TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 05/07/2023
KARAR TARİHİ : 28/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, müvekkilinin annesi ....tarihinde Dicle Üniversitesi Hastanesi yolunda kaldırımda yürürken davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan .....plaka sayılı aracın .....sevk ve idaresinde iken sürücünün şerit izleme kuralını ihlal edip uymayıp hız sınırını da ihlal ederek duramayıp .....plakalı sayılı araca hızla çarptıktan sonra aracını kontrol edemeyip kaldırımda yürüyen müteveffa .....çarptığını, .....olay yerine gelen sağlık görevlileri tarafından ilk yardım yapıldıktan sonra ambulans ile hastaneye sevk edildiğini ancak Hastanede yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamayarak vefat ettiğini, kazanın meydana gelmesinde .....plaka sayılı aracın araç sürücüsünün asli kusurlu olduğunu, müvekkilinin .....doğum tarihli olduğunu ve müteveffa annesi ile birlikte yaşadığını, müteveffanın ölümü ile birlikte müvekkilinin müteveffanın desteğinden yoksun kaldığını, kazaya sebebiyet veren aracın kaza tarihinde davalı sigorta şirketi nezdinde düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalı sigorta şirketine .....tarihinde yapılan başvuruya herhangi bir cevap verilmediğini, arabuluculuk aşamasının da anlaşamama ile sonuçlandığını ileri sürerek belirsiz alacak davası olarak fazlası saklı şimdilik 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 500,00 TL cenaze giderinin müteveffanın ölüm tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, .....tarihli celse de cenaze ve defin gideri yönünden açılan davada feragat ettiğini beyan etmiş .....tarihli ıslah dilekçesi ile destekten yoksun kalma tazminatı yönünden talep sonucunu 68.605,29 TL'na yükseltmiştir.
Davalı vekili, eksik evrak ile başvuru yapıldığından müvekkili sigorta şirketinin temerrüte düşmediğini ve başvuru şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini, .....plaka sayılı aracın müvekkili sigorta şirketi nezdinde düzenlenen trafik sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve azami poliçe teminat limitleri ile sınırlı olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğunu, kusur durumunun tespiti yönünden Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının destek zararını ispatlaması gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatının uzman bilirkişilerce hesaplanması gerektiğini, hesaplamanın .....tarihinde yayımlanan 7327 sayılı Kanun ve .....tarihinde yayımlanan Genel Şartlar kapsamında 1,65 iskonto oranı esas alınarak yapılması gerektiğini, şartları mevcut ise müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, kaza tarihinden faiz talep edilemeyeceği gibi ticari faiz de talep edilemeyeceğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi, hasar dosyası, Yüksek Öğretim Kurumu Başkanlığından davacıya ait öğrenci kayıt belgesi ile UYAP sistemi üzerinden Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının .....nolu soruşturma dosyası ve Diyarbakır .....Ağır Ceza Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, müteveffa .....vefatı nedeniyle hak sahiplerine peşin sermaye değerli rücuya tabi bir ödeme yapılıp yapılmadığı Sosyal Güvenlik Kurumundan sorulmuş, Mardin Artuklu Üniversitesinden davacının öğrenim durumunun devam edip etmediği sorulmuş, tazminat hesabı yönünden aktüer bilirkişiden ....., ....., .....ve .....tarihli bilirkişi raporları alınmıştır.
Dava, .....tarihinde gerçekleşen trafik kazası nedeniyle vefat eden .....kızı olan davacı tarafından, kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine yöneltilmiş destekten yoksun kalma tazminatı ile cenaze ve defin gideri istemine ilişkindir.
.....tarihinde dava dışı .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracın davacının annesi .....çarpması sonucu meydana gelen trafik kazası nedeniyle vefat ettiği, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde .....-.....tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede sakatlanma veya ölüm halinde maddi tazminat üst limitinin 430.000,00 TL olarak belirlendiği, kaza nedeniyle .....plaka sayılı araç sürücüsü .....hakkında taksirle yaralamaya ve ölüme sebebiyet verme suçu nedeniyle Diyarbakır .....Ağır Ceza Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden kovuşturma yürütüldüğü, kaza nedeniyle vefat eden .....hak sahiplerine Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından peşin sermaye değerli rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince işleten ve sürücü kusuru nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlü olduğu gibi, davalı sigorta şirketi de, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
.....tarihinde saat .....sıralarında sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı sayılı otomobil ile Dicle Üniversitesi Hastanesi istikametinden .....istikametine Üniversite Caddesi istikametine seyir halinde iken .....aydınlatma direğine yaklaşık 7 metre kala direksiyon hâkimiyetini kaybedip, aracının sol ön kısımları ile aynı istikamete doğru önünde seyir eden, .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı .....model .....renkli aracın sağ yan kısımlarına çarpması, bu çarpmanın etkisiyle .....plakalı aracın savrularak sağ yan kısımları ile yaya kaldırımı üzerinde yürüyen yayalardan .....ile yaya .....ve .....numaralı aydınlatma direğine çarpıp tekrar savrularak yolun karşı şeridinde aşarak ağaçlık alanda durması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmaktadır.
Kaza tespit tutanağında; .....plaka sayılı araç sürücüsü .....2918 sayılı KTK.'nun 56/1-A maddesinde düzenlenen şerit izleme kuralına uymamak düzenlemesini ihlal ettiğinden kazanın meydana gelmesinde tek kusurlu olduğu belirtilmiş, soruşturma aşamasında trafik bilirkişisinden alınan .....tarihli bilirkişi raporunda, kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsü .....asli kusurlu olduğu, .....plaka sayılı araç sürücüsü .....ile yaya .....ile yaya müteveffa .....herhangi bir kusurunun bulunmadığı mütalaa edilmiş, elde ki davada, davaya konu kazada kusur durumunun tespitine yönelik başka bir trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunda da, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsü .....%100 kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir. Mahkememizce, yargılama aşamasında trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunun gerek kaza tespit tutanağı, gerekse soruşturma aşamasında trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporu ile uyumlu olması nedeniyle denetime elverişli kabul edilmiş ve davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sigortalı .....plaka sayılı araç sürücüsü .....% 100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Elde ki dosyada, davacı annesi olan müteveffa .....ölümü nedeniyle desteğinden yoksun kaldığını iddia ederek elde ki davayı açmıştır.
6098 sayılı TBK'nın 53. maddesi gereğince, Ölüm hâlinde ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpları zarar sorumlularından tahsilini talep edebilir. Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse TBK'nın 53. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir.
Destekten yoksun kalanların destek paylarını belirlerken desteğin gelirinin bir kısmını kendisine bir kısmını da eş ve çocukları ile anne ve babasına ayıracağı varsayılmalıdır. Bunun dışında destekten yoksun kalanlardan bir kısmının davacı olup diğer kısmının davacı olmadığı durumda talepte bulunmayan destek görenlerin paylarının da hesaplamada göz önünde tutulması gerekmektedir.
Destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanmasında, destek payları doğru belirlenerek, destekten yoksun kalanlara müteveffanın sağlığında sağlamış/sağlayacak olduğu yardımın miktarı da doğru şekilde hesaplanmalıdır. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin kabul görmüş pay esasına göre; çocuksuz durumda destek, desteğin gelirini eşi ile ortak paylaşacağı varsayımına dayalı olarak, gelirden desteğin %50 ve eşin %50 pay alacağı kabul edilmektedir. Çocukların eş ile birlikte destek payı alacağı durumda ise destek gelirden eşi ile birlikte 2’şer pay alırken çocuklara birer pay verileceği, yine eş ve çocuklar ile anne - babanın pay alacağı durumlarda desteğe 2 pay, eşe 2 pay, çocukların her birine 1’er pay, anne ve babaya 1’er pay ayrılarak, böylece gelirin tamamının dağıtılacağı esasına dayalıdır. Çocukların sayısı arttıkça hem desteğe ayrılan pay, hem de eş ve çocuklar ile anne ve babaya ayrılacak paylar düşecektir. Çocukların destekten çıkması ile birlikte destekten çıkan çocuğun payları destek, eş ve diğer çocuklara dağıtılacak, anne ve babaya verilmeyecektir. Böylece geriye kalan eş ve çocukların payları ile desteğin payı artacaktır. Bu pay esası Türk aile sistemine uygun düşmektedir. Çünkü Türk aile sisteminde desteğin geliri aile bireyleri tarafından birlikte paylaşılmakta, aile bireyleri arttıkça gelirden alınacak pay düşmekte, aile bireyi azaldıkça da gelirden alınacak pay yükselecektir. Anne ve babadan birinin destekten çıkması ile payı diğerine aktarılacak, anne ve baba ile çocukların tamamının destekten çıkması durumunda ise yine çocuksuz eş gibi desteğe 2 pay, eşe 2 pay esasına göre %50 pay desteğe, %50 pay eşe verilerek varsayımsal olarak gelir paylaştırılarak tazminat bu ilkelere göre hesaplanmalıdır. (Ankara BAM 26. HD.'nin 02.06.2023 tarih ve 2021/121 E.-2023/374 K.sayılı ilamı)
Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre; çocuklar için destekten yoksun kalacakları sürenin belirlenmesinde yaşları, okuldaki eğitim durumları, içinde yaşadıkları sosyal ve ekonomik koşulların ayrı ayrı değerlendirilmesi, yüksek öğrenim yapacaklar ise, 25 yaşının doldurulmasına kadar; yüksek öğrenim yapmamakta ise yerleşik ve kabul gören uygulamaya göre, erkek çocukları için 18 yaşın, kız çocukları için 22 yaşın desteğin sona ereceği yaş olarak kabul edilerek hesaplama yapılması gerekmektedir. (Ankara BAM 26. HD.'nin 04.04.2024 tarih ve 2022/743 E.-2024/511 K.sayılı ilamı)
Dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgeler ile nüfus kayıt örneğinin incelenmesinden, müteveffa .....doğum tarihinin .....olduğu ve elde ki davaya konu edilen .....tarihli trafik kazası nedeniyle aynı tarihte vefat ettiği, müteveffa .....eşi .....tarihinde vefat ettiği, müteveffanın ölüm anında annesinin sağ olmadığı, dava dışı baba .....ise sağ olduğu, müteveffanın kızı ...., müteveffanın oğlu ...., müteveffanın oğlu ....., müteveffanın oğlu .....ve müteveffanın kızı davacı ....doğum tarihli olduğu anlaşılmaktadır.
Mahkememizce Mardin Artuklu Üniversitesine yazılan müzekkereye cevaben, davacının Midyat Meslek Yüksek okulu Çocuk Gelişimi programından .....tarihinde mezun olduğu bildirilmiştir.
Müteveffa .....eşi .....ölü annesinin müteveffanın ölüm tarihinden önce vefat etmiş olması, müteveffanın ölüm tarihi itibarıyle kızı .....ve oğlu .....yaşından büyük olması, 22 yaşından büyük ancak 25 yaşını doldurmamış oğulları .....ile .....yüksek öğrenim yaptıklarına ilişkin dosyaya yansıyan bir delil bulunmaması karşısında müteveffanın ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilecek kişiler 22 yaşından küçük kızı olan davacı .....ile babası dava dışı ...... Mardin Artuklu Üniversitesine yazılan müzekkere cevabında davacının mezuniyet tarihi olan .....tarihinde 22 yaşından küçük olduğundan davacının 22 yaşına kadar destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceği kabul edilmiştir.
Mahkememizce, tazminat hesabı yönünden aktüer bilirkişiden ....., ....., .....ve .....tarihli bilirkişi raporları alınmıştır. .....tarihli bilirkişi raporunda davacı için 25 yaşına kadar tazminat hesabı yapıldığından, .....tarihli raporda da mezuniyet tarihine farazi olarak .....tarihi esas alındığından, .....tarihli bilirkişi raporunda ise tazminat hesabında müteveffanın babası .....yönünden hesaplama yapılmadığından, belirtilen raporlar hükme esas alınmamıştır.
Aktüer bilirkişi tarafından düzenlenen .....tarihli bilirkişi raporunda, davacının 22 yaşına kadar (.....tarihine kadar) destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceğinin kabulü halinde, davacı için 91.637,16 TL ve dava dışı baba .....için 576.220,65 TL tazminat hesabı yapılmış ve davacı ile dava dışı .....yönünden hesaplanan tazminat miktarlarının toplamının poliçe limiti olan 500.000,00 TL'nın üzerinde olması nedeniyle garameten paylaşım hesabı yapılmış ve garameten paylaşım esasına göre davacı için 68.605,29 TL, dava dışı baba .....ise 431.394,71 TL hesaplama yapılmış, davacının mezuniyet tarihi olan .....tarihine kadar destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceğinin kabulü halinde ise, davacı için 67.125,77 TL ve dava dışı baba .....için 584.391,11 TL tazminat hesabı yapılmış ve davacı ile dava dışı .....yönünden hesaplanan tazminat miktarlarının toplamının poliçe limiti olan 500.000,00 TL'nın üzerinde olması nedeniyle garameten paylaşım hesabı yapılmış ve garameten paylaşım esasına göre davacı için 51.514,99 TL, dava dışı baba .....için ise 448.485,01 TL hesaplama yapılmıştır. Her ne kadar, davacı mezuniyet tarihi olan .....tarihi itibarıyle 22 yaşından küçük ise de, davacı kız çocuğu olup 22 yaşına kadar destekten yoksun kalma tazminatı talep etme hakkı bulunduğundan, mahkememizce .....tarihli terditli hesaplama yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda davacı için 22 yaşına kadar yapılan hesaplama esas alınarak, davalı sigortalı araç sürücüsünün % 100 kusuruna isabet eden davacının poliçe kapsamında garameten paylaşım esasına göre 68.605,29 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceği kabul edilmiş ve davacının destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin istemin bu miktar 68.605,29 TL üzerinden kabulüne, cenaze ve defin gideri isteminin feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerekmiş, kabul edilen destekten yoksun kalma tazminatı yönünden, dava dilekçesinde faiz başlangıç tarihinin belirtilmemesi ve bedel arttırım dilekçesinde talep edilen miktara dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesinin talep edilmiş olması karşısında, kabul edilen miktara talep gibi dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davacı tarafından destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin açılan davanın KABULÜNE, 68.605,29 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 99,276
2-Davacı tarafından cenaze ve defin giderine ilişkin açılan davanın FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.686,42 TL karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 269,85 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 650,00 TL tamamlama harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 3.766,57 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 269,85 TL başvuru harcı ve 269,85 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 650,00 TL tamamlama harcının toplamı olan 1.189,70 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından 203,50 TL tebligat ve posta masrafı ile 8.200,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 8.403,50 TL yargılama giderinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 8.342,65 TL'lik kısmının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 3.176,83 TL'lik kısmının davalıdan, bakiye kalan 23,17 TL'lik kısmın ise davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
9-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim