TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/06/2023
KARAR TARİHİ: 13/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili firma, turizm alanında faaliyet gösteren dünyanın bir çok ülkesinde hastaneleri, şubesi ve acentesi olan bir firmadır. Müvekkil ile davalı firma arasında faturaya dayalı açık hesap ilişkisi olduğunu, davalı firma müvekkil firmanın iş yapmış olduğu acentalardan biri olduğunu, davalı müvekkili firmadan uçak bileti satın almış ve bunun karşılığında ödeme yaptığını, davalı ile müvekkil arasında var olan açık hesap ilişkisi gereği cari olarak müvekkil davalıdan ..... TL alacaklı olduğunu, bu sebeple müvekkil firmanın bakiye cari hesap alacağını tahsili amacıyla tarafımızca Diyarbakır İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, bunun üzerine davalı taraf ise icra takibine haksız ve sebepsiz yere itiraz ettiğini, bu bakımdan haksız ve kötü niyetli olarak müvekkili tamamen oyalama niteliği taşıyan bu itirazın iptaline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre itirazın iptali davasını gören mahkemenin, itirazın iptali davasını görebilmesi için icra takibinin usulüne uygun şekilde yapılıp yapılmadığını yani geçerli bir icra takibi olup olmadığını tespit etmesi gerekmekte olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davaya konu olan para/alacak, başvuru ve dava tarihi birlikte değerlendirildiğinde söz konusu taleplerin zamanaşımına uğradığı, hak düşürücü sürelerin sona erdiğini, bu bakımdan öngörülen hak düşürücü süre ile zamanaşımı süresi içerisinde açılmayan işbu davanın da reddi gerektiğini, müvekkilce, davacı şirkete söz konusu rezervasyonlar için yapılan tüm bu ödemeler yer yer internet bankacılığı aracılığıyla yer yerde davacıya ait ... isimli sistem vasıtasıyla ödenilmiştir. tarafımızca ... isimli sistem üzerinden davacıya yapılan ödemeler davacı tarafla ticari ilişkimizin sonlanması nedeniyle davacıdan bu sistemi bize tekrar açma talebinde bulunmamıza rağmen açmadıklarından dolayı bu mali verilere ulaşamadığını, tacir olan davacı tarafın .... tl' lik bir ödemenin cari açıktan kaynaklandığını beyan etmesi ve bunun üzerine icra takibinde bulunması basiretli bir tacirin yapabileceği bir hata olmayacağı açıktır. bu nedenle karşı taraftan her tür ticari defterin, cari hesapların, taşıma sözleşmesinin, karşılıklı makbuzların dava dosyasına ibrazını , davacı tarafça açılan haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, dava konusunun %20 'sinden az olmamak üzere müvekkil lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
GEREKÇE;
1-Mahkememizce mali müşavir bilirkişisinden alınan .... tarihli bilirkişi raporu; ... Gıda Otomotiv Madencilik Hayvancılık İthalat ihracat San Ve Tic. Ltd Şti Ne Ait Tetkik Ve İnceleme De Defterlerin Açılış Ve Kapanış kaydının zamanında yapıldığı, defterlere kayıtlı işlemlerin geçerli olduğu, muavin defter hesabının tetkikinde .... Limited Şirketi ne .... TL borcunun olduğu, yerinde yapılan incelemede mali müşavirin ... turizmde görevli elemanların bankadan yapılan dekont, havalelerin mükellef tarafından kendisine verilmediği için hesaptan düşme imkânın olmadığını, asıl borçlarının ... Seyahat Ve Turizm Limited Şirketi nin dediği gibi ... TL olduğunun tespit edildiği, ... Gıda Otomotiv Madencilik Hayvancılık İthalat ihracat San Ve Tic. Ltd Şti” Nin ... Seyahat Ve Turizm Limited Şirketi ne ... TL borcunun olduğu, dava tarihinden itibaren banka temerrüt faizi üzerinden hesaplanarak ödenmesi gerektiği, ayrıca 420 inkâr tazminatı ile birlikte davacıya ödenmesi gerektiği, ayrıca mahkemenin de uygun görmesi halinde Diyarbakır İcra müdürlüğünün ....esas kayıtlı icra takibine devam edebilecekleri sonuç ve kanaatine varıldığı, anapara ... TL, gecikme faizi ... TL, %20 inkar tazminatı ... TL olmak üzere genel toplamda .. TL Anapara, Gecikme Faizi ve inkâr tazminatı ile birlikte ... Gıda Otomotiv Madencilik Hayvancılık İthalat İhracat San ve Tic. Ltd Şirketinden alınarak, ... Seyahat Ve Turizm Limited Şirketine ödenmesi gerektiği anlaşılmıştır.
2-Mahkememizce Mali Müşavir bilirkişisinden alınan .... tarihli bilirkişi raporu; Dosya içerisinde taraflar arasında düzenlenmiş bir sözleşme bulunmadığı, davacı şirketin ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede, dökümü aşağıda belirtilen bilet bedelleri karşılığında davalı şirketten 2021 yılı itibariyle .... TL alacaklı olduğu, alacağın 2022 ve 2023 yıllarında da ticari defterlerde kayıtlı olduğu tespit edildiği, .... ... ( ASLI ..) .... TL, 13/11/2021 BİLET BEDELİ .....İ /....., 22.233,44 TL, 18/11/2021 BİLET BEDELİ ....TL, ... BİLET BEDELİ.... ...//..... .. TL, 14/12/2021 .....//...... TL, 14/12/2021 BİLET BEDELİ....../ /...... 1.559,12 TL, ... BİLETBEDELİ...../ /.... .. TL, .. BİLET BEDELİ....../ /....4.715,75 TL olmak üzere TOPLAM .... TL olduğu, dosyadaki bilgiler ve deliller ışığında, davacının incelenen ticari defterinden 2021 yılı defterlerinin delil niteliğine haiz olmadığı, 2022-2023 yılları defterlerinin delil niteliğine haiz olduğu, davacının, incelenen ticari defterlerine göre ... icra takip tarihi olarak davalı şirketten ... TL alacaklı olduğu, davacının takip sonrası faiz istemi ile icra inkar tazminatı talebinin mahkememizin takdirlerinde olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.
GEREKÇE:
Dava itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktasının taraflar arasında uçak bileti satış sözleşmesinin karşılığında davacı/alacaklının düzenlemiş olduğu fatura nedeni ile ödemenin yapılıp yapılmadığına ilişkindir.
Diyarbakır İcra Dairesinin ..... Esas sayılı dosyası incelendiğinde davacı/alacaklı tarafından .... TL lik cari alacağa dayalı alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, davalı/borçluya ödeme emrinin .... tarihinde tebliğ edildiği, davalının gönderilen ödeme emrine ... tarihinde, 7 günlük itiraz süresi içerisinde borca itiraz ettiği, itiraz evrakının davacı/alacaklıya tebliğ edilmediği, böylelikle eldeki itirazın iptali davasının davacı tarafından 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde her ne kadar icra takibinin durdurulmasına dair kararın alacaklıya tebliğ edilmediğinden bahisle icra takibinin usulüne göre yapılmadığını, icra takibinin usulüne uygun şekilde yapılmasının davanın ön koşulu olduğunu belirtmiş ise de itiraz akabinde verilen durdurulma kararının alacaklıya tebliğ hususunun zorunlu bir koşul olmadığı, bu hususun icra takibinin usulsüzlüğü sonucunu doğurmayacağı anlaşılmakla bu yönüyle yapılan usulden red talebi yerinde görülmemiştir.
Davalı vekili her ne kadar zamanaşımı ve hak düşürücü süreden red talebinde bulunmuş ise de ; icra dosyasında borca itirazın alacaklı vekiline tebliğ edilmediği dolayısı ile de 1 yıllık dava açmak için sürenin başlamayacağı anlaşılmakla davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Zamanaşımı itirazı bakımından ise takip dayanağı yapılan alacak kalemlerinin 2021 yılına ait olduğu anlaşılmakla; davanın satış sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin olduğunun ve takip tarihi itibarıyle 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığının anlaşılmasına göre davalının zamanaşımı def'i yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.
Davacı taraf, davalıya satışı yapılan uçak bileti karşılığı fatura düzenlediğini ve açık hesap oluşturulduğu, bakiye alacak miktarı için takibe girişildiğini, davalı vekili ise müvekkil şirketin borcunu ifa ettiğini savunmuştur.
Dava satış sözleşmesinden kaynaklanmakla, satılan ürün ya da hizmetin teslim edildiğinin ispat yükü davacı satıcıda, bedelin ödendiğinin ispat yükü ise davalı alıcıdadır.
Taraf ticari defterleri üzerinde inceleme yapılarak ayrı ayrı düzenlenen ve içerik olarak birbirini doğrulayan bilirkişi raporlarına göre, davaya konu edilen ve uçak bileti satışı karşılığı düzenlenen toplam .... TL bedelli faturaların tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve fatura bedeli karşılığı davaya konu edilen faturaların ödendiğine veya tahsil edildiğine yönelik tarafların ticari defterlerinde herhangi bir kayıt bulunmadığı anlaşılmaktadır.
6102 sayılı TTK.'nun 21/2. maddesi gereğince, bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır. Davalı süresi içerisinde faturaya itiraz etmemiş ve ticari defterlerine işlemiştir. Bu nedenle fatura içeriği kesinleşmiştir. Bu aşamadan sonra faturaya konu malın teslim edilmediğinin ya da ödeme olgusunun ispat yükü davalı tarafta olup, davalı tarafça bu yöne ilişkin dosyaya herhangi bir yazılı delil sunulmamıştır. Taraf ticari defterlerinde fatura bedelinin ödendiğine ilişkin bir kayıt bulunmamaktadır. Bu nedenle davacının faturaya konu olan toplam .... TL yazılı bedeli davalıdan talep edebileceğinden davanın kabulüne karar verilmiştir.
İcra inkar tazminatı istemine ilişkin olarak; her ne kadar davacı tarafından cari alacağa dayalı olarak icra takibi başlatıldığı ve takip açıklamasında başkaca bir açıklamaya yer verilmemiş ise de, davaya konu çekin satın alınan bilet satışı karşılığı verildiği gerek taraf beyanlarından, gerekse tarafların ticari defterlerinden anlaşılmakla, takibe konu alacağın likit ve belirlenebilir olduğu kabul edilerek, davalı aleyhine takibe konu alacağın %20 oranında hesaplanan icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE; davalının Diyarbakır İcra Müdürlüğü ... E. esas sayılı dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİ ile takibin .... TL toplam alacak üzerinden ve takip talebinde belirtilen şartlarla DEVAMINA,
2-Takibe konu asıl alacağın % 20'si oranında hesaplanan ....TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3- Kabul edilen miktar üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan ... TL karar ve ilam harcından peşin alınan ... TL harctan mahsubu ile bakiye .. harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan ... başvuru harcı, ... TL karar harcı olmak üzere toplam ...TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 100,00TL, dosya masrafı 7,75TL, bilirkişi ücreti ...TL olmak üzere toplam .... yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalıların karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 17.900,00TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00-TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,
9-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,
Dair davacı vekilinin yokluğunda, davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim