunun 47/1-c maddesinde belirtilen trafik işaret levhaları, cihazları ve yer
işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlardan Bisiklet yolu olarak ayrılmış ve yer
işaretlemeleri ile bisiklet yolu olarak belirlenmiş alana girerek, kural ihlalinde bulunduğu yine aynı kanunun 52/1-a maddesinde “Sürücüler araçlarının hızını, kavşaklara yaklaşırken,
dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, … hızlarını
azaltmak, zorunludurlar” kurallarını ihlal ettiği ve YÜZDE YÜZ (% 100) KUSURLU olduğu; Kazada ........ plakalı otomobil sürücü........i'nin ise; kural
ihlalinin olmadığı şeklinde rapor ibraz edildiği,
Bilirkişiler tarafından sunulan ......... tarihli değer kaybına ilişkin raporda sonuç olarak; Dava konusu ......... Plakalı.......Marka, ........Model Otomobilin, ....... tarihinde trafik kazasına karıştığı, kaza sonrası araçta; ......... T.L maddi zarar ve ...... T.L de değer kaybı olmak üzere toplamda....... T.L maddi zararının olduğu şeklinde rapor ibraz edildiği görülmüştür. İlgili raporda belirlenen bakiye değer kaybı bedeline ilişkin tespit hükme esas alınmıştır.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; davacının kaza tarihi olan ........ tarihinde davalı sigorta şirketinde ZMMS sigortacısı olduğu anlaşılmış, davalı sigortalı araç sürücüsünün 2918 sayılı Karayolları Trafik
Kanunun Madde 3(Bisiklet yolu : Bisiklet ve elektrikli skuter sürüşüne ayrılan, taşıt yolu ve yaya alanları ile
kesişim noktaları hariç diğer araç ve yaya trafiğine kapalı yoldur.) kuralını ihlal ettiği ve kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Olayın oluşunun aksine davalı yanca bir delil ibraz edilmediği ve davacının kazada kusurunun olmadığı, hükme esas alınan bilirkişi mühendisi raporunda kaza tarihi bakiye değer kaybının......... TL, maddi zararın ise .........TL olarak hesaplandığı, davacının ..... tarihli ıslah dilekçesi ile ....... TL değer kaybı, 499,26 TL maddi hasar tazminatı talep ettiği, davalı sigorta şirketine sigortalı olan aracın hususi nitelikte kullanıma özgülendiği bu nedenle yasal faiz istenebileceği ve davalı sigorta şirketine yapılan başvuru akabinde 8 iş gününün sonunda temerrütün ...... tarihi olduğu anlaşılmakla bu tarih itibariyle yasal faiz işletilebileceği anlaşılmakla dava ve ıslah dilekçesi gözetilerek ve taleple bağlılık ilkesi gereğince davacının davasının kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, 499,26 TL hasar onarım bedeli, .......... TL değer kaybı bedeli olmak üzere toplam ....... TL tazminatın davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan ......... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.234,22 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 269,85 TL peşin harç ve 310,00 TL ıslah harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 654,37 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 269,85 TL başvuru harcı ve 269,85 TL peşin harç ile 310,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 849,70 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından 107,25 TL tebligat ve posta masrafı ve 4.400,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 4.507,25 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.2000,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
7-HMK 333. madde gereğince gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim