T.C.
G A Z İ A N T E P
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
3. H U K U K D A İ R E S İ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
ESAS NO: ......
KARAR NO:......
BAŞKAN:.......
ÜYE: .........
ÜYE: ........
KATİP: .......
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: GAZİANTEP 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: ........
NUMARASI: .......
DAVACI: .............
VEKİLİ: Av........
DAVALI:........
VEKİLLERİ: Av.......
VELİLER: 1 -.....
: 2 -.....
VEKİLİ: Av..........
İLİŞKİLİ KİŞİ: .........
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)
İSTİNAF KARARININ
TARİHİ: .......
YAZIM TARİHİ:.......
Davalı vekili tarafından süresinde verilen dilekçe ile yukarıda tarih ve sayısı gösterilen mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılması talep edildiğinden, istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda, gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .............. tarihinde davalı sigorta şirketi nezdinde ...... ile sigortalanan aracın çarpması sonucu müvekkilinin yaralandığını, kazanın oluşumuna sigortalı araç sürücüsünün tam kusuruyla sebebiyet verdiğini, davalı sigorta şirketine başvuruda bulunduklarını ancak olumlu bir cevap alamadıklarını, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla .... TL sürekli iş göremezlik, ..... TL bakıcı gideri olmak üzere toplam ..... TL'nin davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini talep etmiş, yargılama aşamasında talebini HMK'nın 107/2. maddesi gereğince ...... TL olarak arttırmıştır.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığını, şirketin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru ve poliçe teminatı kapsamıyla sınırlı olduğunu, kusur ve maluliyetin ........ tespiti, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması, tazminat hesabının genel şartlarda ön görülen usul ile yapılması gerektiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulü ile ..... TL kalıcı iş göremezlik tazminatı ve ...... TL bakıcı gideri olmak üzere toplam ..... TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili süresi içerisinde istinaf yoluna başvurmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava açıldıktan sonra davacı ile şirket arasında ibraname imzalandığını, bu ibraname sonucunda davadan feragat edildiğini, ancak kötü niyetli olarak davaya devam edilmesi nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, mahkeme tarafından belirlenen .. kusur oranını kabul etmediklerini, rapordaki kusur oranı ile mahkeme tarafından belirlenen kusur oranının çelişkili olduğunu, hesaplamanın . ... ve... teknik faize göre yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik ve bakıcı tazminatı taleplerinin poliçe teminatına dahil olmadığını, tedavi giderlerinin .... sorumluluğunda olduğunu, bu nedenlerle mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Değerlendirme ve Sonuç
1. Dava, trafik kazası sonucu maruz kalınan bedensel zarar nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir.
2. Davacı ...... uyruklu olup mahkemece teminat muafiyetinin bulunup bulunmadığı hususunda, hükme dayanak oluşturacak nitelikte bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır. . sayılı ... madde .....'e göre; “. ..... dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır”. .....’ta teminat gösterme yükümlülüğü konusunda “yabancılık” ölçütü esas alınmıştır. Buna karşın davalının veya kendisine karşı takibe girişilen karşı tarafın vatandaşlığı, bu madde kapsamında da bir öneme sahip değildir. Bu maddeye göre hakim tarafından verilen kesin süre içinde teminat gösterilmezse dava, dava şartı eksikliğinden HMK'nın 114/1-ğ maddesi uyarınca reddedilir. ........ madde 48/2’de ise; “Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar” hükmü yer almaktadır. Buna göre . ...., yabancı davacının, davaya katılanın veya icra takibinde bulunanın vatandaşı olduğu ülke ile ........ arasında karşılıklılık (mütekabiliyet) var ise, bu kişiyi teminattan muaf tutacaktır. Karşılıklılık, iki devlet arasında imzalanan (iki taraflı) anlaşma veya iki devletin de taraf olduğu uluslararası (çok taraflı) anlaşma ile sağlanabileceği gibi, kanuni veya fiili karşılıklılık şeklinde de sağlanabilir............ maddesinde; âkit devletlerden birinde ikamet eden ve diğer bir devletin mahkemeleri huzurunda davacı veya müdahil olarak bulunan akit bir devletin vatandaşlarından yabancı olmaları sebebi ile herhangi bir teminat istenemeyeceği düzenlenmiştir. ., ..... taraf olduğu Hukuk ........taraf değildir. Buna karşın, .. ile Ülkemiz arasında.......tarihinde “..........imzalanmış, ancak anlaşmanın yürürlüğe giriş tarihinin tespitine yönelik . . ..... çıkartılması için başlatılan süreç akim kalmıştır. Bundan ayrı, ...... yaşanan olumsuz gelişmeler ve asayiş durumundaki zafiyet nedeniyle bu ülkedeki........ faaliyetleri geçici olarak askıya alınıp, ...... makamları nezdinde adli ve hukuki yazışmalar ile adli yardımlaşmayla ilgili sorunlar halen devam etmektedir..........
3. Açıklanan nedenlerle teminat yatırılması için davacı tarafa kesin süre verilmesi, anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmaması halinde istemin usulden reddine, yatırılması halinde ise, dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken doğrudan işin esasına girilmesi yerinde görülmemiştir.
4. ... . ..maddesi uyarınca, tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar, yapıldıkları tarihten itibaren .. yıl içinde iptal edilebilirler. Yasa’nın bu hükmünden yararlanmak için ibra belgesinin iptalinin açıkça ve ayrıca istenmesine gerek olmayıp, dava sırasında bu husus ileri sürülebileceği gibi, yapıldığı tarihten itibaren .... yıl içinde hükümlerinin kabul edilmediğine ilişkin bir irade açıklaması da yeterlidir. Somut olay nedeniyle davalı sigorta şirketi tarafından davacıya dava sırasında ödeme yapılmış, taraflar arasında...... tarihli ibraname imzalanmıştır. .... 111. maddesinde öngörülen ........yıllık hak düşürücü sürenin geçirilmediği, ibranamenin iptali iradesi ortaya koyulduğundan davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazı yerinde değildir.
5. 6100 Sayılı HMK’nın 266 ve takip eden maddeleri uyarınca, mahkemece, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşü alınarak karar verilmelidir. Sonucu açık ve belli durumlar ayrık olmak üzere, trafik kazalarında kusur tespiti de uzman bilirkişi aracılığıyla yapılmalıdır.
6. Mahkemece eldeki dosyada alınan ve kusurun oransal olarak belirlenmediği ......... tarihli rapor hükme esas alınmış; mahkemece re'sen sigortalı araç sürücüsünün ağır kusurlu (7/8), yaya davacının da hafif kusurlu (1/8) olduğu kabul edilerek, taraf vekillerine mahkemece belirlenen kusur oranına itiraz hakkı tanınmadan hüküm kurulmuştur. Bu durumda mahkemece öncelikle tarafların kusur durumunun belirlenmesine yönelik çelişkiyi giderici, denetime elverişli (usulü kazanılmış haklar gözetilerek ) rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olmuştur.
7. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. .. ilişkin alınacak raporların kaza tarihlerine göre;
a-)11.10.2008 tarihinden önce ............Tüzüğü,
b-)11.10.2008-31.08.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği,
c-)01.09.2013-31.05.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği,
d-01.06.2015-19.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik,
e-)20/02/2019 tarihinden itibaren, 18 yaşını doldurmuş bireyler yönünden Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik, 18 yaşından küçük bireyler için ise, Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.
8. Somut olayda kaza tarihinde......yaşında olan . maluliyeti "Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik" çerçevesinde belirlenmiş ise de; kaza tarih.......... itibariyle Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak maluliyetinbelirlenmesi gerekir. Bu nedenle belirtilen yönetmelik hükmüne uygun uzman sayısı ve uzmanlık alanlarından oluşturulacak heyetten teşekkül edecek şekilde ........ veya . . . . . . bölümleri gibi kuruluşlardan belirtilen yönetmelik hükümleri uyarınca rapor alınıp, çelişki doğması halinde gerekirse çelişkileri de giderecek şekilde rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmemesi de doğru olmamış ve açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının HMK ........ maddeleri gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
V. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1. Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ........ sayılı kararının HMK'nın 353/1-a,(4-6) maddeleri gereğince KALDIRILMASINA.
2. Davanın yeniden görülmesi için dosyanın MAHALLİNE İADESİNE.
3. Davalıdan tahsil edilen istinaf karar harcının istek halinde iadesine.
4. İstinaf yargılama giderinin mahkemece yeniden verilecek kararda değerlendirilmesine.
5. Duruşma açılmadığından istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına dair,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince KESİN olarak oybirliğiyle karar verildi.
Başkan Üye Üye Katip
B.Ş.