TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 15/06/2023
KARAR TARİHİ: 13/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirkete sigortalı ... plaka sayılı araç; ... tarihinde müvekkile ait ... plaka sayılı araca çarpması sonucunda iki taraflı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, söz konusu trafik kazası Diyarbakır ilinde meydana gelmiş olup ilgili trafik kazasından kaynaklı zararların tazmini gerektiğini, müvekkiline ait ... Plaka sayılı araçta değer kaybı oluştuğunu, 15.10.2022 tarihinde aracında meydana gelen değer kaybı talebi için sigorta şirketine başvuru yapıldığını ve sigorta şirketince red cevabı verildiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere bilirkişi incelemesi ile beraber ortaya çıkacak olan değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketi tarafından tazminini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı yanın aracında oluşan değer kaybının tazmini istemiyle , müvekkili şirkete ... tarihinde müvekkili şirkete başvurusunun araçta oluşan hasar bedeli miktarı bilinmeden değer kaybı tazminatı hesaplanamayacağından yapılan başvuru reddedildiğini, davalı müvekkili sigorta şirketine usulüne uygun başvuru bulunmadığı için, yasayla getirilen bu dava şartının sonradan ,süre verilerek gideriklebilecek bir dacva şartı da olmadğından davacı yanın davasının esasa dahi girilmeden usulden reddedilmesi yasa ve yerleşik içtihatlar gereği olduğunu, mahkememiz aksi kanaatte ise , dava açılmasına sebebiyet vermedikleri nedeniyle davacı yanın davasına, davacı yan ait aracın ... tarihinde müvekkili şirkete zmss poliçesi ile sigortalı araçla karıştığı kaza nedeniyle ... plakalı araçta oluşan değer kaybının ne olduğunun tespiti davası olarak bakılabileceğinden aleyhimize faiz, yargılama gideri ve ücreti vekalete hükmedilemeyeceğini, hukuki dayanaktan yoksun haksız davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine, karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
GEREKÇE;
1-Kaza tespit tutanağı;.... tarihinde tanzim edilen kaza tespit tutanağında sürücü ... sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracı ile ... sokak üzerinde seyir halinde iken ... sokak kesişimine geldiği esnada aracının sol yan kısımlarına sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... sokak üzerinde seyir halinde iken ... sokak kesişine geldiği esnada aracının ön kısımları ile ... plakalı aracın sol yan kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmıştır.
2-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ve kazaya karışan ... plaka sayılı araç malikinin ... olduğu .... tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve araç başına maddi zarar limitinin ... olduğu anlaşılmaktadır.
3-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın ...'a ait olduğu tespit edilmiştir. Kazaya karışan araçlara ilişkin trafik kayıtları Türkiye Noterler Birliği ile Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
4-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış, hasar dosyasında değer kaybı tazminatına yönelik davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.
5-... Tarihli makine mühendisinden alınan bilirkişi raporu: Bilirkişi .... tarafından tespiti istenen aracın; ... plaka sayılı, BEYAZ renginde ...... ACT 150 DSG ... tipinde VOLKSWAGEN marka, ... model, ... şasi numaralı, ... Motor numaralı ... Kilometrede HUSUSİ olduğu, aracın, ... tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucunda araçta oluşan hasarın onarımı için ....tarihli ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen sol arka kapı, kapı fitili ve tekerlek lastiği parçalarının değiştiği; sol ön kapı, sol arka çamurluk, jant ve marşbiyel parçalarında ise onarım işlemi yapıldığı, toplam 7 adet parça için eksperlik çalışması yapıldığı ve eksper raporda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve ... hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, 23.013 kilometrede olduğu, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay 17. Hukuk dairesi 2013/3815 E. 2013/9854 K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta .... TL değer kaybının oluşacağı belirtilmiştir.
6-... Tarihli Trafik bilirkişisinden alınan kusur raporu: ... tarihinde tanzim edilen kaza tespit tutanağında sürücü ... sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracı ile ... sokak üzerinde seyir halinde iken ... sokak kesişimine geldiği esnada aracının sol yan kısımlarına sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... sokak üzerinde seyir halinde iken ... sokak kesişine geldiği esnada aracının ön kısımları ile ... plakalı aracın sol yan kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, bu Kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücü ...'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57/1-c-2 maddesi ( c) Kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş ise; 2- Motorlu araçlardan soldaki sağdan gelen araca, Geçiş hakkını vermek zorundadırlar) ihlal ettiğinden kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücü ...'ın ise herhangi bir kural ihlalinin bulunmadığı kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
7- Davacı vekilinin .... Tarihli değer artırım dilekçesi: Müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı talepli açtığı davada rapor doğrultusunda alacak miktarını ıslah etiklerini, davanın tam olarak değeri taraflarınca tespiti yaptırılamadığından belirsiz alacak davası şeklinde açılmış oduğunu, aldırılan raporlar neticesinde tam tazminat talebimiz ortaya çıktığını, 1000 TL olan alacağın ... TL arttırmak sureti ile .. TL şeklinde arttırmıştır.
Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile değer kaybı tahsili davasıdır.
Uyuşmazlık konusunun .... tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, .... tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.) İkame araç bedeli talebi yönünden ise aracın makul onarım süresi belirlenerek bu süre içerisinde kendi aracına ikame araç kiralama bedelinin hesaplanması gerekmektedir.
Davalı sigorta şirketi vekilinin yetki ilk itirazı incelendiğinde; davacı vekilinin davaya konu talebi incelendiğinde davasını trafik kazası kaynaklı tazminat davası olarak açmış olduğu, HMK 16. maddesinde :''Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.'' şeklinde düzenlenilmiş olup, somut dosyada kazanın gerçekleştiği ve davacının yerleşim yeri Diyarbakır olmakla, davalı vekilinin İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair itirazı yerinde görülmememiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .... tarihinde davalı sigorta şirketinde ZMMS sigortacısı olduğu, kaza tespit tutanağı ve alınan trafik bilirkişisi raporu ile de belirlendiği üzere sürücü ... sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracı ile seyir halinde iken sokak kesişimine geldiği esnada aracının sol yan kısımlarına, sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile seyir halinde iken ... sokak kesişine geldiği esnada aracının ön kısımları ile çarpması olayı neticesinde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğinin sabit olduğu ve oluşan bu kazada sürücü ... 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57/1-c-2maddesi ( c) Kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş ise; 2- Motorlu araçlardan soldaki sağdan gelen araca, Geçiş hakkını vermek zorundadırlar) ihlal ettiğinden kusurlu olduğu, sürücü ...'ın ise herhangi bir kural ihlalinin bulunmadığına kanaat getirilmiş olduğu; olayın oluşunun aksine taraflarca bir delil ibraz edilmediği gibi dosyadaki kusur raporuna süresinde sunulan bir itirazın da bulunmadığı, .... tarihli kusur raporunun böylelikle hükme esas alındığı, kaza nedeniyle davacı aracında ... TL değer kaybı olacağı, davalı sigorta şirketinin ibraz ettiği hasar dosyası incelendiğinde davacı yana yapılan bir ödemenin bulunmadığı, sigorta poliçesinin teminat kapsamı ile limiti dikkate alındığında davaya konu edilen değer kaybı talebinin sigorta poliçesi kapsamında kaldığı anlaşılmakla davanın kabulü gerekmiştir. Davalıya ait kazaya karışan aracın hususi nitelikte kullanıma özgülendiği bu nedenle yasal faiz istenebileceği anlaşılmakla, davacının değer kaybı davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, sigorta şirketine başvuruyu takip eden 8. İş gününde temerrüde düşeceği bu tarih itibari ile faiz işletilebileceği bu tarihin ise 17/10/2022'ye isabet ettiği anlaşılmakla; dava ve talep artırım dilekçeleri gözetilmek suretiyle davacının davasının kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-DAVANIN KABULÜ İLE , ... TL nin .... tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- Kabul edilen bedel üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan .... TL karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90 TL harcın ve 999,03TL tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan ... TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL peşin harç, 179,90TL başvuru harcı ve ...TL tamamlama harcı olmak üzere toplam ...TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri ...., dosya masrafı 7,75TL ve bilirkişi ücreti ... olmak üzere toplam ...TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalıların karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan ...TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00-TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim