TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/04/2023
KARAR TARİHİ : 25/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...tarihinde sürücü ...sevk ve idaresindeki ...Plaka sayılı aracı ile İstanbul İli Esenler İlçesi ...Cad. üzerinde seyir halindeyken , Karşıdan karşıya geçmeye çalışan Müvekkillerimin müşterek çocuğuna çarpması sonucu tek taraflı, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ...SİGORTA A.Ş. şirketine başvuru yapıldığını ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkili ...’ın geçirmiş olduğu trafik kazası sonucu İŞ GÜCÜ KAYBI nedeniyle 100 TL maddi tazminatın,( Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalması kaydıyla ) KAZA tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken/mütteselsilen alınarak müvekkilime ödenmesini, müvekkili ...’ın geçirmiş olduğu trafik kazası sonucu duymuş olduğu Acı, elem ve ızdırap nedeniyle 50.000 TL Manevi Tazminatın KAZA tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte Davalı ...den alınarak Müvekkilime ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla müvekkilimiz şirket’in dava konusu trafik kazası bakımından olası sorumluluğu, ...tarihinde yapılan değişiklik ile yeniden düzenlenen zorunlu mali mesuliyet sigortası genel şartları uyarınca belirlenmesini, kusur oranlarının tespiti için hem adli tıp trafik ihtisas dairesi’nden hem de karayolları genel müdürlüğü fen heyeti’nden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması zorunluluk arz etmektedir. zira kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkil şirket ancak ve ancak sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe teminat limiti ile sınırlı kalacak şekilde sorumlu olacağını, davacı tarafından dosyaya sunulan ve sözde maluliyet oranlarını gösterdiği ileri sürülen raporların, yargılama neticesinde müvekkilimiz şirket aleyhine verilecek olası bir hükme esas teşkil etmesi hukuken mümkün değildir. bu nedenle maluliyet oranının adli tıp kurumu 3. ihtisas kurulu marifetiyle tespit ettirilmesi gerektiğini, müvekkili şirket poliçe dahilinde davacıların tedavi giderlerinden ve tedavi giderleri dönemine ait olduğu yargıtay’ca da kabul edilen geçici iş göremezlik, bakıcı gideri ve sair tedavi giderlerinden sorumlu olmadığını, haksız eylem sonucu yaralanma ve maluliyet sebebiyle açılacak maddi tazminat davalarında, tazminatın denkleştirilmesi kuralı gereğince, olay sebebiyle elde edilen kazanımların tazminat tutarından indirilmesi ile haksız eylem sonucu gerçekleşen gerçek zararın belirlenmesi ve ona göre tazminata hükmedilmesi gerektiğini, tazminat hesabı uzmanlık gerektirdiğinden, hazine müşteşarlığı tarafından kabul edilen bir aktüer uzmanı seçilerek anılan hesaplamalar yaptırılmalı, bu konuda uzman olmayan hukukçulara bu görev tevzi edilmemesini, kabul anlamına gelmemekle beraber, bir an için başvurunun haklı olduğu varsayılsa bile, müvekkili şirket’in faizden sorumluluğu sınırlı olduğunu, davanın reddini yargılama giderlerinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER:
1-Arabuluculuk tutanağı; Dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca ...dosya numarası ile ...tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
2-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ve kazaya karışan ...sayılı araç malikinin ...olduğu ...-...tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve sakatlanma ve ölüm kişi başına zarar limitinin 390.000TL olduğu anlaşılmıştır.
3-Kolluk'tan SED araştırması için yazılan müzekkere cevapları; ...hakkında tutulan ...tarihinde tutanak incelendiğinde, şahsın İnşaat sıvacısı olduğu, 30-35.000 TL arası aylık gelirinin olduğu, Kira vermediği, Ailesi ile ikamet ettiği, Bakmakla sorumlu 6 Çocuğunun olduğu, üzerine kayıtlı gayrimenkulünün aracının olmadığı, İlkokul mezunu 43 yaşında Evli olduğu anlaşıldı.
4-Diyarbakır SGK'dan gelen yazı cevabında; Davacıya rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı, sigortalıya ait herhangi bir kaydın bulunmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.
5-Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının ...sayılı soruşturma dosyasında aldırılan ...tarihli trafik bilirkişisinden aldırılan kusur raporu; ...günü saat ...:00 sıralarında davalı sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı araç ile İstanbul Esenler Tuna Mahallesi Bağcılar Caddesini takiben seyri sırasında geldiği olay yerinde karşıdan karşıya geçmek isteyen davacı yaya 2010 doğumlu ...’a çarpması neticesinde dava konusu yaralanmalı trafik kazasında ...plakalı araç sürücüsü ...tali kusurlu olduğu, olayın meydana geldiği tarihte 10 yaşlarında olan yaya ...ve/veya bakmakla sorumlu olduğu kişinin asli kusurlu olduğu kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.
6-Bakırköy Asliye Ceza Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasında ...tarihinde trafik bilirkişisinden aldırılan kusur raporu; Mağdur yaya ...yaşı itibari ile trafik kurallarına uyulmaması nedeniyle kendisi için oluşabilecek tehlikeyi tam olarak öğrenmemekle birlikte 2918 sayılı Karayolu Trafik Kanununun 68/1-B maddesini ve 138/1-B maddesini ihlal ettiği anlaşılmakla 1.Dereceden Asli Kusurlu olduğu, ...plakalı araç sürücüsü ...2918 sayılı Karayolu Trafik Kanununun 52/1-A ve 52/1-B maddelerini ihlal ettiğin anlaşılmakla 2.Dereceden tali kusurlu olduğu kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
7-Bakırköy Asliye Ceza Mahkemesinin ...tarihli ...Esas ve ...Karar sayılı kararı; Sanık ... hakkında katılana yönelik sübut bulan taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma suçundan eylemine uyan TCK'nun 89/1 maddesi uyarınca 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, Sanığın eylemi sonucunda katılan çocukta kemik kırığına sebebiyet verdiği anlaşıldığından TCK'nun 89/2-b maddesi uyarınc 9 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, Sanığın eylemi sonucunda TCK'nun 89/3-b maddesinin uygulanmasına yer olmadığına, Sanığın cezasının TCK'nun 62/1 maddesi uyarınca 1/6 oranında indirilerek 7 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, Sanığa verilen cezadan başkaca artırım ve indirim yapılmasına yer olmadığına, Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmadığı anlaşıldığından CMK'nun 231/5 maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.
8-Mahkememizce Trafik Bilirkişisinden aldırılan ...tarihli kusur raporu; KTK nın 52. ve 74 maddelerini ihlal ile kavşak ve yaya hareketliliği bulunan noktadan karşıdan karşıya geçen babaanne ve çocukları gördüğü halde, hızının koşullara uygun olmaması sebebiyle yayalara geçiş hakkının vermeyerek ilk tehlikeli davranışta bulunan ve trafikte en basit dikkat ve özeni göstermeksizin hareket eden, ...plakalı kamyonetin sürücüsü ...” nin %70 (yüzde yetmiş) oranında asli kusurlu olduğu, yayaların uyması gereken (KTK 68. Md.)- trafik kuralını yeterince dikkate almayan, güvenli geçiş kurallarını uygulamayan, kaza tarihinde henüz 10 yaşında olduğu anlaşılan, bu sebeple sürücü tarafından yaratılan ihlalin ve tehlikenin öngörülebilir ve önlenebilir olduğu yaya geçidi ve kavşak alanında karşıdan karşıya geçerken gerekli dikkat ve özeni göstermeyen, babaannesinin arkasından koşarak kontrolsüzce geçerken kazanın hazırlanması ve sonuçlanmasında kısmen etkili olduğu değerlendirilen yaya ...” ın %30 (yüzde otuz) oranında tali kusurlu olduğu kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
9-Mahkememizce Ankara ATK 3 kişilik uzman bilirkişi heyetinden aldırılan ...tarihli kusur raporu; ...günü saat ...sıralarında davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile İstanbul Esenler Tuna Mahallesi Bağcılar Caddesini takiben seyri sırasında geldiği olay yerinde karşıdan karşıya geçmek isteyen davacı yaya 2010 doğumlu ...’a çarpması neticesinde dava konusu yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği, bu kazanın oluşumunda davalı Sürücü ...’nin %20 (yüzde yirmi) oranında kusurlu, davacı Yaya 2010 Doğumlu ...’ın davranışlarının sonuç üzerine %80 (yüzde seksen) oranında etkili olduğu kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
10-Dicle Üniversitesi AABD Başkanlığından aldırılan ...tarihli maluliyet raporu;...doğumlu, ...TC numaralı ...'ın ...tarihinde maruz kaldığı trafik kazası sonucu yaralanması nedeniyle özür/maluliyet oranının değerlendirilmesinde, kişinin özür oranının %8 ve sürekli olduğu, ...tarihi itibariyle kişinin iyileşme süresinin 4 aya kadar uzayabileceği süre zarfında %100 malul sayılması gerektiği kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.
11-Dicle Üniversitesi AABD Başkanlığından aldırılan ...tarihli maluliyet raporu;...doğumlu, ...TC numaralı ...” kaldığı trafik kazası sonucu yaralanması nedeniyle oluşan arızası mevcut tıbbi belgeler kapsamında yaşına göre (olay tarihindeki yaşı:...); maluliyetinin (sürekli iş göremezlik oranının) %10.3 oranında sayılacağı, ...tarihinden itibaren kişinin tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı (temizlik, banyo, tuvalet, yeme, içme vb.) İhtiyaç süresinin 1 ay olduğu, ...tarihinden itibaren kişinin iyileşme süresinin 4 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.
12-Mahkememizce İstanbul ATK dan aldırılan ...tarihli maluliyet raporu; Kişinin tüm vücut engellilik oranının %4 (yüzdedört) olduğu, İyileşme süresinin (iş göremezlik süresi) olay tarihinden itibaren 9(dokuz) aya kadar uzayabileceği, sürekli bakıcı ihtiyacının bulunmadığı, ancak iyileşme süresi içerisinde 1 (bir) ay bir başka-sının yardımına gereksinim duyabileceği, söz konusu engel oranı 20/02/2019 tarihli 30692 sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan Çocuk-lar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğinin EK-3 kısmında bulunan ÇÖZ-GER’in mevzuatla uyumu arandığında kullanılacak tablo dikkate alındığında, küçüğün özel gereksinimi olmadığı kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.
13-Mahkememizce Aktüerya bilirkişisinden aldırılan ...tarihli bilirkişi kök raporu ile ...tarihli ek raporu;...tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu malul kalan davacı ... için maddi tazminat hesaplaması yapıldığı, buna göre; kaza sonucu %4 oranında malul kalan, 9 ay süreyle geçici iş göremez duruma gelen ve 1 ay süreyle bakıcıya ihtiyaç duyan davacının bilinen ve bilinmeyen dönem Sürekli İşgücü Kaybı tazminatına ilişkin maddi zararının yukarıda hesaplandığı, davacının geçici iş göremezlik dönemi içerisinde 18 yaşından küçük olması nedeniyle 9 aylık geçici iş göremezlik tazminatının hesaplanamadığı, sakatlanma ve ölüm halinde 2020 yılı(01.01.2020-31.12.2020) için kişi başına azami teminat miktarı 410.000,00 TL olduğu, hesaplanan tazminatın teminat limiti dâhilinde olduğu, Sürekli İş Göremezlik(Bilinen Dönem) 10.369,95-TL, İş Göremezlik(Bilinmeyen Dönem) 365.035,52-TL, Bakıcı Gideri 3.577,50-TL, Toplam Tazminatın 378.982,96-TL olduğu, ...tarihli ek raporunda ise, Sürekli İş Göremezlik(Bilinen Dönem) 27.356,44-TL, Sürekli İş Göremezlik(Bilinmeyen Dönem) 669.504,12-TL, Bakıcı Gideri 2.943,00-TL, Toplam Tazminat 699.803,57-TL olduğunun kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.
14-Hasar dosyası: Davacı tarafın başvuru üzerine hasar dosyasının oluşturulduğu, herhangi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.
15-...tarihli talep açıklama dilekçesi; Davacı vekilinin ...tarihli dilekçesinde müvekkili için 50,00-TL iş gücü kaybı nedeniyle maddi tazminat, 50,00-TL geçici iş gücü kaybı tazminat talebinde bulundukları anlaşılmıştır.
16-Davacı vekilinin ...tarihli ıslah dilekçesi; Davacı Müvekkil ... için 100 TL olan sürekli iş gücü kaybı nedeniyle tazminat taleplerini 375.400,00-TL olarak, ıslah ettikleri anlaşılmıştır.
Dosya içerisinde bulunan tüm delil ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde;
Dava, trafik kazası nedeniyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ("TBK") m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine göre ZMMS sigortacısı aleyhine açılmış haksız fiil hukuksal nedenine dayalı maddi tazminat ve manevi tazminata ilişkin tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık noktası, ...tarihinde gerçekleşen trafik kazası nedeni ile davalı araç sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, kaza nedeniyle davacıda geçici ve sürekli iş göremezlik oluşup oluşmadığı tazminatın miktarının belirlenmesi, davalı asilden manevi tazminat talebinde bulunup bulunamayacağının tespiti ile faizin türü ile faiz başlangıç tarihine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Davalı sigorta şirketi cevap dilekçesinde her ne kadar zamanaşımına ilişkin defide bulunmuş ise de; 2918 sayılı KTK'nun 109/1. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar." düzenlemesine, 109/2. maddesinde ise "Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir za-man aşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." düzenlemesine yer verilmiştir. 2918 sayılı KTK'nın 109/2 ve 5237 sayılı TCK'nın 85/1 ve 66/1-d maddeleri gereğince davaya konu kazanın ...tarihinde gerçekleştiği, meydana gelen kazada taksirle yaralama suçundan öngörülen zamanaşımı süresinin 8 yıl olduğu, davanın ...tarihinde zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla davalının zamanaşımı def'i yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.
Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır.
ZMSS, 2918 sayılı KTK'nun 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan ...kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlışalacağı üzere ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
Dosya içerisinde bulunan evraklar ve davacının beyanları incelendiğinde kazanın ...günü saat ...sıralarında davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ...Mahallesi Bağcılar Caddesini takiben seyri sırasında geldiği olay yerinde karşıdan karşıya geçmek isteyen davacı yaya ...’a çarpması neticesinde trafik kazasının meydana geldiği, tarafların olayın oluşuna bir itirazda bulunmadığı anlaşılmaktadır. Olay oluşuna göre mahkememizce trafik bilirkişisinden rapor tanzimi yoluna gidilmiş, alınan ...tarihli trafik bilirkişisinden alınan rapora göre davacı yayanın tali, davalı araç sürücüsünün ise asli oranda kusurlu olduğu belirtilmiştir. Dosya içerisinde bulunan dosyaya konu kaza için yapılan ceza soruşturma ve kovuşturmasında Bakırköy CBS 'nin ...soruşturma esas sayılı dosyasında trafik bilirkişisinden alınan ...tarihli raporda davacı yayanın tali, kazaya karışan sürücü ...tali kusurlu olduğunun belirtildiği, Bakırköy Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...E., ...K. Sayılı kararına dayanak yapılan ...tarihli trafik bilirkişisinden alınan rapora göre davacının asli oranda, davalının ise tali oranda kusurlu olduğu belirlenmiştir. Tüm raporlar bir arada değerlendirildiğinde raporlar arasında çelişki olması nedeni ile bu çelişkinin giderilmesi ve yeniden kusur tanzimi hususunda rapor alınması için dosya Ankara ATK'ya tevdii edilmiş, alınan raporda davalı Sürücü ..., sevk ve idaresindeki araç ile meskun mahalde iki yönlü yolda seyri sırasında geldiği kenarında çocuk parkı bulunan olay mahalli yol bölümünde yola gereken dikkatini vermediği, hızını ve sürüşünü bu mahal şartlarına göre ayarlamadığı, bu haliyle karşıdan karşıya geçmek için yola giren 2010 doğumlu yayaya karşı zamanında etkin tedbir alamayıp çarpmasıyla meydana gelen mevcut koşullardaki olayda tali kusurlu olduğu; davacı yaya ...'ın ise, meskun mahalde iki yönlü yol üzerinden karşıdan karşıya geçmek için yaklaşan araçların hız ve yakınlık durumunu dikkate almadan kendi can güvenliğini tehlikeye atacak biçimde yola girdiği, bu haliyle seyir yoluna girdiği aracın çarpmasına maruz kalmasıyla meydana gelen mevcut koşullardaki olayda davranışları sonuç üzerine etkili olduğundan davacı yayanın %80 oranında asli kusurlu olduğu, davalının ise %20 oranında tali kusurlu olduğu belirlenmiştir. Olayın oluşuna uygun olarak, tüm dosya kapsamı ve alınan bilirişi raporları irdelenerek tanzim edilen ...tarihli Ankara ATK'dan alınan kusur raporu hükme esas alınmıştır.
Davacı ...doğum tarihli olup, kazanın gerçekleştiği ...tarihi itibarıyle 18 yaşından küçüktür. Kural olarak davacı hakkında ...tarihli ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (ÇÖZGER) doğrultusunda değerlendirme yapılarak maluliyet raporunun düzenlenmesi gereklidir. Ne var ki, ilgili yönetmelikte düzenlenen cetvelde mağduriyetin karşılığında oran belirtilmediğinden ve özel gereksinim gerektiren hastalıklar için bir kılavuz içerdiğinden dolayı 20/02/2019 tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin 14/1.maddesinde, 30/03/2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik ve ilgili mülga mevzuat hükümlerine çocuk bakımından yapılan atıfların bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılmış olacağının düzenlenmiştir. Öte yandan 20/02/2019 tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin 18. maddesi uyarınca ilgili yönetmeliğin yürürlükten kaldırıldığı, dolayısıyla Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırıldığından elde ki davada Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında değerlendirme yapılarak davacının davaya konu kaza nedeniyle sürekli iş göremezliğinin bulunup bulunmadığının tespiti gerekmektedir.
Davacı vekilince dava dilekçesi ekinde sunulan ....tarihli Dicle Adli Tıp Anbilim Dalı Başkanlığından alınan rapora göre davacı asılda %10 oranında sürekli iş göremezliğin, 4 ay geçici iş göremezliğin ve 1 ay bakıcıya muhtaç olduğunun belirlendiği anlaşılmaktadır. Dosya içerisinde bulunan yine Dicle Adli Tıp Anbilim Dalı Başkanlığından alınan ...tarihli rapora göre davacı asılda %8 oranında sürekli iş göremezliğin, 4 ay geçici iş göremezliğin bulunduğunun belirlendiği anlaşılmaktadır. Mahkememizce gerekli tedavi evrakları dosyaya kazandırılarak dosya içerisinde bulunan raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi ve kaza tarihindeki ilgili yönetmelik hükümlerince maluliyet raporu tanzim edilmesi için dosya İstanbul ATK'ya tevdii edilmiş, alınan ...tarihli rapora göre davacı asılda %4 oranında sürekli iş göremezliğin bulunduğu, 9 ay geçici iş göremezliğinin bulunduğu belirlenmiştir. Alınan rapora karşı davalı vekilince itiraz edilmiş fakat itirazın somutlaştırılmamış olması nedeni ile itirazın yerinde görülmediği anlaşılmakla ve alınan raporun kaza tarihindeki yönetmeliğe uygun olduğu, maluliyet doğrultusunda alanında uzman doktorların bulunduğu ve rapor düzenlemeye kurumdan alındığı anlaşılmakla İstanbul ATK'dan alınan ...tarihli rapor hükme esas alınmıştır.
Mahkeme tarafından dosyada davacının ne iş yaptığına ilişkin; kollukça yapılan araştırma tutanağında da davacının küçük olduğu, SGK yazı cevabında SGK kaydının olmadığı anlaşılmış, dosyaya davacının asgari ücretin üzerinde gelir elde ettiğine dair yansıyan bir evrakın da bulunmadığı anlaşılmakla davacının asgari ücret tarifesi üzerinden tazminat hesabı yapılması yoluna gidilmiştir.
Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere TRH 2010 Tablosu'na göre davacının yaşı nazara alınarak muhtemel bakiye ömrün belirlenmesi ve güncel asgari ücret tarifesi üzerinden; %1,8 teknik faiz uygulanmadan, progresif rant formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması, bilinmeyen/işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi yönteminin kullanılması, bilinen ve bilinmeyen dönem hesabının hangi tarihlerden başlayıp hangi tarihte bittiği, davacı açık ve denetime elverişli bir şekilde belirtilerek sürekli iş göremezlik tazminat hesaplamasının yapılması için dosya aktüer bilirkişisine tevdii edilmiş ve alınan ...tarihli rapora göre de %4 oranında sürekli iş göremezlik maluliyetine göre 696.860,56TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesabı yapıldığı anlaşılmıştır. Raporun güncel asgari ücret tarifesine göre hesap edildiği, raporun içtihatlara uygun olduğu, dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, denetlenebilir ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaat edilmekle hükme esas alınmıştır.
Müterafik kusur bakımından yapılan incelemede; zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur Borçlar Kanunu'nun 44. maddesinde (6098 sayılı TBK md. 52) düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir. Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde BK.nun 44.maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Somut olayda, kaza anında davacının maluliyetine etki eden kusurunun bulunduğuna dair dosya içerisinde bilgi ve belge yer almadığından müterafik kusur indirimi yapılmamıştır.
Bütün dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporu ve miktar arttırım dilekçesine göre; ...tarihinde davalı ...sevk ve idaresindeki davalı sigorta şirketine ZMMS ile sigortalı olan aracın %20 oranda kusuru ile trafik kazası yaptığı, davacı asılın (%80) kusurunun bulunduğu ve kaza nedeni ile yaralandığı, yaralanmaya bağlı olarak davacının sürekli maluliyetinin %4 oranında bulunduğu davalıların kusuru oranında sorumluluğuna gidilebilineceğinden, kusur oranı tenzili yapıldığında sürekli iş göremezlik tazminatının 139.372,11TL olduğunun belirlendiği ve belirtilen bu miktarın 2918 sayılı yasanın 91.md göre davalı sigorta şirketinin ...kaza tarihi itibariyle teminat limitinin yaralanma ve ölüm gideri limitinin kişi başına 410.000TL olduğu ve belirlenen bu teminat miktarı itibari ile sorumlu olduğu ve mahkememizce belirlenen sorumluluk miktarının bu teminat limiti içerisinde kaldığı davalı ...kazaya sebebiyet veren araç sürücü olduğu, TBK ilgili hükümleri gereğince belirlenen zarardan haksız fiil hükümlerince sorumlu olduğu, davacının 18 yaşından küçük olduğu, aktif bir çalışmasının olduğuna dair bir bilgi ve belgenin dosyaya kazandırılmadığı, Yargıtay içtihatlarına göre davacı küçüğün geçici iş göremezlik tazminatı talep edemeyeceği anlaşılmakla, davacı vekili tarafından ıslah edilen miktar dikkate alındığında davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ayrıca 2918 sayılı KTK.'nun 99/1. maddeleri ile ZMSS poliçesi Genel Şartlarının B.2. maddesi uyarınca rizikonun belge ve bilgileri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Davacı vekilinin usulüne uygun başvurusuna dair evrakların dosya içerisinde yer almadığı anlaşılmakla dava tarihi olan ...tarihinden itibaren faize hükmetmek gerekmiştir.( Bu hususta kısa karar yazımında sehven hataya düşüldüğü ve faiz başlangıç tarihinin ...olarak gösterildiği fakat kısa karar gerekçeli karar arasında çelişkiye mahal vermemek adına bu hususa yalnızca değinilmekle yetinilmiştir.) Davalı sürücü ...ise Yargıtay içtihatlarına göre haksız fiil tarihinde temerrüde düşmüş sayılacakları, dolayısı ile de haksız fiil tarihinden itibaren bu davalı yönünden faize hükmedildiği, faiz türü olarak ise aracın hususi kullanıma özgülendiği anlaşılmakla yasal faize hükmedilmesine kanaat getirilmiştir.
Manevi tazminat bakımından yapılan incelemede;
6098 sayılı TBK'nun 56. maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, malvarlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK.'nun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür. 22.6.1966 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Somut olayda hükme esas alınan kusur raporu, kazanın oluş şekli, kusur durumu, kaza nedeniyle davacının yaşadığı acı, elem, üzüntü, ıstırap, keder nedeniyle lehine manevi tazminata hükmedilme şartları gerçekleşmiştir. Tarafların ekonomik ve sosyal durumu, kaza tarihinin 2020 yılı olması, paranın satın alma gücü, davacının %80 oranda asli kusurunun bulunması, somut olayın özellikleri ile hak ve nasafet kuralları gereği davacı yönünden 10.000TL manevi tazminata hükmedilmesine ve kabul edilen edilen tazminata Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere haksız fiil tarihinden itibaren davalının temerrüde düşeceği bu tarih itibari ile alacağın muaccel hale geleceği anlaşılmakla haksız fiil tarihi olan ...tarihinden itibaren manevi tazminata hükmetmek gerekmiştir. Faiz türü açısından ise aracın hususi kullanıma özgülendiği anlaşılmakla talep doğrultusunda yasal faize hükmedilmesine kanaat getirilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;
A) Davacının sürekli iş göremezlik tazminat talebinin kısmen kabulü ile 139.372,11 TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a velayeten ... ve ...'a verilmesine, alacağa tahsilde tekerrür olmaması kaydı ile davalı ...Sigorta A.Ş. Yönünden ...tarihinden itibaren; davalı ... yönünden ise ...tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
B) Davacının geçici iş göremezlik tazminat talebinin reddine,
C) Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 10.000TL 'ye 05/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı ...'den alınarak davacı ...'a velayeten ... ve ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-a) Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen 139.372,11 TL maddi tazminat yönünden alınması gereken 9.520,50-TL harçtan 179,90TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 9.340,60TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
b) Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen 10.000 TL manevi tazminat yönünden alınması gereken 683,10-TL harcın davalı ...alınarak hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından alınan 179,90TL peşin harç ve 179,90 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 359,80-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a velayeten ... ve ...'a verilmesine,
4-a) Suçüstü ödeneğinden yapıldığı anlaşılan 8.425,00 ATK faturası, 3.700,00 bilirkişi ücreti, 865,00TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 12.990TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alındığında 4.557,89 TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, bakiye kısım 8.432,10 TL nin ise davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
b)Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 2.200-TL Bilirkişi ücreti, 500,00TL ATK faturası, 7,5TL dosya masrafı ve 519,00-TL Tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 3.226,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alındığında 1.132,10 TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a velayeten ... ve ...'a verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına,
6- a) Maddi tazminat talebi yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 30.000,00- TL'ninn davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a velayeten ... ve ...'a verilmesine,
b) Manevi tazminat talebi yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 10.000,00- TL'ninn davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a velayeten ... ve ...'a verilmesine,
7- Davalı ...Sigorta kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 30.000,00- TL'ninn davacı ...'a velayeten ... ve ...'a tahsili ile davalı sigorta şirketine verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,
9- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin kabul red oranı dikkate alındığında 490,70TL sinin davalı sigorta şirketinden alınarak; bakiye 829,29TL sinin ise davacı ...'a velayeten ... ve ...'dan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim