TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 08/03/2023
KARAR TARİHİ : 29/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....tarihinde, Diyarbakır Diclekent Bulvarı üzerinde sürücülüğünü .....yaptığı .....plakalı beyaz renkli .....marka aracın iki farklı araca çarptıktan sonra hızını alamayarak sağda bulunan refüjü aştığını, akabinde servis yolunu da geçip kaldırımda oturan davacı dahil, beş kişiye çarptığını, bu beş kişiden birinin öldüğünü, birinin felç kaldığını, davacı dahil üç kişinin yaralandığını, sürücü .....%100 kusurlu bulunduğunu, Diyarbakır .....Ağır ceza mahkemesi .....esas ve .....karar sayılı dosyada 7 y ıl 6 ay hapis cezasına çarptırıldığını, dosyanın Yargıtay tarafından onandığını, ve .....tarihinde kesinleştiğini, kaza neticesinde davacının yaralandığını ve kalıcı sakatlığa maruz kaldığını, bu hususta .....vücut fonksiyon kaybı oranıyla ilgili olarak iki farklı raporun bulunduğunu, .....plakalı kiralık aracın davalı sigorta şirketinde zorunlu trafik sigortası ile sigortalandığını, sigorta tahkim komisyonuna yapılan .....nolu başvuru neticesinde tazminata karar verildiğini ancak tazminata karar veren hakem heyetinin inceleme esnasında hastaneden yeni rapor istemesini usule aykırı bulan itiraz hakem heyetinin taleplerini reddettiklerini, 50.000,00 TL sürekli iş göremezlik, 1.000,00'er TL geçici iş göremezlik, tedavi gideri ve bakıcı gideri olmak üzere toplam 53.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren avans faizi ile beraber davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya ödenmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı sigorta şirketine yükletilmesine krar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde bahsi geçen .....tarihli kazaya karıştığı belirtilen .....plakalı aracın müvekkil şirkete .....-.....tarihleri arasında geçerli olmak üzere Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, söz konusu poliçede teminat limiti kişi başı 360.000,00 TL olduğunu, Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. ve 85. maddelerine uyarınca müvekkili şirketin, üçüncü kişilerin uğramış olduğu bedeni zararlardan doğan maddi tazminat sorumluluğu, sigortalının kusurlu olması halinde teminat limit dahilinde söz konusudur. Dosyanın kusur bilirkişisine gönderilmesini, geçici iş görmezlik ve bakıcı gideri tazminatı zmms poliçesi teminatı kapsamında olmadığını, arz ve izah edilen nedenlerle; davanın dava şartı eksikliği nedeniyle reddine, davanın kesin hüküm nedeniyle reddine, davanın zaman aşımı nedeniyle reddine, eğer esas incelemesi yapılacaksa kiralama türünün araştırılmasına, eğer esas incelemesi yapılacak ise kusur tespiti yapılmasına, etkin iyileşme süresi tamamlanmadığından, eğer esas incelemesi yapılacak ise davacının güncel maluliyet durumunun tespiti için; erişkinler için engellilik değerlendirmesi hakkında yönetmelik (özürlülük ölçütü sınıflandırması ve özürlülere verilecek sağlık kurulu raporları hakkında yönetmelik mülga:20/02/2019) hükümleri uygun olarak heyet raporunun alınmasına, eğer esas incelemesi yapılacak ise alanında uzman bilirkişilerce poliçe tanzim tarihi uyarınca geçerli mortalite tablosu dikkate alınarak azami poliçe limitleri ve aktüeryal kurallar gözetilerek hesaplama yapılmasını, tazminat sorumluluğumuzun doğması durumunda hesaplamaların hazine müsteşarlığına kayıtlı uzman bilirkişilerce, trh 2010 mortalite tablosu ve %1,8 teknik faiz esas alınarak yapılmasına, talep edilen geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri ve tedavi giderinin poliçe teminatı dışı olması sebebiyle reddine, müvekkili şirket temerrüde düşmediğinden aleyhine faize hükmedilmemesine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Davanın, trafik kazası nedeniyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ("TBK") m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine göre ZMMS sigortacısı aleyhine açılmış haksız fiil hukuksal nedenine dayalı geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, tedavi gideri ve bakıcı kalemlerinden oluşan maddi tazminata ilişkin tazminat davası olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davanın zamanaşımı süresin içerisinde açılıp açılmadığı, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, kaza nedeniyle davacıda geçici ve sürekli iş göremezlik oluşup oluşmadığı, bakıcı ihtiyacı bulunup, bulunuyor ise süresi, davacının tedavi gideri talep edip edemeyeceği, tazminatların miktarı ve faizin türü ile faiz başlangıç tarihine ilişkin olduğu tespit edildi.
Davaya konu kazanın yaralanmalı trafik kazası olduğu ve davaya konu kazanın .....tarihinde gerçekleştiği, davanın ise zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla davalı sigorta şirketi vekilinin zamanaşımı def'ileri yerinde görülmemiş ve işin esasının incelenmesine geçilmiştir.
Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır.
ZMSS, 2918 sayılı KTK'nun 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlışalacağı üzere ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır.
Dava konusu kazaya ilişkin ceza yargılamasının yapıldığı Diyarbakır .....Ağır Ceza Mahkemesi .....esas sayılı ceza dosyasında mukim kusur durumunun tespitine yönelik alınan .....tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Sürücü .....yönünden; dosyada bulunan yolcu, yaya ve görgü şahidi ifade tutanakları ile CD İzlenmiş ve şüpheli sürücü .....aracının hızını, yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmadığından kazanın oluşumuna sebebiyet verdiğini, Sürücü .....ile sürücü .....; sürücü .....trafik işaret levhalarının izin verdiği yerde geniş alanda kurallara uygun park etmeye çalıştığından diğer sürücü .....şeridinde seyrettiğinden kusur ihlali yapmadıklarını, yolcu .....; şüpheli sürücü .....her ne kadar aracında yolcu olarak bulunan .....kendisine müdahalede bulunduğu için aracının direksiyon hakimiyetini kaybettiğini ve bu yüzden kazanın oluştuğunu belirtmiş olsa da bunu destekleyen başka bir beyan olmadığı gibi kendisi de şahsı tanımadığını belirtmiş olduğundan ve tanımadığı bir kişinin direksiyona müdahalesinin hayatın olağan akışına ters düştüğünden bu yolcu ile diğer tüm yaya ve yolcuları kusurları bulunmadığı" raporda ibraz edilmiştir.
Davacının maluliyet durumuna ilişkin alınan İstanbul ATK'nın raporun değerlendirilmesi neticesinde; "Kas İskelet Sistemi, Üst Ekstremiteye Ait Sorunlar, Şekil 2.10’a göre %2, Şekil 2.11’e göre %2, Şekil 2.12’ye göre %2 ; Tablo 2.3’e göre %4,Görme Sistemi, İşlevsel görme puanı 90, Özür oranı %10, Balthazard formülüne göre %13.6, kişinin Tüm Vücut Engellilik Oranının %14(yüzdeondört) olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 3 (üç) aya kadar uzayabileceği, bir başkasının devamlı veya geçici olarak bakımına muhtaç durumda olmadığı" hususu rapor edilmiş ve ilgili tespitler mahkememizce benimsenerek hükme esas kabul edilmiştir.
Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere TRH 2010 Tablosu'na göre davacının yaşı nazara alınarak muhtemel bakiye ömrün belirlenmesi ve güncel asgari ücret tarifesi üzerinden; %1,8 teknik faiz uygulanmadan, progresif rant formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması, bilinmeyen/işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi yönteminin kullanılması, bilinen ve bilinmeyen dönem hesabının hangi tarihlerden başlayıp hangi tarihte bittiği, davacı açık ve denetime elverişli bir şekilde belirtilerek sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminat hesaplamasının yapılması için dosya aktüer bilirkişisine tevdii edilmiş ve alınan raporda özetle; "dava dosyasına sunulan maluliyet raporuna göre kaza sonucu % 14 oranında malul kalan, geçici iş göremezlik dönemi 3 ay olarak tespit edilen davacının bilinen ve bilinmeyen dönem sürekli
işgücü kaybına ilişkin maddi zararının hesaplandığı, dava dosyasına sunulan davacıya ait
hizmet dökümüne göre davacı aylık ödemelerini almaya devam ettiğinden davacının geçici iş
göremezlik tazminatı hesaplanmadığı,
sakatlanma ve ölüm halinde .....yılı(.....-.....) için kişi başına asgari teminat
miktarının 360.000,00 TL olduğu, hesaplanan tazminatın asgari poliçe teminat limitinin üzerinde
olduğu" mütalaa edilmiştir. İlgili raporun değerlendirilmesi neticesinde Mahkememizce yapılan kusur tenzilatı sonrasında davacının talep edebileceği toplam sürekli iş göremezlik zararının 360.000,00 TL olduğu, davacıya ait
hizmet dökümüne göre davacı aylık ödemelerini almaya devam ettiğinden davacının geçici iş
göremezlik tazminatı hesaplanmadığı, bu sebeple geçici iş göremezlik zararının oluşmayacağı kanaatine varılmıştır.
Tedavi gideri yönünden rapor hazırlanması için dosyanın bilirkişiye tevdi edilmiştir. İlgili bilirkişi raporunda özetle; "Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 23.06.2016 tarihli 2016/8233,2016/7686 sayılı Karar’ında ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2012/4-1227, K.2013/436 sayılı hükmünde; tedavi giderinin ispatı için mutlaka bir belgenin sunulması gerekmemektedir. Yaralanmanın türüne göre ne kadar yol gideri yapıldığı belirlenmeli, şayet belirlenemiyorsa Borçlar Kanunu 42. maddesi gözetilerek takdiren yol giderine karar verilmesi gerektiğine, tedavi giderlerinin kalem kalem belirlenmesi gerektiğine vurgu yapılmıştır. Bu tür bir yaralanmada fatura edilemeyen bir takım (ulaşım, barınma, beslenme, pansuman, rehabilitasyon, özel hastane muayene farkı vb.) masrafların olması beklendiği, kişinin hastaneye pek çok kez tedavi, pansuman ve kontrol amacıyla gidip gelmesi gerektiği, kendisinin ve yakınlarının yol gideri, beslenme ve barınma gideri, pansuman, temizlik, ilaç ve vitamin gibi kaçınılmaz ve zorunlu giderlerin niteliği, tarihleri ve yerleri tam olarak bilinemeyeceğinden, yaralanmanın ağırlığı, uygulanan tedavi ve ameliyatlar, refakatçi ihtiyacı olup olmadığı, hastanede yatış süresi, kontrol muayeneleri, kullanılan ulaşım araçları gibi hususlar dikkate alındığında, masrafların yaklaşık olarak belirlenmesinin uygun olduğu, yaralanmanın ağırlığı, mesafeler ve tedavi süreci göz önüne alındığında, .....SGK kapsamı dışında kalan kaçınılmaz tedavi giderlerinin kaza tarihi itibariyle 2.605,70 (ikibinaltıyüzbeşvirgülyedi) TL olarak kabulünün uygun olacağı" mütalaa edilmiştir. Anılan rapor dosya kapsamıyla uyumlu olduğu kanaatine varılarak hükme esas alınmıştır.
Bütün dosya kapsamı, Diyarbakır .....Ağır Ceza Mahkemesi .....esas sayılı ceza dosyasına alınan kusur durumuna ilişkin bilirkişi raporu, davacının maluliyet durumuna ilişkin Mahkememizce alınan İstanbul ATK raporu ve değer arttırım dilekçesine göre; davalı sigorta şirketine ZMMS ile sigortalı olan araç sürücüsünün %100 kusur ile trafik kazasının gerçekleşmesine sebebiyet verdiği, davacının ilgili kaza nedeni ile yaralandığı, yaralanmaya bağlı olarak davacının iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 3 aya kadar uzayabileceğinin anlaşıldığı ancak davacının geçici iş göremezlik dönemi olarak tespit edilen süreçte aylık ödemelerin almaya devam etmesi nedeniyle geçici iş göremezlik zararının oluşmadığı, İstanbul ATK tarafından düzenlenen ve mahkememizce benimsenerek hükme esas alınan maluliyet raporuna göre davacının ilgili yaralanma nedeniyle bakıcıya muhtaç durumda olmadığı gözetildiğinde davacının bakıcı gideri zararının oluşmadığı kanaatine varılarak davacının geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. Maluliyet raporu kapsamında davacının dava konusu kaza nedeniyle %14 oranında kalıcı maluliyetinin oluştuğu ve mahkememizce alınan aktüer raporu ile davacının bilinen ve bilinmeyen dönem sürekli iş göremezlik zararının 800.711,21 TL olduğu, davalı sigorta şirketince düzenlenen ZMMS poliçesi kapsamında kaza tarihi itibariyle sakatlanma başına maddi tazminat teminat miktarının 360.000,00 TL olduğu dikkate alındığında davalı sigorta şirketinin ilgili tazminat yönünden sorumluluğunun 360.000,00 TL olduğu, davacının talep edebileceği SGK tarafından karşılanmayan zorunlu tedavi gideri zararının 2.605,70 TL olduğu ve ilgili poliçede sağlık gideri teminatının ayrı olarak 360.000,00 TL olduğu dikkate alındığında davacının talep edebileceği tedavi gideri tazminatının 2.605,70 TL olduğu kanaatine varılmıştır. Tespit edilen bu sorumluluk miktarları yönünden davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunduğu, davacı vekilinin davasını sürekli iş göremezlik ve tedavi gideri tazminat kalemleri yönünden belirlediği tutarların bu teminat limitleri içerisinde kaldığı anlaşılmakla sürekli iş göremezlik tazminatına ve tedavi gideri tazminatına ilişkin taleplerin kabulüne karar verilmiştir. Ayrıca 2918 sayılı KTK.'nun 99/1. maddeleri ile ZMSS poliçesi Genel Şartlarının B.2. maddesi uyarınca rizikonun belge ve bilgileri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Davacı vekilince yapılan usulüne uygun başvuruyu takip eden 8 iş günü sonrasının .....tarihine isabet ettiği ve bu tarih itibari ile temerrüdün oluştuğu; kazaya karışan davalı nezdinde sigortalı aracın hususi olduğu anlaşılmakla kabul edilen alacağa ilgili tarihten itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın kısmen KABULÜ kısmen REDDİ İLE;
a) 360.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 2.605,70 TL tedavi gideri tazminatı olmak üzere toplam 362.605,70 TL tazminatın davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
b)Geçici iş göremezlik tazminatı istemine ilişkin davanın REDDİNE,
c)Bakıcı gideri tazminatı istemine ilişkin davanın REDDİNE,
2-Kabul edilen 362.605,70 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 24.769,60 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.238,49 TL harcın düşümü ile eksik kalan 23.531,11 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL başvuru harcı, 181,03 TL peşin harç, 1.057,46 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.418,39 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı 532,75 TL tebligat gideri, 11.575,00 TL bilirkişi ve adli tıp fatura ücreti olmak üzere toplam 12.107,75 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 12.041,33 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 66,42 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranı dikkate alınarak, 1.551,44 TL'lik kısmının davalıdan tahsili ile bakiye kalan kısmın davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 362.605,70 TL üzerinden takdir edilen 58.016,91 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 2.000,00 TL üzerinden takdir edilen 2.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim