TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
MAHKEMEMİZİN İŞBU ASIL DOSYASINDA
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLLERİ :
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
ASIL DAVADA DAVA TARİHİ :
MAHKEMEMİZİN BİRLEŞEN ..... ESAS SAYILI DOSYASINDA:
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
BİRLEŞEN DAVADA DAVA TARİHİ : 27/11/2024
KARAR TARİHİ : 11/06/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekili, .....tarihinde müvekkilinin içerisinde yolcu olarak bulunduğu .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracın Silvan yolu Fakülte Kavşağından Diyarbakır istikametine seyir halinde iken hatalı bir şekilde yola çıkan .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç ile çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında yaralanan müvekkilinin kaza sonrası Dicle Üniversitesi Hastanesine götürüldüğünü, müvekkilinin trafik kazasına bağlı olarak AİTK sonrası çene altında 5 cm'lik kesis ve sağ göz kapağında 1 cm'lik yüzeysel kesis ve bedeninin çeşitli yerlerinde lezyonlar oluştuğunu, kaza tespit tutanağına göre kazanın meydana gelmesinde .....plaka sayılı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, kazaya karışan .....plaka sayılı aracın davalı .....Sigorta A.Ş. nezdinde düzenlenen ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin kaza nedeniyle yaralanmasına bağlı zararın giderilmesi için davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya ve davalı sigorta şirketi tarafından istenilen tüm belgeler gönderilmesine rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını ileri sürerek belirsiz alacak davası olarak fazlası saklı şimdilik 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 50,00 TL bakıcı gideri ve 50,00 TL tedavi giderinin kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.
Asıl davada davalı .....A.Ş. vekili, davacı tarafın müvekkili sigorta şirketine yaptığı başvuru üzerine herhangi bir ödeme yapılmadığını, Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi Genel Şartları Ek-6’nın bedeni zararlar başlıklı 2. maddesinde belirtilen evraklar sigorta şirketine sunulmadan sigorta şirketinin temerrüde düşmeyeceğini, davacı tarafça ne başvuru aşamasında nede arabuluculuk aşamasında taraflarına dava dilekçesi dışında herhangi bir belge tebliğ edilmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin poliçeden kaynaklanan maddi tazminat taleplerine ilişkin sorumluluğunun, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve azami poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla gerçek zararın hesaplanması için rapor alınması gerektiğini, davacının ekonomik ve sosyal durumunu ispatlaması gerektiğini, davacının aylık gelirleri ve sosyal ve medeni durumu ile çalışıp çalışmadığı hususlarında delil sunulmadığını, iddia edilen gelirin vergi dairesi kayıtları veya ücret bordroları ile kanıtlanması, davacıya SGK tarafından kaza nedeniyle ödeme yapılıp yapılmadığı hususlarının tespiti gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin geçici iş görmezlik tazminatından, gelir kaybından, bakıcı ücretlerinden, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplardan ve tedavi giderlerinden sorumluluğunun bulunmadığını, davacının geçici iş görmezlik, bakıcı ve tedavi giderleri talebi var ise, geçici iş göremezlik ve bakıcı ücretinin tedavi giderleri arasında yer aldığını ve tedavi giderlerinden SGK'nın sorumlu olduğunu, kusur ve davacının maluliyet durumunun tespiti yönünden Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerektiğini, hesaplamanın ZMMS Genel Şartlarına göre yapılması gerektiğini, şartları mevcut ise müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, kaz tarihinden itibaren faiz talep edilemeyeceği gibi tticari faizde talep edilemeyeceğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Birleşen davada davacı vekili, asıl davaya konu edilen trafik kazasında kazaya karışan araçlardan .....plaka sayılı aracın kaza tarihinde davalı .....Sigorta A.Ş. nezdinde düzenlenen ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, asıl davada yapılan yargılama esnasında kusur durumunun tespitine yönelik alınan bilirkişi raporunda davalı .....Sigorta Şirketi sigortalısının da kusurlu bulunduğunu ileri sürerek belirsiz alacak davası olarak fazlası saklı şimdilik 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 50,00 TL bakıcı gideri ve 50,00 TL tedavi giderinin kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, taleplerin aynı olması nedeniyle dava dosyasının Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin .....esas sayılı asıl dava dosyası ile birleştirilmesini istemiştir.
Birleşen davada davalı .....Sigorta Şirketi vekili, davacı tarafın delillerinin taraflarına tebliğ edilmediğini, HMK.'nun 6. maddesi gereği yetkili mahkemenin davalı tarafın davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri olduğundan davanın yetki yönünden reddi gerektiğini, müvekkil şirkete engel oranını gösteren maluliyet raporu sunulmadığını, usulüne uygun başvuru yapılmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderinin belirsiz alacak davası olarak talep edilemeyeceğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğunu, aksi takdirde maluliyet durumunun tespiti yönünden Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerektiğini, kaza ile sakatlık arasındaki illiyet bağının tespiti gerektiğini, soruşturma aşamasında ya da ceza davasında uzlaşma var ise davanın reddi gerektiğini, müvekkilinin hiçbir geçici iş göremezlik, geçici bakıcı gideri tazminatı ve tedavi giderleri talebinden poliçe gereği sorumluluğunun bulunmadığını, davacının geliri bulunmadığından geçici iş göremezlik tazminatına hak kazanmasının mümkün olmadığını, hesaplama yapılacak ise, hesaplamanın asgari ücret üzerinden ve %1,8 teknik faizli peşin değer hesabı ile yapılması gerektiğini, başvuranın yüz bölgesinde meydana gelen yaralanmaları göz önüne alındığında emniyet kemerinin takılı olmadığının kabul edilmesi ve hesaplanacak tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, faiz yönünden ancak temerrüt tarihinden yasal faiz işletilebileceğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, davalı .....Sigorta A.Ş.'den .....plaka sayılı aracın ZMMS sigorta poliçesi ve hasar dosyası, davalı .....Sigorta Şirketi'nden .....plaka sayılı aracın ZMMS sigorta poliçesi ve hasar dosyası, ilgili sağlık kuruluşundan davacının yaralanmasına bağlı oluşturulan tedavi evrakları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kaza nedeniyle davacıya peşin sermaye değerli rücuya tabi bir ödeme yapılıp yapılmadığı Sosyal Güvenlik Kurumundan sorulmuş, davaya konu kaza nedeniyle davacıda geçici ve sürekli iş göremezlik oluşup oluşmadığı ve bakıcı ihtiyacı bulunup bulunmadığının tespiti yönünden Dicle Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığından, davaya konu kazada kusur durumunun tespiti yönünden Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden, tedavi giderlerinin hesaplanması için Adli Tıp Uzmanı bilirkişiden ve geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile bakıcı giderinin hesaplanması için aktüer bilirkişiden kök ve ek bilirkişi raporu alınmıştır.
Asıl dava, .....tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu .....plaka sayılı motosiklet ile .....plaka sayılı araç arasında gerçekleşen trafik kazasından kaynaklı, kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen .....plaka sayılı aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen davalı .....Sigorta A.Ş.'ye yöneltilmiş, geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatı ile bakıcı gideri ve tedavi gideri istemine ilişkindir.
Birleşen dava, asıl davada yapılan yargılama esnasında kusur durumunun tespitine ilişkin alınan raporda kazanın meydana gelmesinde .....plaka sayılı aracın da kusurlu bulunduğu ileri sürülerek .....plaka sayılı aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen davalı .....Sigorta Şirketi'ne yöneltilmiş, geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatı ile bakıcı gideri ve tedavi gideri istemine ilişkindir.
Asıl ve birleşen davada taraflar arasındaki uyuşmazlık, birleşen davada uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin yetkili olup olmadığı, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketlerince sigortalanan araç sürücülerinin kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacıda geçici ve sürekli iş göremezlik oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise oranı ve süresi, bakıcı ihtiyacı bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise süresi, davacının tedavi gideri talep edip edemeyeceği, tazminatın miktarı, koşullarının oluşması halinde hesaplanacak tazminat miktarlarından müterafik kusur indirimi yapılması gerekip gerekmediği, yine asıl davanın davalısı .....Sigorta A.Ş. yönünden koşullarının oluşması halinde hesaplanacak tazminattan hatır taşıması indirimi yapılması gerekip gerekmediği ve faizin türü ile faiz başlangıç tarihlerine ilişkindir.
.....tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu dava dışı .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı motosiklet ile dava dışı .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracın çarpışması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği,
davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde; .....plaka sayılı aracın .....-.....tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı .....Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede kişi başı sakatlanma veya ölüm halinde maddi tazminat üst limitinin 500.000,00 TL olarak, kişi başı sağlık giderleri teminatı üst limitinin de ayrı bir klozla 500.000,00 TL olarak belirlendiği,
.....plaka sayılı aracın ise .....-.....tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı .....Sigorta Şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede kişi başı sakatlanma veya ölüm halinde maddi tazminat üst limitinin 430.000,00 TL olarak, kişi başı sağlık giderleri teminatı üst limitinin de ayrı bir klozla 430.000,00 TL olarak belirlendiği, asıl ve birleşen davaya konu trafik kazası nedeniyle davacının yaralanmasına bağlı olarak Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacıya peşin sermaye değerli rücuya tabi her hangi bir ödeme yapılmadığı, davacı tarafından asıl dava açılmadan önce davalı .....Sigorta A.Ş.'ye yapılan başvuruya ve birleşen dava açılmadan önce davalı .....Sigorta Şirketi'ne yapılan başvuruya istinaden davalı sigorta şirketlerince herhangi bir ödeme yapılmadığı, gerek asıl, gerekse birleşen dava açılmadan önce arabuluculuk süreçlerinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandıkları dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
Birleşen dosya davalısı .....Sigorta Şirketi vekili süresinde sunulan cevap dilekçesinde 6100 sayılı HMK.'nun 6.maddesine dayalı yetki itirazında bulunmuştur. Davanın haksız fiilden kaynaklandığı, davaya konu kazanın mahkememizin yetki sınırları içerisinde gerçekleştiği ve HMK.'nın 16. maddesi gereğince uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin de yetkili olduğu anlaşılmakla birleşen dosya davalısının yetki itirazı yerinde görülmemiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketleri, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
Dosya içerisinde yer alan davalı .....Sigorta A.Ş. Tarafından düzenlenen ZMMS sigorta poliçesinde sakatlanma veya ölüm halinde kişi başı maddi tazminat üst limiti ile sağlık giderleri klozu ayrı ayrı 500.000,00 TL olarak gösterilmiş, davalı .....Sigorta A.Ş. Tarafından düzenlenen ZMMS sigorta poliçesinde ise belirtilen teminat üst limitleri 430.000,00 TL olarak gösterilmiştir. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmeliğin 24/1.maddesinde, bu yönetmelik ile belirlenen teminat tutarlarının yürürlükteki bütün sigorta sözleşmelerine herhangi bir ek prim alınmaksızın uygulanacağı belirtilmiştir. İnternet üzerinden yapılan sorgulamada, sakatlanma veya ölüm hali ile sağlık giderleri yönünden .....itibaren uygulanacak asgari sigorta teminat limitlerinin ayrı ayrı 1.000.000,00 TL olarak uygulanması gerektiği anlaşılmıştır. Bu halde, gerek kişi başı sakatlanma veya ölüm halinde uygulanması gereken poliçe limitlerinin, gerekse sağlık giderleri yönünden poliçe limitlerinin ayrı ayrı 1.000.000,00 TL olduğu kabul edilmiştir.
Kaza tespit tutanağı ile davaya konu kazada kusur durumunun tespitine yönelik Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan bilirkişi raporuna göre; .....tarihinde saat .....civarlarında davacının yolcu olarak .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı motosiklet ile Diyarbakır İli Sur İlçesi Silvan Caddesi üzerinde seyir halinde iken kaza mahalli olan .....Sokak Kavşağına geldiğinde yönetimindeki aracın ön kısmıyla; kavşağa yönüne göre sağından giren sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracın sol yan kısımlarına çarpması sonucu davaya konu trafik kazası meydana geldiği anlaşılmaktadır.
Kaza tespit tutanağında; .....plaka sayılı araç sürücüsü .....2918 sayılı KTK'nunn 57/1-B maddesinde düzenlenen (Bölünmüş yola çıkan sürücülerin bu yoldan geçen araçlara ilk geçiş hakkını vermemesi) kuralını ihlal ettiği belirtilmiştir.
Davaya konu kazada kusur durumunun tespitine yönelik Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan bilirkişi raporunda; kaza tespit tutanağı ve ekli olay yeri basit krokisine göre, olayın üç yönlü T kavşak mahallinde meydana geldiği, .....plaka sayılı aracın hızının 74.36 km/h olduğu ve bu aracın fren izinin 36 m olduğu, .....plaka sayılı aracın kavşak mahallinde düz yönde seyrettiği, .....plaka sayılı aracın kavşağa katılarak manevra yaptığı, .....plaka sayılı aracın hızı ve fren izi dikkate alındığında kavşak mahalline müteyakkız şekilde yaklaşmadığı, mevcut verilere göre; .....plaka sayılı araç sürücüsü .....sevk ve idaresindeki araç ile düz yönde seyir halinde iken olay mahalli kavşağa müteyakkız yaklaşması, sağından kavşağa giren araca karşı zamanında etkin biçimde tedbir alması gerekirken bu hususlara uymadığından gerçekleşen kazada %25 oranında kusurlu olduğu, .....plaka sayılı araç sürücüsü .....ise, sevk ve idaresindeki araç ile seyir halinde iken olay yeri kavşağa gelip manevra yapmadan önce katılacağı yolun trafiğine dair gerekli-yeterli kontrolleri sağlaması, yaklaşan araçların seyir durumlarını değerlendirmesi ve ilk geçiş hakkını düz seyirle kavşağa yaklaşan araca verdikten sonra manevrasını yapması gerektiği hususlarına uymadığından gerçekleşen kazada % 75 oranında kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir. Mahkememizce, düzenlenen bilirkişi raporu denetime ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiş ve asıl dosya davalısı .....Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS sigorta poliçesi düzenlenen .....plaka sayılı araç sürücüsü .....ilk geçiş hakkına riayet etmemesi nedeniyle kazanın meydana gelmesinde % 75 oranında, birleşen dosya davalısı .....Sigorta Şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi düzenlenen .....plaka sayılı araç sürücüsü .....ise kavşağa yaklaşırken sağından kavşağa giren araca karşı tedbir alma olanağı var iken bu hususa riayet etmediğinden kazanın meydana gelmesinde % 25 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Kaza nedeniyle davacıda geçici ve sürekli iş göremezlik oluşup oluşmadığı ve bakıcı ihtiyacı bulunup bulunmadığın tespiti amacıyla Dicle Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı tarafından bilirkişi raporu alınmıştır. 20.02.2019 tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre değerlendirilme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda; kaza nedeniyle davacıda % 5 oranında sürekli maluliyet oluştuğu, iyileşme süresinin 1 aya kadar uzayabileceği ve bu süreçte % 100 özürlü sayılması gerektiği, bakıcı ihtiyacı bulunmadığı mütalaa edilmiştir.
Tazminat hesabı yönünden aktüer bilirkişiden .....tarihli kök ve .....tarihli ek bilirkişi raporu alınmıştır. TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant tekniği esas alınarak, % 5 sürekli iş göremezlik, 1 ay geçici iş göremezlik, % 100 kusur oranı ve asgari ücret üzerinden hesaplama yapılarak düzenlenen .....tarihli bilirkişi raporunda; geçici iş göremezlik tazminatı 5.500,35 TL ve sürekli iş göremezlik tazminatı (bilinen + bilinmeyen dönem) 287.191,08 TL olarak hesaplanmıştır.
Asgari ücrette değişiklik olması nedeniyle bu sefer bilirkişiden ek rapor alınmıştır. .....tarihli ek bilirkişi raporunda; geçici iş göremezlik tazminatı 5.500,35 TL, sürekli iş göremezlik tazminatı (bilinen + bilinmeyen dönem) ise, 368.279,11 TL olarak hesaplanmıştır.
Tedavi giderlerinin hesaplanması için adli tıp uzmanından alınan bilirkişi raporunda, SGK kapsamı dışında kalan ve fatura edilemeyen tedavi giderlerinin 500,00 TL olduğu mütala edilmiştir.
Davacının geçici ve sürekli iş göremezliği oluşup oluşmadığının tespitine yönelik Dicle Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığından, davacının geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatının hesaplanması için aktüer bilirkişiden ve tedavi giderinin hesaplanması için adli tıp uzmanından alınan bilirkişi raporlarında belirtilen oran ve süreler ile miktarların yöntemince tespit edilmiş ve hesaplanmış olması karşısında mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilerek benimsenmiştir.
Bu kapsamda belirlenen tazminat miktarlarından müterafik kusur indirimi yapılması gerekip gerekmediğinin tartışılması gerekir. Dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden davaya konu kaza nedeniyle davacının kendi yaralanmasına bağlı meydana gelen zararın artmasına ilişkin davacıya kusur atfedilecek herhangi bir delil bulunmadığı anlaşılmakla, belirlenen tazminat miktarlarından müterafik kusur indirimi yapılmasına gerek görülmemiştir.
Asıl dosya davalısı .....Sigorta A.Ş. cevap dilekçesinde, hesaplanacak tazminattan hatır taşıması indirimi yapılmasını talep etmiştir. Hatır taşıması def'i niteliğinde olduğundan, hesaplanacak tazminattan hatır taşıması indirimi yapılması gerekip gerekmediği hususunda sadece .....Sigorta A.Ş. yönünden değerlendirme yapılması gerekir. Hatır taşıması nedeniyle indirimden yalnızca hatır taşıması yapan yararlanabilir. Elde ki davada, davacı davalı .....Sigorta A.Ş. Nezdinde düzenlenen araçta değil, kazaya karışan diğer araçta yolcu olduğundan, hesaplanan tazminat miktarlarından asıl dosya davalı .....Sigorta A.Ş. yönünden hatır taşıması indirimi yapılması olanağı bulunmamaktadır.
Asıl ve birleşen dava, belirsiz alacak davası niteliğinde olup, davacı tarafça da her iki dava açılırken dava belirsiz alacak davası olarak açıldığından 6100 sayılı HMK.'nun 107/2.maddesi gereği davacı taraf iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın talebini tam ve kesin olarak belirleyebilir.
Davacı vekili asıl davaya ilişkin sunmuş olduğu .....tarihli bedel arttırım dilekçesi ile, geçici iş göremezlik tazminatı yönünden 5.500,35 TL'na, sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden 287.091,04 TL'na ve tedavi gideri yönünden 500,00 TL'na yükseltmiş, bilahare .....tarihinde bedel arttırım dilekçesi adı altında sunmuş olduğu dilekçe ile, geçici iş göremezlik tazminatı yönünden 5.500,35 TL'na, sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden 368.279,08 TL'na ve tedavi gideri yönünden 500,00 TL'na yükselterek toplamda 374.279,46 TL'nın olay tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir. Mahkememizce, davacı tarafından bedel arttırım dilekçesi adı altında sunulan .....tarihli dilekçe asıl dava yönünden ıslah dilekçesi, birleşen dava yönünden ise bedel arttırım dilekçesi olarak kabul edilmiştir.
Müteselsil borçluluk; alacaklının, borcun tamamının ifasını birden çok borçludan ve dilediğinden isteyebildiği, borcun tamamı ifa edilinceye kadar borçluların hepsinin sorumlu olduğu bir borç ilişkisidir. Kanundan kaynaklanan teselsül, müteselsil borçluluğun doğrudan doğruya bir kanundan kaynaklanması halidir.
818 sayılı BK.'nun 50 ve 51. maddeleri (6098 sayılı TBK. madde 61 ve 62) ile müteselsil sorumluluk esaslarına göre; birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.
Müteselsil sorumlulukta kural olarak, borçlulardan her biri, 818 sayılı BK.'nun 141 ve 142. maddelerine (6098 sayılı TBK. madde 162 ve 163) göre, borcun tamamından sorumludur. Nitekim, 2918 sayılı KTK.nun 88/1 maddesinde trafik olayı nedeniyle müteselsil sorumluluk öngörülmüştür. Müteselsil sorumlulukta, kural olarak borçlulardan her biri borcun tamamından sorumludur.
Davaya konu trafik kazası çift taraflı trafik kazası olup, davacı taraf gerek asıl davada, gerekse birleşen davada, kazaya karışan araç sürücülerinin kusurları oranında tazminat talep ettiğine ilişkin açık beyanı bulunmamaktadır. Mahkememizce kazaya karışan her iki aracın sürücüsünün de davaya konu kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğu kabul edildiğine göre zararın meydana gelmesinde müteselsil borçlu olan davalı sigorta şirketlerinin zararın tamamını birlikte karşılama yükümlülükleri bulunmaktadır.
Davacı vekili .....tarihli dilekçe ile talep edilen miktarların davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiş ise de, asıl ve birleşen dava, davalılar yönünden ayrı ayrı açılmıştır. Müteselsil sorumluluk gereği davalıların zararı birlikte karşılama yükümlülüğü bulunduğu gözetildiğinde mahkememizce, davacı tarafından asıl ve birleşen davada talep edilen; sürekli iş göremezlik tazminatı isteminin 368.279,08 TL üzerinden, geçici iş göremezlik tazminatı isteminin 5.500,35 TL üzerinden ve tedavi gideri isteminin 500,00 TL üzerinden tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla kabulüne, asıl ve birleşen davada talep edilen bakıcı gideri isteminin ayrı ayrı reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Alınması gereken harç ve vekalet ücretlerine ilişkin olarak;
Asıl ve birleşen dava, ayrı davalar olmakla birlikte, gerek asıl, gerekse birleşen davada kabul edilen miktarlar aynı olup, her iki davada tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla hüküm kurulmuştur. Her iki davada da, müteselsil sorumluluk gereği tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla hüküm kurulduğundan, başlangıçta yatırılan başvuru harçları ve peşin harçlar hariç, alınması gereken harç ve hükmedilmesi gereken vekalet ücretleri yönünden de tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla hüküm kurulması gerekir. Aksine uygulama, rücu ilişkisinde, müteselsil borçlunun iki kere harç ve vekalet ücreti ödemesi sonucunu doğuracaktır.
Faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkin olarak;
Davalı sigorta şirketleri tarafından sigortalanan araçların kullanım amaçlarının hususi olduğu anlaşılmakla, davacının gerek asıl, gerekse birleşen davada yasal faiz talep edebileceği kabul edilmiştir.
Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafça, dava açılmadan önce davalı asıl dosya davalısı .....Sigorta A.Ş.'ye .....tarihinde, birleşen dosya davalısı .....Sigorta Şirketine ise .....tarihinde başvuru yapıldığı, .....Sigorta A.Ş.'nin .....tarihinde, .....Sigorta Şirketi'nin ise .....tarihinde temerrüde düştüğü anlaşılmaktadır. Bu halde, asıl ve birleşen dosyada kabul edilen miktarlara davalı sigorta şirketlerinin temerrüde düştüğü tarihlerden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-)Asıl dava yönünden;
A-)Davacı tarafından sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatı ile tedavi gideri istemine ilişkin açılan davanın KABULÜNE, (Mahkememizin birleşen .....esas sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) 368.279,08 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 5.500,35 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 500,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplamda 374.279,46 TL'nın davalı .....Sigorta A.Ş.'nin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .....Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine,
B-)Davacı tarafından bakıcı gideri istemine ilişkin açılan davanın REDDİNE,
2-)Birleşen dava yönünden;
A-)Davacı tarafından sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatı ile tedavi gideri istemine ilişkin açılan davanın KABULÜNE, (Asıl dava olan Mahkememizin .....esas sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) 368.279,08 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 5.500,35 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 500,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplamda 374.279,46 TL'nın davalı .....Sigorta Şirketi'nin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .....Sigorta Şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
B-)Davacı tarafından bakıcı gideri istemine ilişkin açılan davanın REDDİNE,
3-Asıl dava yönünden;
A-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 25.567,02 TL karar ve ilam harcından, asıl davada başlangıçta yatırılan 179,90 TL peşin harç ve birleşen davada başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 1.000,00 TL ıslah harcı ve 300,00 TL tamamlama harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 23.659,52 TL harcın, Mahkememizin birleşen .....esas sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, davalı .....Sigorta A.Ş.'den tahsili ile Hazineye irad kaydına,
B-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 179,90 TL başvuru harcı ve 179,90 TL peşin harcın toplamı olan 359,80 TL'nın davalı .....Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından sonradan yatırılan 300,00 TL tamamlama ve 1.000,00 TL ıslah harcının toplamı olan 1.300,00 TL'nın ise, Mahkememizin birleşen .....esas sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, davalı .....Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine,
C-Davacı tarafından 389,75 TL tebligat ve posta masrafı ve 3.900,00 TL Adli Tıp Kurumu rapor ücreti ile 5.850,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 10.139,75 TL yargılama giderinin; kabul/red oranı dikkate alınarak, 10.137,21 TL'lik kısmının davalı .....Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
D-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 59.879,91 TL vekalet ücretinin, Mahkememizin birleşen .....esas sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, davalı .....Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine,
E-Davalı .....Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 50,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı .....Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,
F-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 3.199,20 TL'lik kısmının davalı .....Sigorta A.Ş.'den, bakiye kalan 0,80 TL'lik kısmının ise davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
G-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Birleşen dava yönünden;
A-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 25.567,02 TL karar ve ilam harcından, asıl davada başlangıçta yatırılan 179,90 TL peşin harç ve birleşen davada başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 1.000,00 TL ıslah harcı ve 300,00 TL tamamlama harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 23.659,52 TL harcın, asıl dava olan Mahkememizin .....esas sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, davalı .....Sigorta Şirketi'nden tahsili ile Hazineye irad kaydına,
B-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harcın toplamı olan 855,20 TL'nın davalı .....Sigorta Şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından sonradan yatırılan 300,00 TL tamamlama ve 1.000,00 TL ıslah harcının toplamı olan 1.300,00 TL'nın ise, asıl dava olan Mahkememizin ....esas sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, davalı .....Sigorta Şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
C-Davacı tarafından 10,00 TL e-tebligat ücreti olarak sarfedilen yargılama giderinin davalı .....Sigorta Şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
D-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 59.879,91 TL vekalet ücretinin, asıl dava olan Mahkememizin .....esas sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, davalı .....Sigorta Şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
E-Davalı .....Sigorta Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 50,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı .....Sigorta Şirketi'ne verilmesine,
F-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 3.599,10 TL'lik kısmının davalı .....Sigorta Şirketi'nden, bakiye kalan 0,90 TL'lik kısmının ise davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
G-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim