TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/12/2023
KARAR TARİHİ : 03/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde davalının malik olduğu sevk ve idaresinde bulunan ... Plakalı aracı ile küçükkadı yolundan şehir merkezine giderken ... önünde müvekkile ait ve servis şoförü ...’ın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... Sigortaya değer kaybı için başvurulmuş müvekkile 16.554,11 TL ödeme yapıldığını, ancak müvekkilin aracındaki değer kaybı bu tutarın çok daha üzerinde olduğunu, ... tarihinde davalı yanın kusuru sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebi ile temlik alacaklısı olan müvekkilin uğradığı değer kaybına ilişkin dava tarihi itibari ile kusur durumunun ve alacak miktarının tam ve kesin olarak belirlenememesi ve bu durumun yapılacak yargılama sonucu ortaya çıkacak olması nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 500,00 -TL tutarındaki maddi tazminat miktarının, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı yanlardan tahsilini, müvekkilinin uğramış olduğu kazanç kaybının ise yine kesin olarak belirlenememesi sonucu fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 500,00 -TL kazanç kaybı maddi tazminat miktarının, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte yalnızca davalı ...'dan tahsilini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili sigorta şirketinin yerleşim yeri İstanbul olması sebebiyle HMK madde 6/1 gereği; İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafın müracaatı üzerine müvekkil değer kaybı zararını hesaplamak üzere eksper görevlendirmiş ve görevlendirilen eksper tarafından hesaplanan 16.554,11-TL değer kaybı ... tarihinde başvuran tarafa ödenmiş olduğunu, yetkisiz mahkemede açılan işbu davanın yetkili mahkemeye gönderilmesini, dava konusu araçta meydana gelen değer kaybı layığıyla giderildiğinden işbu haksız davanın bilirkişine gönderilmeden reddini, her hâlükârda araçta meydana gelen değer kaybı tespiti için uzman bilirkişilerin görevlendirilmesini ve her durumda değer kaybı bedeline ilişkin hesaplamanın zmss genel şartlara göre yapılmasını, davacının faize ilişkin taleplerinin reddini, fazlaya ilişkin taleplerin reddini talep ve beyan ettiği anlaşılmıştır.
GEREKÇE;
1-Kaza tespit tutanağı; ... tarihinde ... plakalı araç sürücüsü ... Küçük kadı yolundan şehir merkezine giderken önünde aniden bir aracın durduğunu, ona vurmamak için hafif sol yaptığını ... plakalı aracın sol tarafına vurduğunu, ... plakalı araç sürücüsü ... şehir merkezine Küçük kadı yolundan gidip kendi şeridinde seyir halinde iken karşıdan kendisinin şeridine geçen ... plakalı aracın kendi arabasının sol tarafına vurduğunu beyan ettiği anlaşılmıştır.
2-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca ... dosya numarası ile ... tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
3-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın ... Turizm Nakliye Gıda ve İnşaat Sanayi Ticaret'e ait olduğu, ... plakalı aracın ... adına olduğu tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
4-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açıldığı, görevlendirilen eksper tarafından hesaplanan 16.554,11-TL değer kaybı ... tarihinde başvuran tarafa ödenmiş olduğu anlaşılmıştır.
5-Sigorta Poliçesi; ... plakalı aracın sigortasının ... tarihleri arası için akdedilmiş olduğu anlaşılmıştır.
6-Ödeme Dekontu; Davalı sigorta şirketi tarafından ... tarihinde ... bankası aracılığı ile alıcı ... adına 16.554,11 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
7-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan ... tarihli rapor: ... plakalı aracın yapılan incelemelerde markasının ..., ticari adının .., model yılınını ..., araç sınıfının .., Cinsinin ..., renginin ..., ..., silindir hacminin ..., motor gücünün ..., yakıt cinsinin ... olduğu, kilometresinin olan araçta kaza tarihi itibariyle eksper raporunda hasar onarımına ilişkin yapılan tespitlerin davaya konu kaza ile uyumlu olduğu, davalı ... sigorta şirketinin ödediği değer kaybı miktarının yeterli olduğu, aracın makul onarım süresinin 5 gün olacağı, araca emsal ikame bir aracın günlük kiralama ücretinin 665,00 TL olacağı ve 5 günlük ikame araç bedelinin 3.325,00 TL olacağı kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
8-Davacı vekilinin sunmuş olduğu ... tarihli bedel arttırım dilekçesi ; 500 TL olarak talep ettiği ikame araç bedeli tazminatı talebini 2.825,00 TL arttırarak, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte toplam 3.325,00 TL’nin davalı ...'dan alınarak müvekkiline ödenmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.
Uyuşmazlık konusunun davaya konu kazanın meydana gelmesinde davacı ile davalı araç sürücüsünün kusurunun tespiti, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında hasar ve değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı ile ikame araç bedelini talep edip edemeyeceği, edebilecek ise miktarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi, aracın kaç gün içerisinde onarımının yapılacağının makul olacağı ve kazaya karışan araca ikame bir aracın günlük kiralama ücretinin belirtilmesi suretiyle davacının gerçek zararının tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; Kazaya karışan ... plakalı aracın, kazanın gerçekleşmiş olduğu ... tarihinde davalı sigorta şirketinin ZMMS sigortacısı olduğu, kaza tespit tutanağı ile belirlendiği üzere ... plakalı aracın seyir halinde önünde giden davacıya ait ... plakalı araca çarpması sonucu meydana gelen kazada, önüne seyreden araç ile güvenli takip mesafesine özen göstermeden, yola gereken dikkatini vermeden yaklaştığı olay mahallinde, önünde seyreden otomobile karşı, zamanında etkin tedbir alamayıp çarpması sonucu meydana gelen kazada dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı hareketi ettiği, davalı nezdinde sigortalı aracın sürücüsünün tam kusurlu olduğu, davacının ise kusursuz olduğunun anlaşıldığı, gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine göre davaya konu araçta meydana gelen değer kaybının yapılan ödeme dikkate alındığında yeterli olduğu, dolayısı ile de değer kaybı tazminatı talep edilemeyeceği, kaza sonrası aracın 5 gün içerisinde onarımının yapılacağının makul olacağı ve kazaya karışan araca ikame bir aracın günlük kiralama ücretinin 665,00TL olduğu dolayısı ile de 3.325,00TL ikame araç bedelinin uygun olacağının belirlendiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Haksız fiil hükümlerine göre davalının ikame araç bedelinden sorumlu olduğu ve haksız fiil tarihi itibari ile alacağın muaccel olduğu Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş olduğu anlaşılmakla bu tarihten itibaren faize hükmedilmiş talep doğrultusunda yasal faize hükmedilerek davacının davasının kısmen kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
Her ne kadar değer kaybı talebi yönünden kısa kararda sehven kesin olarak karar verilmiş ise de, bu hususun hak kaybına mahal vermemesi adına gerekçeli kararda düzeltilmesi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
A) Davacının değer kaybı tazminatına yönelik talebinin reddine,
B) Davacının ikame araç bedeline yönelik talebinin kabulü ile, 3.325,00TL'ye ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
2- Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen tazminat yönünden alınması gereken 227,13-TL harçtan, başlangıçta yatırılan 269,85TL peşin harç ile 427,60TL tamamlama harcından mahsubu ile kalan 470,32-TL harcın davacıya iadesine,
3- Davacı tarafından yatırılan 227,13TL nin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 2.500TL Bilirkişi, 12,00TL dosya masrafı ve 212,50-TL Tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 2.724,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alındığında 2.369,13TL sinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 3.325,00- TL'nin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,
8- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.200,00-TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda; değer kaybı talebi yönünden kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere; ikame araç bedeli yönünden ise davanın miktar itibari ile istinaf sınırının altında kalması sebebi ile kesin olarak karar verildi.
Katip Hakim