TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 11/05/2023
KARAR TARİHİ : 31/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin .....tarihinde saat .....sıralarında şehir içi minibüsüyle evine gitmek üzere yolculuk ederken Fırat bulvarında minibüsten inmeye çalıştığı sırada müvekkilinin inmesini beklemeyen minibüs şoförünün aracı hareket ettirmesi sonucu müvekkilinin savrularak düştüğünü ve yaralandığını, gerekli muayenelerin yapılmasından sonra kalça kemiğinde meydana gelen kırıklardan dolayı uzun süren bir ameliyata alındığını ve ameliyat sonrası hastanede tedavi edildiğini, ne kaza yapan araç ne de aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası tespit edilemediği için taraflarınca tazminat ödenmesi yapılması amacıyla Güvence Hesabına başvuru yapıldığını, Güvence Hesabının 10/05/2019 tarihli yazısıyla, .....dosya numaralı başvuruya ilişkin olarak "söz konusu kazadan kaynaklanan kalacı bir maluliyetin olması halinde hesaplanacak tazminata esas teşkil etmek üzere geçirilen trafik kazasından kaynaklanan maluliyete ilişkin vücut fonksiyon kaybı oranını belirten Sağlık Kurulu Raporu düzenlenmesi gerektiği denilmek suretiyle ödeme yapılması için müvekkilinin kazadan kaynaklanan kati maluliyetine ilişkin rapor talep edildiğini, izah edilen ve mahkemece re'sen dikkate alınacak sebeplerle; öncelikle dosyaya bilirkişi atanarak aktüer hesabının yapılmasına, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla(HMK m.107) 100,0 TL geçici iş göremezlik ve 100,00 TL kalıcı iş göremezlik tazminatı olarak toplam 200 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren aksi halde mahkemenin takdir edeceği tarihten itibaren işleyecek ticari veya yasal faiziyle birlikte tazminine ve tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı vekili, başvuru şartının yerine getirilmediğini, davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararı bulunmadığını, davacı taraf kazaya sebebiyet veren aracın kimliğinin tespit edilememiş olduğunu iddia etmesine rağmen bu iddiasını ispatlayamadığını, kazaya sebebiyet veren aracın motorlu araç olması gerektiğini, geçici iş göremezlik talebinin teminat dışı olduğunu, kusur ve maluliyet durumunun tespiti yönünden Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerektiğini, eğer müvekkili aleyhine tazminata hükmedilecek ise müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuş ve taraflarınca alınan .....tarihli rapora göre davacının kazaya konu sakatlığından dolayı 58.789,00 TL tazminat ödenmesi gerektiği rapor edildiğini, söz konusu rapor doğrultusunda davacıya 58.789,00 TL tazminatın .....tarihinde ödendiğini beyan ederek kaza tarihinden itibaren istenen faizin reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, davacıya ait tedavi evrakları, UYAP sistemi üzerinden Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının .....nolu soruşturma dosyası dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kaza nedeniyle davacıya peşin sermaye değerli rücuya tabi bir ödeme yapılıp yapılmadığı Sosyal Güvenlik Kurumundan sorulmuş, davacı hakkında sosyal ve ekonomik durum araştırması yaptırılmış, davaya konu kazada kusur durumunun tespiti yönünden Mahkememizce icra edilen keşifte hazır bulunan trafik bilirkişisinden, davacının maluliyet durumunun tespiti yönünden Dicle Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığından, sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatının hesaplanması içir aktüer bilirkişiden, bilirkişi raporları alınarak sonuca gidilmiştir.
Dava, .....tarihinde sürücüsü ve plakası tespit edilemeyen minibüsten davacının indiği sırada minibüsün harekete etmesiyle savrulup yere düşmesi sonucu meydana gelen trafik kazasından kaynaklı plakası tespit edilemeyen ve ilgili yaralanmaya sebebiyet verdiği iddia edilen araç sürücüsünün kusuruna dayalı Güvence Hesabına yöneltilmiş sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın plakasının tespit edilip edilemediği, plakasının tespit edilmesi halinde kaza tarihinde zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunup bulunmadığı, plakasının tespit edilememesi halinde kazanın plakası tespit edilemeyen araç sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelip gelmediği, kaza nedeniyle davacının geçici iş gücü kaybı nedeniyle geçici iş göremezlik tazminatı, kalıcı beden gücü kaybı oluştuğunun kabulü halinde sürekli iş göremezlik tazminatı talep edip edemeyeceği, tazminatın miktarı ve faizin türü ile faiz başlangıç tarihine ilişkindir.
Davacı vekili, plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen minibüsün yolcu olan davacının tam olarak araçtan inmesi beklemeden hareket ederek davacının düşerek yaralanmasına sebep olduğundan bahisle davalı Güvence Hesabından maddi tazminat talep etmiştir.
684 sayılı Sigortacılık Kanununun 14. Maddesine ve Güvence Hesabı Yönetmeliğinin 9. Maddesinde Güvence Hesabı,
a) Sigortalının tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar için,
b) Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için,
c) Sigorta şirketinin malî bünye zaafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflası halinde ödemekle yükümlü olduğu maddî ve bedensel zararlar için,
ç) Çalınmış veya gasp edilmiş bir aracın karıştığı kazada, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca işletenin sorumlu tutulmadığı hallerde, kişiye gelen bedensel zararlar için başvurulabileceği düzenlenmiştir.
Bu düzenlemeye göre trafik kazası sonucu zarar görenlerin zorunlu mali sorumluluk sigortasından yararlanma olanağının ortadan kalkmış olması durumunda, 5684 Sayılı Yasa'nın 14. maddesi gereğince kazaya neden olan motorlu araç belirlenememiş ise, kaza sırasında geçerli poliçesi yoksa veya eksikse, poliçeyi düzenleyen sigorta şirketi iflas etmişse veya ruhsatı iptal edilmişse, çalınan veya gasp edilen araçlardan dolayı işleten sorumlu tutulamıyorsa, Güvence Hesabı’na başvurulabilecektir. Güvence Hesabı işletenin kusuru oranında sorumludur.
.....tarihinde saat:.....sıralarında şehir içi minibüsüyle evine gitmek üzere yolculuk eden davacının Fırat Bulvarında minibüsten inmeye çalıştığı sırada minibüs şoförünün aracı hareket ettirmesi sonucu davacının savrularak düşmesi ve vücudunda kemik kırığı oluşacak şekilde yaralanması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, kaza nedeniyle kaza tespit tutanağı düzenlenmediği, kaza nedeniyle Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının .....nolu dosyası üzerinden soruşturma yürütüldüğü ve yürütülen soruşturma sonucu kazaya karışan aracın sürücüsü ve plakasının tespit edilemediği ve soruşturma dosyasında .....tarihinde daimi arama kararı/verildiği dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden anlaşılmaktadır.
Kazaya sebebiyet veren aracın sürücüsü ve plakası tespit edilemediğinden kaza nedeniyle davacının oluşan zararı var ise davalı Güvence Hesabından zararın giderilmesini talep edebilecektir.
Davalı Güvence Hesabının sorumlu olabilmesi için plakası tespit edilemeyen kimliği belirsiz araç sürücüsünün kusurunun bulunması gerekir. Bu halde öncelikle kusur durumunun irdelenmesi gerekir.
Mahkememizce davaya konu kazada kusur durumunun tespitine yönelik davacı asilin ve trafik bilirkişisinin hazır bulunduğu keşif icrası neticesinde düzenlenen raporda özetle; "Kaza Yeri Terk Şoför (21 M..... Plakalı): Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 110.maddesinde (karayolunu kullananlar için bir tehlike ve engel teşkil etmeyeceğinden emin olunmadıkça durakladıktan sonra aracın sağını ve solunu kontrol etmeden kapı açmak ve kapıların kapanmasını beklemeden hareket etmek,yasaktır,kuralına riayet etmediği) yer alan kuralı ihlal etmiş olduğu, anlaşıldığından meydana gelen kazada % 100 (YÜZDE YÜZ) ORANINDA KUSURLU olduğu, yolcu .....:2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan herhangi bir kural ihlali yapmadığı ,anlaşıldığından meydana gelen kazada KUSURSUZ olduğu, iş bu trafik kazası bilirkişi raporu dosya kapsamının incelenmesi ve keşif mahallinde inceleme neticesinde yaptığım tespitlere dayanılarak hazırlandığını" şeklinde mütalaada bulunulmuş, ilgili rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu ve denetlenebilir olduğu, kazanın keşif neticesinde tespiti yapılan durum aksine gerçekleştiğine dair bir delilin davalı yanca dosyaya sunulmadığı, soruşturma dosyasında daimi arama kararı verildiği hususları dikkate alınarak Mahkememizce varılan kanaate göre plakası tespit edilemeyen araç sürücüsünün davaya konu kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Yargılama aşamasında, bu yönde Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan bilirkişi raporunda; .....tarihli trafik kazasına bağlı davacının toplam vücut özür oranmın %40 olduğu ve sürekli olduğu mütalaa edilmiştir.
Tazminat hesabı yönünden aktüer bilirkişiden rapor alınmıştır. TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant tekniği esas alınarak, davacının %40 sürekli iş göremezlik oranı bulunduğu gözetilerek, %100 kusur oranı ve asgari ücret üzerinden hesaplama yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda; davalı Güvence Hesabı tarafından dava dosyasına sunulan banka dekontuna göre, davacının müracaatı üzerine
davacıya .....tarihinde 58.789,00 TL tazminat ödemesi yapıldığı, Yargıtay’ın yerleşik kararları gereği trafik
kazası nedeniyle hak kaybına uğrayan kişilere tazminat ödemesi yapılması durumunda; öncelikle ödeme tarihindeki verilere
göre maddi tazminat hesaplaması yapılması, hesaplanan tazminat ile ödenen tazminat arasında fahiş fark olması halinde,
hesap tarihindeki verilere göre maddi tazminatın hesaplanması ve ödenen tazminatın faiziyle birlikte hesaplanan
tazminattan mahsup edilmesi gerektiği belirtilerek ödeme tarihindeki sürekli iş göremezlik tazminatı miktarının 124.813,01 TL olması nedeniyle fahiş fark olduğunun kabulü ile güncel tazminat alacağından ödenen miktarın güncelleştirilmiş halinin mahsubu ile netice olarak sürekli iş göremezlik tazminatının 960.213,39 TL olduğu, bakiye poliçe teminatı limitinin ise 291.748,28 olduğu hesaplanmıştır.
Maluliyet durumu ve tazminat hesabına yönelik alınan bilirkişi raporlarında belirtilen oran, süre ve miktarların yöntemince tespit edilmiş ve hesaplanmış olması karşısında denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilmiş ve mahkememizce benimsenmiştir.
Davalı Güvence Hesabı, plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen araç sürücüsünün %100 kusuruna isabet eden zararı kaza tarihindeki teminat limiti olan 390.000,00 TL ile sınırlı olarak karşılamakla yükümlüdür. Bilirkişi raporunda davacı yönünden %100 kusura isabet eden ve bakiye teminat limitine göre sürekli iş göremezlik tazminatı 291.748,28 TL olarak hesaplanmış olup, davacının sürekli iş göremezlik tazminatı isteminin bu miktar üzerinden kabulüne, sürekli iş göremezlik yönünden fazlaya ilişkin istem ile kaza tarihinde davacının çalışma dönemi olarak pasif dönemde bulunduğu ve davacının kaza tarihinde çalışmasına ilişkin delilin dosyaya sunulmamış olması nedeniyle geçici iş göremezlik tazminatına yönelik fazlaya ilişkin tazminat isteminin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Faiz türü ile faiz başlangıcına ilişkin olarak; kazaya karışan aracın plakası tespit edilemediğinden kullanım amacını da tespit etme olanağı bulunmamaktadır. Bu halde davacının yasal faiz talep edebileceğinin kabulü gerekir.
Davalı vekili tarafından sunulan beyan dilekçesi ekinde sunulan belgelerin incelenmesinden; kaza sonrası dava açılmadan önce davacı tarafından yapılan başvurunun davalı Güvence Hesabına .....ulaştığı
Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı Güvence Hesabının zararı ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Davalı vekili tarafından sunulan beyan dilekçesi ekindeki belgelerin incelenmesinden, dava açılmadan önce davacı tarafından yapılan başvurunun davalı Güvence Hesabına .....ulaştığı anlaşılmaktadır. Bu halde davalı .....tarihinde temerrüde düşmüş olup, kabul edilen tazminat miktarlarına davalının temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE; 291.748,28 TL sürekli iş göremezlik tazminatının, davalı Güvence Hesabının temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikten davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 19.929,32 TL karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 179,90 TL peşin harç ve sonradan yatırılan 5.652,85 TL ıslah harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 14.096,57 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 179,90 TL başvuru harcı, 179,90 TL peşin harç, 5.652,85 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 6.012,65 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından tebligat ve posta gideri, ATK fatura ücreti, bilirkişi ücreti, yol gideri olarak sarf edilen toplamda 8.612,25 TL yargılama giderinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 7.586,12 TL'lik kısmının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kalan kısmın davacı üzerinden bırakılmasına,
5-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 46.679,72 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 33.462,72 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranı dikkate alınarak, 2.924,87 TL'lik kısmının davalıdan tahsili, 195,12 TL'lik kısmının davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim