TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/05/2023
KARAR TARİHİ : 10/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ait ... plakalı, ... marka ... model araç ... tarihinde geri görüş kamerasındaki arıza nedeniyle davalı şirkete ait ... yetkili servisine götürüldüğünü, servis tarafından düzenlenen ... tarih, ... numaralı müşteri istek formunda aracın geri görüş kamerasının onarımı için bırakıldığının belirtildiğini, davalı şirket çalışanlarının aracın bırakıldığı gün söz konusu araçla başka bir araca arkadan çarpmak suretiyle kaza yaptıklarını, kazaya ilişkin düzenlenen kaza tespit tutanağında kazaya sebebiyet veren servis çalışanı aracı test etmek istediği esnada kazanın gerçekleştiğini beyan ettiğini, ancak bu hususun gerçeği yansıtmadığını, yetkili servise bırakılan aracın onarımı sonrası, aracın keyfi bir şekilde kullanılmak suretiyle servisin bulunduğu adresten çok uzak bir yerde kaza sonucu müvekkili şirkete ait aracın hasar görmesi nedeniyle müvekkili şirketin mağdur olduğunu, kaza sonucu müvekkili şirkete ait aracın bir çok yerinde hasar meydana geldiğini, araçta meydana gelen değer kaybı açısından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve bilirkişi tespitinden sonra artırılmak üzere şimdilik 100,00 TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle, ikame araç kiralanması nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle davalı şirketten tanzim edilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
GEREKÇE;
1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Batman Arabuluculuk Bürosunca ... dosya numarası ile ... tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
2-Kaza tespit tutanağı; ... tarihinde tanzim edilen kaza tespit tutanağında ... plakalı araç sürücüsü ... aracı test etmek istediği esnada Silvan yolu ... kavşağında ... plakalı aracın önünde ani durması sonucu aracı ile aracının arka kısmına vurması sonucu aracında maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, ... plakalı araç sürücüsü ... aracı ile ... kavşağında ışığın yeşil yandığı esnada kalkış yaptığını, önünde aniden duran aracın ani fren yapmasından dolayı durduğunu, arkasından gelen ... plakalı aracın aracının arka kısımlarına vurması sonucu aracında maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır.
3-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın ... lojistik nakliye petrol inşaat harfiyat ithalat ihracat sanayi ve ticaret limited şirketine ait olduğu tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
4-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan ...Tarihli kök rapor ile ... ve ... tarihli ek raporlar: Dava konusu olan ... plakalı aracın dava dosyasında mevcut bulunan ruhsat bilgilerine göre; ... model, ... Marka, ... Ticari adlı, .. Tipli, .. renkli, ... Yakıt sistemli, ... Kullanım amaçlı, ... şasi numaralı, Otomobil (...) cinsindeki araç olduğu, dava konusu ... plakalı aracın ... tarihinde karışmış olduğu kazadan dolayı düzenlenmiş herhangi bir hasar (ekspertiz) raporuna dava dosyasında rastlanılmamıştır. Sağlıklı bir değerlendirme yapabilmem için bahse konu hasar dosyasının dava dosyasına sunulması elzem olmakla birlikte söz konusu kaza için hasar dosyası düzenlenmemiş olması halinde ise; davalı ... Otomotiv Petrol İnşaat Nakliye Gıda İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından Sayın Mahkemeye sunulan ... tarihli yazı eki ile dava konusu aracın ... tarihinde karışmış olduğu kazadan dolayı düzenlenmiş hasar listesi bundan sonraki aşamalarda söz konusu hasarlanmış yedek parça ve işçilik listesi olarak tarafımca esas kabul edileceği, araç değer kaybı hesaplamasında en önemli parametrelerden birisi davaya esas araçlara ait geçmişe dönük hasar kayıtlı olduğu, dava dosyası kapsamı içerisinde aracın geçmiş hasarlarına dönük tramer kaydı sorgusu bulunmakta olduğu, tarafımca yapılan incelemede davaya esas ... tarihli trafik kazasından önceki bir tarih olan ... tarihli ve Hasar Nedeni çarpışma diye kayıtlara geçen bir trafik kazasının mevcut olduğu görülmüş olmakla birlikte sözkonusu kaza nedeniyle düzenlenmiş olması gereken Hasar Raporunun dava dosyası içeriğinde olmadığı, bu nedenle ilerde herhangi bir itiraza konu olmaması amacıyla, tarafımca yapılması istenen değer kaybı hesaplamasının, dava konusu aracın karışmış olduğu ... tarihli ve Hasar Nedeni çarpışma diye kayıtlara geçen trafik kazasına ait hasar dosyası kayıtlarının, düzenlenmiş olması halinde ... tarihli davaya esas kaza nedenli hasar raporu ile ... Kayıtlarının dava dosyasına sunulmasına müteakip yapılmasının daha uygun olacağı, ... tarihli ek raporda; dava konusu ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının olay(kaza) tarihi itibariyle 200.000,00 TL, kazanç kaybının ise tüm vergiler dahil 15.000,00 TL olduğu, Dava konusu aracın geri görüş kamerasının çalışıp çalışmadığının tespiti için test sürüşüne gerek olmadığı, atölye ortamında, gerek görülmesi halinde ise atölye çevresinde yapılacak olan test veya sürüşlerle gereken kontrollerin yapılabileceği, ... tarihli ek raporda ; aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri(A) ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri(B) arasındaki farkın, reel değer kaybı (C=A-B) olarak kabul edilmesi gerektiği, dolaysıyla dava konusu olan araçta meydana gelen değer kaybının (C=A-B, C= 1.400.000,00 TL – 1.200.000,00 TL =200.000,00 TL) 200.000,00 TL olabileceğinin hesaplandığı kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.
5-Davacı vekilinin ... Tarihli ıslah dilekçesi: Araçta meydana gelen değer kaybı açısından fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla 200.000,00 TL’nin hakkın doğum tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle davalı şirketten alınarak müvekkiline ödenmesini, ikame araç kiralanması nedeniyle fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla 15.000,00 TL maddi tazminatın işleyecek ticari faiziyle davalı şirketten alınarak müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
DAVA;
Dava, araç bakım hizmet sözleşmesinden kaynaklı, hizmetin ayıplı olarak ifa edildiği iddiasına dayalı maddi tazminat istemlidir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunun, davacı şirkete ait ... plakalı aracın onarımı için davalı şirkete teslim edilmesi sürecinde davalı şirketin sürüş testi yapıp yapmadığı, yapıyor ise kusurunun bulunup bulunmadığı, sürüş testi yapıldığı belirtilen süreçte meydana gelen kaza nedeni ile araçtaki değer kaybı tazminatından ve araç onarım sürecinde geçen süredeki ikame araç bedelinden davalı şirketin sorumlu olup olmadığının tespiti ve tahsili ile buradan varılacak sonuca göre faiz tarihi ile türünün belirlenmesine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili; davacının geri görüş kamerasının yapılması için aracını servis hizmeti veren davalı şirkete ... tarihinde teslim ettiğini ancak izin ve onayının bulunmamasına rağmen aracın test sürüşüne tabi tutulduğunu, test sürüşü sırasında aracın trafik kazasına karıştığını, sonradan aracın davalı şirket tarafından onarımının yapılmakla birlikte araçta değer kaybı oluştuğunu ve ikame araç bedelini talep etmiştir.
Mahkememizce; gerçek değer hesaplaması yapılarak değer kaybı ve araç ikame bedeli hesabı noktasında ve davacının aracında tamiri yapılan hususun test sürüşü yapılmayı gerektiren bir husus olup olmadığı noktasında makine mühendisi bilirkişisinden rapor alınmış, alınan raporda özetle; ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının olay(kaza) tarihi itibariyle 200.000,00 TL, ikame araç bedelinin 15.000,00 TL olduğu, dava konusu aracın geri görüş kamerasının çalışıp çalışmadığının tespiti için test sürüşüne gerek olmadığı, atölye ortamında, gerek görülmesi halinde ise atölye çevresinde yapılacak olan test veya sürüşlerle gereken kontrollerin yapılabileceği belirtilmiştir.
Yukarıda özetlendiği üzere davacı vekili davasını;taraflar arasındaki sözleşme ilişkisine ve özen borcunun ihlal edilerek sözleşmeye aykırı davranıldığı iddiasına dayandırmıştır.
Taraflar arasındaki araç bakım ve onarım sözleşmesi, TBK 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi kapsamındadır.6098 sayılı TBK'da eser sözleşmesiyle ilgili olarak; yüklenicinin üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorunda olduğu (TBK 471/1), yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken meslekî ve teknik kurallara uygun davranışının esas alınacağı (TBK 471/2) belirtilmiştir.
Davalı yüklenici, davacı ile arasındaki sözleşme uyarınca kendisine teslim edilen aracın bakımını, mesleki ve teknik kurallara uygun olarak gerçekleştirerek,herhangi bir şekilde zarara uğratmadan aracı davacıya teslim etmekle yükümlüdür. Bu özen ve sadakat borcunun da sonucu olarak yüklenici, tamir edilmek üzere bırakılan aracın korunması için gereken tedbirleri almak zorunda olduğu gibi, kendisinden kaynaklanmayan bir nedenle zararı doğuran bir olay gelmiş ise mümkün olduğunca zararın artmaması için gereken tedbirleri de alması gerekir.
Dosya içeriğindeki deliller kapsamında; aracın bakım ve onarımı sebebiyle değiştirilen geri görüş kamerası yönünden söz konusu test sürüşünün zorunlu olmadığı anlaşılmaktadır. Kaza tespit tutanağında belirtildiği test sürüşü sırasında aracın uğradığı kazada, davalı şirket çalışanı diğer araca arkadan çarpmakla, güvenli sürüş mesafesini ayarlamamakla tam kusurludur. Kaldı ki zaten yukarıda da belirtildiği üzere taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunduğundan uyuşmazlığın haksız fiil sorumluluğuna göre değil, sözleşmeden kaynaklı sorumluluk esasları dahilinde çözümlenmesi gerekir. Bu bağlamda davalı yüklenicinin (eylemlerinden sorumlu olduğu) çalışanının, trafik kazası ihtimalini en düşük seviyeye indirecek uygun mekanı test sürüş alanı olarak seçme zorunluluğu, sözleşmeyle üstlenilen özen borcunun da gereğidir. Kaldı ki servis alanı içerisinde geri görüş kamerasının testi mümkün olmakla test sürüşüne dahi gerek bulunmamaktadır. Buna göre de davalı yüklenici, davacının aracının test sürüşüne gerek olmamasına rağmen test sürüşüne çıkması veyahut da trafik kazasına uğramasını engelleyecek uygun test sürüş alanı seçmeyerek özen borcunu ihlal etmesi sebebiyle aracın kaza neticesinde uğradığı değer kaybına ve ikame araç bedeline ilişkin davacının oluşan zararından sorumludur.Bu sebeple bilirkişi raporunda hesaplanan değer kaybı hesaplamasının Yargıtay içtihatlarında benimsenen gerçek zarar ilkesine göre hesap edildiği, ikame araç bedelinin de bu bağlamda içtihatlar doğrultusunda hesap edildiği, hükme esas alındığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Zararın meydana geldiği tarih itibari ile alacağın muaccel hale geleceği anlaşılmakla ... tarihi itibariyle faize hükmedilmiştir. Faiz türü açısından ise; Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 28/09/2022 tarih ve 2022/2424 Esas-2022/4423 Karar sayılı ve 20/06/2022 tarih ve 2021/2189 Esas-2022/3386 Karar sayılı kararlarında da belirtildiği üzere, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. ve 3.maddesine göre; taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır. Taraflar arasındaki işin her iki taraf açısından da ticari iş mahiyetinde olduğu ve davacı tarafından avans faiz talep edildiği dikkate alınarak faiz türü olarak da avans faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM:
1-DAVANIN KABULÜ İLE;
A) Davacının değer kaybına ilişkin talebi 200.000,00TL' ye ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
B) Davacının araç ikame bedeline ilişkin talebi 15.000,00TL' ye ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen 215.000 TL maddi tazminat yönünden alınması gereken 14.686,65-TL harçtan, başlangıçta yatırılan 179,90TL peşin harcın, 3.415,00TL ıslah harcı ve 255,00TL tamamlama mahsubu ile bakiye 10.836,75-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 179,90- TL peşin harcı ve 179,90-TL başvuru harcı ve 3.415,00TL ıslah harcı ve 255,00TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 4.029,80-TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 1.800-TL Bilirkişi, 7,75TL dosya masrafı ve 363,75-TL Tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 2.171,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 34.400,00- TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,
8- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00-TL arabulucu ücretinin davalı şirketten alınarak hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim