TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
DAVALI : HASIMSIZ
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 07/04/2023
KARAR TARİHİ: 10/04/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememize tevzi edilen dava dosyasının mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı, avukat olarak ..... İlinde ..... ytarihinden itibaren mesleki faaliyet icra ettiğini, ..... tarihinde Kahramanmaraş merkezli bölgede yaşanan depremler nedeniyle.....adlı binada büro olarak kullandığı iş yerinin yıkıldığını, , iş yerinde bulunan ve ..... yılından itibaren .....tarihine kadar tutmuş olduğu dosya arşivi, takip ettiği icra, hukuk, idare, ceza vs davalarına ilişkin tüm belgeler, müvekkilleri tarafından verilen vekaletnameler, müvekkilleri ile yapılan avukatlık sözleşmeleri, ibranameler, tutanaklar, kullanmış olduğu bilgisayar ve tüm büro malzemeleri, muhasebe defterleri, alış gider dosyası, serbest meslek makbuzlarım, serbest meslek defterleri gibi avukatlık mesleğine ait tüm belgeleri ile muhasebe evraklarının enkaz altında kaldığını ileri sürerek 6102 sayılı TTK.'nın 82/7. maddesi gereğince ..... tarihleri arasına ilişkin mesleki faaliyetleri nedeniyle tarafında var olan belgelerin tümü ile muhasebe ile ilgili olan tüm evraklar için tarafına zayi belgesi verilmesini istemiştir.
Dava, TTK'nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür."
Saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6). Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü halinde mirasçılar bakımından da devam eder. Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır (TTK m.82/8).
Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren on beş gün içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir. Kanun’da “isteyebilirler” denmiş ise de bu bir zorunluluk niteliğindedir. Zayi belgesi için açılan dava, çekişmesiz yargı işidir (TTK m.82/7).
Davacı, avukat olup tacir değildir. Belirtilen maddede zayi belgesinin tacir tarafından talep edilebileceği vurgulanmıştır. Maddede açık düzenleme bulunduğundan kanun boşluğundan söz edilemez. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 29.05.2015 tarih ve 2015/5074-11683 E.K., 28.04.2014 tarih ve 2014/274-7901 E.K., 21.04.2008 tarih ve 2007/4039 E., 2008/5380 K.sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere tacir olmayan kişilerin, TTK'nın 82. maddesi kapsamında zayi belgesi istemeleri mümkün olmadığından aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. (Aynı yönde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 30.12.2022 tarih, 2022/2228 Esas, 2022/1835 Karar sayılı kararı)
HÜKÜM: Ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Dosyada adli yardım talebi kabul edilmiş olduğundan alınması gereken 179,90 TL başvurma harcı ve 179,90 TL peşin harç olmak üzere toplam 359,80 TL harcın kararın kesinleşmesini müteakip davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere tensiben karar verildi.
KatipHakim