TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACILAR :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/01/2023
KARAR TARİHİ : 21/10/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Trafik Kazası sonucu ve trafik kaza tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere olay ... tarihinde saat ...Diyarbakır-Bismil ilinde meydana geldiği, müvekkilinin ...tarihinde saat ...sıralarında Diyarbakır İlinde Bismil İlçesinde yukarı ...istikametine doğru gitmekte iken müvekkillerine ait ...plaka sayılı aracına ...Plakalı araç arkadan çarptığı, ...plakalı araçta seyir halindeyken ...plakalı aracın durması sonucu ...plakalı araca arkadan çarpması sonucu birden fazla aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, dosya arasına sunulan maddi hasarlı trafik kaza tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere Sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı araç meydana gelen kazaya asli kusuruyla sebebiyet vermiş ve %100 kusurlu olduğu, Maddi hasarlı tespit tutanağından da müvekkilinin yaşanan kaza neticesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığı belirtildiği, açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL maddi zararın (araç değer kaybı,hasar tazminatı, aracı kullanamamaktan kaynaklı oluşan zarar) kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacı müvekkiline verilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini müvekkil adına vekaleten saygıyla arz ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı yanın ,maliki olduğu ...plakalı aracın ...tarihinde, davalı müvekkili sigorta şirketine zmss poliçesi ile sigortalı ...plakalı araçla çarpışması nedeniyle,başvuru üzerine hasar bedeli ve değer kaybı tazminatlarını aldıktan sonra ; işbu davadaki hasar bedeli ve değer kaybı tazminat talepleri için iş bu davayı açmadan önce ,zorunlu dava şartı olan2918 sayılı KTK. Madde 97 uyarıncadavalı müvekkil sigorta şirketine başvurusu bulunmadığı için, yasayla getirilen bu dava şartı sonradan, süre verilerek giderilebilecek bir dava şartı da olmadğından davacı yanın davasının esasa dahi girilmeden HMK 114/2 ve 115/2 maddeleri gereği davanın usulden reddedilmesi, dava konusu olayda meydana gelen trafik kazası nedeniyle , yapılan hasar ihbarı üzerine, müvekkil şirket nezdinde ...nolu hasar dosyası açılmış ve davacı yana ait ...plakalı aracın ...tarihinde davalı müvekkil şirkete zmss poliçesi ile sigortalı ...plakalı araçla yapmış olduğu kaza nedeniyle, ...plakalı araçtaki hasar icmailinin çıkarılması için sigorta ekspertizi görevlendirilmiş ; davacı yana ait araçtaki hasar bedeli kalem kalem hazırlanarak işçilik ücretleri ile birlikte 3.200,00 TL hasar icmali çıkarılmış ve bu miktar davacı tarafa ...tarihinde ödendiği, Bu nedenle tahkikat aşamasında , hasar bedeli yönünden alınacak bilirkişi raporunun , hasar dosyası içerisindeki ekspertiz raporu ve hasara ilişkin fotoğraflara göre ...tarihli kazaya bağlı hasar bedelinin ne olduğu, hasar dosyamız içersinde sunacakları ekpertiz raporu ile arasında fark varsa bu fafrkın neyden kaynaklandığını gerekçeli ve denetime elverşli bir şekilde raporlandıran bir bilirkişi raporu hükme esas alınabileceği açıklanan nedenlerle tüm itirazları saklı kalmak kaydıyla davaya karşı cevapları sunar, hukuki dayanaktan yoksun haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine, karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava konusu olay yönünden Bismil ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyası ile yargılamaya başlanıldığı, akabinde görevsizlik kararı ile dosyanın gönderildiği, mahkememizin ...tarih ...Esas, ...Karar sayılı ilamı ile dosyanın kesinleştirme yapılarak yeniden gönderilmesine dair karar verildiği, verilen karar uyarınca dosyanın kesinleştirmesinin yapıldığı ve Mahkememize gönderildiği ve işbu esas üzerinden yargılamaya devam olunduğu anlaşılmıştır.
Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi ve hasar dosyası, davacıya ait aracın trafik tescil belgesi ile tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, değer kaybının tespiti yönünden makine mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır.
Dava, trafik kazasından kaynaklı davacının aracında oluşan hasara bağlı meydana geldiği ileri sürülen değer kaybı, hasar bedeli ile araç mahrumiyet bedelinin kazaya sebebiyet verdiği ileri sürülen aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki ihtilafın, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kusurlu ise oranı, kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı ise davacıya ait aracın onarımda kaldığı süre boyunca davacının araç mahrumiyet bedeli talep edip edemeyeceğine, edebilecekse miktarına ilişkindir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
Kaza tespit tutanağına göre ...tarihinde saat ...civarlarında davalı sigorta şirketince sigortalanan ...plaka sayılı araç sürücüsü ...Yukarı ...Mahallesi yolu, istikametine seyir halinde iken ...Mahallesi girişine geldiğinde, otomobilinin ön kısımları ile ,önünde aynı istikamette seyir etmekte olan ve trafik yoğunluğundan dolayı duraklayan sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı otomobilin arka kısımlarına çarpması, çarpmanın etkisiyle hareketlenen ...plakalı otomobilin ön kısımları ile, yine önünde aynı istikamette trafik yoğunluğundan dolayı duraklayan sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı otomobilin arka kısmına çarpması neticesinde; üç araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kaza sonunda kazaya karışan her üç araçta maddi hasarın meydana geldiği, dosya kapsamının incelenmesi neticesinde tespit edilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)
Anılan ilkeler doğrultusunda kusur oranın belirlenmesine yönelik trafik bilirkişi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda; Sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı otomobili ile Yukarı ...
Mahallesi yoluna müteakiben, Yukarı ...Mahallesi istikametine seyir etmekte iken, Yukarı
...Mahallesi girişine geldiğinde, ön ilerisinde aynı istikamette seyir eden ve trafik
yoğunluğundan dolayı duraklamakta olan otomobili gördüğünde seri fren tedbirine ve direksiyon
tedbirine başvurmadığı ,kazayı önleme ve öngörebilme adına herhangi bir eylem yapmadığı,
önünde aynı istikamette seyir eden aracı göremeyecek kadar dalgın olduğu, dolaysıyla etkin
dikkatli olarak araç kullanmadan önünde aynı istikamette seyir etmekte olan aracı yeterli ve
güvenli bir mesafeden takip etmeyip önünde aynı istikamette seyir etmekte olan araca
arkadan çarpması nedeniyle ,özen ve dikkat yükümlülüğünü yerine getirmediği, anlaşıldığından meydana gelen kazada etken kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır
Sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı otomobili ile
kurallara uygun olarak kendi Ģeridinde seyir ettiği, trafik yoğunluğu nedeniyle durakladığı sırada,
arkasından aynı istikamette seyir eden otomobilin ön kısımları ile kendi otomobilinin arka
kısmına çarpması neticesinde kazanın meydana geldiği ve bu kazanın oluşumunda herhangi bir
kural ihlali yapmadığı ,anlaşıldığından meydana gelen kazada kusursuz olduğu kanaatine
varıldığı, Sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı otomobili ile kurallara
uygun olarak kendi şeridinde seyir ettiği, trafik yoğunluğu nedeniyle durakladığı sırada,
arkasından aynı istikamette seyir eden otomobilin ön kısımları ile kendi otomobilinin arka
kısmına çarpması neticesinde kazanın meydana geldiği ve bu kazanın oluşumunda herhangi bir
kural ihlali yapmadığı ,anlaşıldığından meydana gelen kazada kusursuz olduğu kanaatinde olduğu şeklinde raporunu bildirmiştir.
Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak değer kaybının tespiti, hasar ve araçtan mahrum kalınan süreye yönelik makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, dava konusu aracın ...tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası oluştuğu, Araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı kanaati oluştuğunu, araçta oluşan hasarın onarımı için ...tarihli ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen Amblem ve arka ise hasar onarım işlemi yapıldığı anlaşılmış ve toplam 5 adet parça için ekspertiz çalışması yapıldığı, raporda belirtilen vedek parça ve işçilik giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu tespit edildiğini, dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve ...hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, 30.269 kilometrede olduğu, parça de; boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay ...Hukuk dairesi ...E. ...K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta 23.052,99 TL değer kaybının oluştuğu ve aracın onarımda kaldığı 10 gün süre boyunca araç mahrumiyeti oluştuğu, emsal bir araç dikkate alındığında ise araç mahrumiyeti bedelinin (10 x 700,00)- 7.000,00 TL olduğu görüşünü bildirmiştir. İlgili raporlardaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak söz konusu tespitler hükme esas alınmıştır.
Davalı sigorta şirketi sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, sigortalının tam kusurlu kabul edilmiş olması nedeniyle meydana gelen değer kaybının tamamını ödemekle yükümlüdür. Bu nedenle davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktar 22.594,99 TL kabul edilmiş ve davanın belirsiz alacak davası olması karşısında kabul edilen alacağa dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmiştir.
Davacının aracında meydana gelen değer kaybı gerçek zarar (doğrudan zarar) kapsamında ise de, sigorta şirketi tarafından davacıya ...tarihinde işçilik ücretleri ile birlikte toplam 3.200,00 TL hasar tazminatı ödendiği ve onarımın yapıldığı bu nedenle davacının talep edebileceği bakiye hasar bedelinin bulunmaması nedeniyle davacının hasar tazminatı talebinin ve araç mahrumiyeti zararı dolaylı zararlardan olup, davalı sigorta şirketinin bu zarardan sorumluluğu bulunmadığından, davacının araç mahrumiyet bedeline ilişkin talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
G.D:Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
a- 22.594,99 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketi temerrüt tarihi olan ...tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
b- Davacının hasar tazminatı ve ikame araç bedeli tazminatı taleplerinin reddine,
2- Kabul edilen bedel üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.543,46 TL karar ve ilam harcının 80,70 TL peşin harç, 525,00 TL tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan 937,76 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL peşin harç, 80,70 TL başvuru harcı ve 525,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 686,40 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan 83,00 TL tebligat ve posta gideri, 2.400,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.483,00 TL yargılama giderinin kabul/red oranı da dikkate alınarak 1.835,68 TL'lik kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 22.594,99 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 7.966,01 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranı dikkate alınarak 417,12 TL'lik kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili, bakiye kalan 1.182,88 TL'lik kısmının ise davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,
Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim