TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALILAR :
VEKİLİ:
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/12/2023
KARAR TARİHİ: 17/09/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....tarihli trafik kazası sonucu meydana gelen hasar nedeniyle müvekkiline ait .....plakalı araçta değer kaybı ile ticari kazanç kaybının meydana geldiğini, .....plakalı araç sürücüsü .....%100 asli ve tam kusurlu olduğunu, bu kazaya ilişkin .....sigorta şirketine başvuru yapıldığı ve başvuruya hiçbir cevap verilmediğini, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla 100,00-TL değer kaybı tazminatının ve 100,00-TL ticari kazanç kaybının davalılar .....ve .....İthalat İhracat San. Ltd. Şti'ne müşterek ve müteselsil olarak temerrüt tarihinden itibaren işleyecek Ticari Kredilere Uygulanan Avans Faizi ile birlikte tahsilini, .....Sigorta Şirketi'nin poliçe numaralı kazaya ait hasar dosyası celbini, .....Ekspertizlik Hizmeti Ltd. Şti'ye müzekkere yazılarak .....rapor numaralı dosyanın celbini, yargılama giderleri ve vekalet ücreti, ekspertiz rapor ücreti ve sair diğer giderler için arabuluculuk yolunda da vekil olarak bulunduğundan arabuluculuk vekalet ücretinin kabulüne ve davalılardan tahmiline karar verilmesin talep ve dava etmiştir.
GEREKÇE;
1-Kaza tespit tutanağı; sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobil aracı ile otoyolu takiben Gaziantep ili istikametinden .....Dağı ili istikametine sol şeritten seyri esnasında sürücü aynasına göre aracın arka lambasının yandığını fark edip sağa doğru emniyet şeridine geçmek istediği sırada bu durumu fark eden aynı istikamette birinci sağ şeritte seyreden sürücü .....istikametteki .....plakalı aracı ile sağına emniyet şeridine kaçtığı sırada diğer sağ yan kısmı ile otobüs .....aracın sol yan ve ön köşe kısmına çarptıktan sonra bu çarpmanın etkisi ile otobüs sağ yan bariyerlere sağ yan kısımlarını çarparak durması neticesinde 2 araçlı yaralanması ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, meydana gelen bu kazada .....plakalı araç sürücüsü .....şerit izleme ve değiştirme kuralına uymamak, .....ise herhangi bir kural ihlalinin bulunmadığına kanaatine varıldığı anlaşılmıştır
2-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve kaza başına maddi zarar limitinin araç başına .....olduğu anlaşılmaktadır.
3-Trafik tescil ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu ve kazaya karışan ....plaka sayılı araç malikinin .....Turizm İnşaat Nakliye Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olduğu tespit edilmiştir.
4-Hasar dosyası: Davacı tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış, hasar dosyasında değer kaybı tazminatına yönelik davacıya her hangi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.
5-Mahkememizce .....Tarihli bilirkişi heyet raporu: Söz konusu araca ait dosya üzerinde yapılan incelemede, tespiti istenen aracın; .....plaka sayılı, .....renginde .....tipinde .....marka.....model, .....şasi numaralı .....Kilometrede OTOBÜS olduğu, dava konusu aracın hasarlı parçaları dikkate alınarak onarıldıktan sonraki güncel tarihli emsal bir araç için Diyarbakır ikinci el oto alım-satım şirketleri ile yapılan görüşmemde, aracın hasar geçmişi, geçmiş mülkiyet durumu ve araç rayicini belirleyecek diğer faktörler dikkate alınarak benzer özelliklere sahip bir aracın piyasa genelinde ortalama fiyat araştırması yapılmıştır. Benzer özelliklere sahip bir aracın piyasa genelinde .....TL ile .....TL aralığında değişkenlik gösterdiği, mevcut olan pazarlık payı ve servislerden ve galericilerden alınan fiyatlarda komisyon payı bulunduğu da dikkate alınarak emsal aracın .....TL bedel ile temin edilebileceği ve .....kaza tarihi ile hasarı onarıldıktan sonraki hali ve .....civarında artığı ve bu artış dikkate alınarak emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelinin tespiti için yapılan piyasa araştırması (parça değişimi ve boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı, onarım işlemleri) sonucu 4.372.935,11 TL olacağı, araçtaki değer kaybı bedelinin tespiti; aracın hasarsız hali ve aracın hasarı onarıldıktan sonraki hali dikkate alınarak yapılan piyasa araştırması sonucunda (4.597.815,18 TL - 4.372.935,11 TL) =224.880,07 TL değer kaybının oluşacağı kanaatine varılmış olduğu, Dava konusu aracın .....tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası oluştuğu, Araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı kana: hasıl olmuştur. Araçta oluşan hasarın onarımı için .....tarihli ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen; lastik, sağ tampon kaplaması, kavrama, kapak, bakım kapağı, kuyruk lambası, kapı contası, tutucu, koruma sacı, sağ nozul, dış ısı sensörü, lamba ünitesi, sinyal lambası, takviye, taşıyıcı, sis farı, sol torpido taşıyıcısı, far kaplaması, kapak, jant kapağı, ray, sol tampon köşesi, gövde kapağı, diş altı kapağı, lastik çerçevesi, jant, braket, kapı kanadı, menteşe, cam, kapak yatağı, birleştirme ve bağlantı parçaları değiştirilerek hasar onarım işlemi yapıldığı anlaşılmış ve toplam 65 adet parça için ekspertiz çalışması yapıldığı, raporda belirtilen yedek parça ve işçi giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve .....hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler doğrultusunda, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta 224.880,07 TL değer kaybının oluştuğu ve Makine Mühendisi Bilirkişisinin aracın onarım süresini 16 gün olarak tespit ettiğine dayanarak 16x297.77= 4.764,32 TL araca ait ticari kazanç kaybı oluştuğu kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.
6-Davacı vekilinin .....Tarihli değer artırım dilekçesi: Değer kaybı bedeli alacağı olan .....TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari kredilere uygulanan en yüksek avans faizi ile birlikte tahsilini, Ticari kazanç kaybı bedeli alacağı olan .....TL 'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari kredilere uygulanan en yüksek avans faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği anlaşılmıştır.
7-Arabuluculuk tutanağı dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık değer kaybı ile ticari kazanç kaybı taleplerinden oluşan maddi zararının tahsili davasıdır.
Uyuşmazlık konusunun davaya konu kazanın meydana gelmesinde davaya konu .....tarihli kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve miktarı ile davacının aracın onarımda iken geçen sürede kazanç kaybı talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi, aracın kaç gün içerisinde onarımının yapılacağının makul olacağı ve kazaya karışan aracın günlük kazanç miktarının belirtilmesi suretiyle de kazanç kaybının belirleneceği ve böylelikle davacının gerçek zararının tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; Kazaya karışan davalı .....Tarım Ltd. Şti'ye ait .....plakalı aracın .....tarihinde sürücü davalı .....kullanımında sağa doğru şerit değiştirirken, seyir halindeki davacıya ait araca çarpması neticesinde kazanın gerçekleştiği, kaza tespit tutanağındaki kazanın oluşu dışında dosyaya bir delilin yansımadığı gibi herhangi bir iddianın da olmadığı, bu oluş kabulüne göre de davalı .....KTK md.56/c gereğince güvenli takip mesafesi bırakmamak, KTK md.84/g maddesi gereğince şeride tecavüz etme kuralını ihlal etmiş olup, davacının kusur izafe edilecek bir eylemi dosyaya yansımamakla davalı sürücü .....tam kusurlu davacıya ait araç sürücüsünün ise kusursuz olduğu kanaat edilmiştir. Dosyada alınan .....2024 tarihli makine mühendisinden alınan raporda ise gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine göre davaya konu araçta .....TL
değer kaybının oluştuğu ve aracın onarımı için makul sürenin 16 gün olarak tespit edildiği ve aracın günlük kazancının .....olduğunun belirtildiği dolayısı ile de kazanç kaybının 4.764,32 TL olarak hesap edildiği, alınan raporun denetime uygun olduğu kanaat edilmekle hükme esas alındığı, davacının belirli hale getirme dilekçesi de dikkate alındığında hesaplanan bedel ile örtüşür olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmiştir. Haksız fiil hükümleri ve Yargıtay içtihatları dikkate alındığında temerrüt tarihinin haksız fiil tarihi olduğu ve davacının da bu tarih itibari ile faiz talep edilebilineceği anlaşılmakla kazanın gerçekleştiği tarihten itibaren faize hükmedilmiş faizin türü bakımından ise aracın kullanım amacı dikkate alındığında yasal faize hükmedilerek davacının davasının kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın kabulü ile;
A) Davacının değer kaybı tazminat talebi 224.880,07 TL'nin .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
B) Davacının ticari kazanç kaybı talebi 4.764,32 TL'nin .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen 229.644,39 TL maddi tazminat yönünden alınması gereken 15.687,01-TL harçtan, başlangıçta yatırılan 269,85TL peşin harç ile 3.922,00TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 11.495,16-TL harcın davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 269,85- TL peşin harcı ve 3.922,00TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 4.191,85-TL nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 4.700-TL Bilirkişi ücreti, 10,00TL dosya masrafı ve 1.610,5-TL Tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 6.320,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 36.446,66 - TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,
8- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.200,00-TL arabulucu ücretinin davalı Özar Tarım Gıda İnşaat Otomotiv Taşımacılık İthalat İhracat Sanayi Limited Şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim