TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLLERİ:
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/07/2023
KARAR TARİHİ: 30/01/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... plakalı araç ile ...'ya ait ve davalı sigorta şirketi tarafından ... poliçe numaralı Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalanmış olan ... plakalı aracın 08.01.2023 tarihinde çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın akabinde müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybının tazmini için davalı sigorta şirketine başvuruda bulunmuş, sigorta şirketi tarafından müvekkilin başvurusuna istinaden kısmi bir ödeme yaptığını, ancak sigorta şirketinin yapmış olduğu ödemenin, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybını karşılamadığını, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 tl değer kaybının (belirsiz alacak) kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı taraftan tahsilini, yargılama giderleri ve yasal vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Öncelikle, huzurda görülmekte olan dava zamanaşımına uğradığından davanın zamanaşımı nedeniyle reddini, Somut olayda ise, Davacı taraf, araç hasarı zararı yönünden talep konusunu belirlemiş ve fakat davasını yine de belirsiz alacak davası olarak ikame ettiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla; davacı tarafın dava konusu tamamen ve açık şekilde belirli olduğunu iddia etmesine rağmen davanın belirsiz alacak davası olarak açılması hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle davacının belirsiz alacak davası açmakta menfaati bulunmadığından davanın esasına girmeden doğrudan ve usulen reddini talep ettiklerini, davaya konu edilen aracın aynı yerde birden fazla hasarının olması, araç geçmişinde 3 ve daha fazla hasar olması hallerinde değer kaybı oluşmayacağı için belirtilen hususların tespitini ve netice olarak davanın reddini talep ettiklerini, talebin kabulü halinde, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
GEREKÇE;
1-Kaza tespit tutanağı; Trafik kazasına karışan araç sürücüleri, ... plakalı araç sürücüsü ... isimli şoförün yönetimindeki kamyonu ile ... ilinden ... ilçesine doğru ilerlediği sırada mazotunun bitmesi nedeni ile aracı ilerleme istikametinden sağ şerit üzerinde park ettiği ve aracı bırakarak herhangi bir emniyet tedbiri almadan araca mazot almaya gittiği esnada, ... plakalı, sürücüsü .... sevk ve idaresindeki kamyonu ile Karaman ilinden ... ilçesine doğru karayolunun sağ şeridinde ilerlediği, ilerlediği şerit üzerinde emniyet tedbiri almadan park edilmiş durumda bırakılan... plakalı aracın arka kısmına, ... plakalı aracın ön kısımlarının çarpması sonucu trafik kazasının meydana geldiği, kazanın oluşumunda ... plakalı kamyon sürücüsü ...'in 2918S.K.T.K'nın 52/1-b kuralını ihlal ettiği, ... plakalı aracın ise asli kusurlardan 84/k kuralını ihlal ederek park edilmiş olduğu kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
2-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile kazaya karışan ... plaka sayılı araç malikinin ... olduğu, ... tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi poliçesi bulunmaktadır. ZMMS poliçe limiti araç başına ... TL olduğu anlaşılmıştır.
3-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde ...'a ait olduğu tespit edilmiştir. Kazaya karışan araçlara ilişkin trafik kayıtlar Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
4-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış, hasar dosyasında değer kaybı tazminatına yönelik kısmi bir ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
5-24/10/2022 tarih ve .....Tarihli makine bilirkişi kök ve ek raporu: Bilirkişi ... tarafından söz konusu araca ait dosya üzerinde yapılan incelemede, tespiti istenen aracın; ... plaka sayılı, .. renginde ... .. ED MINIBUS 14 tipinde FORD marka, .. model, ... şasi numaralı, ... Motor numaralı ... Kilometrede MİNİBÜS olduğu, dava konusu aracın,... tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucunda araçta oluşan hasarın onarımı için ,... tarihli ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen; motor kulağı, şanzıman kulağı, yakıt depo kapağı, arka stop lambası ve şaft askısı parçalarının değiştirildiği; ana şasi, arka kasa ve arka kabin sacı parçalarında ise hasar onarım işlemi yapıldığı toplam 9 adet parça için eksperlik çalışması yapıldığı ve eksper raporda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve ... hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, .. kilometrede olduğu, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay 17. Hukuk dairesi 2013/3815 E. 2013/9854 K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta 10.000,00 TL değer kaybının oluşacağı ve sigorta kuruluşu tarafından 07.06.2023 tarihinde ... TL tenzil edildiğinde (10.000,00 TL ... TL) .. TL bakiyenin ödenmesi gerekeceği kanaatim hasıl olmuştur. Takdiri Mahkemeye ait olmak üzere; 27/11/2021 ve .... tarihli hasarlardaki değişen veya onarım gören parçalar ile mevcut kazada (...) işlem gören parçaların aynı olması durumunda değer kaybı bedelinin değişeceği belirtilmiştir.
6- Davacı vekilinin 30/11/2023 Tarihli belirli hale getirme dilekçesi: Dosyanın bilirkişiye tevdi edilmesinin sonrasında, bilirkişi tarafından müvekkiline ait araçta kaza sonrası meydana gelen değer kaybı hesaplanmış ve işbu kayıp 10.000,00 TL olarak tespit edildiği, yapılan işbu hesaplamanın akabinde; dava dilekçesizde 100,00 TL olarak talep ettiği değer kaybı alacağını, bilirkişi raporu doğrultusunda (kusur oranları da dikkate alınarak) 566,00 TL artırırarak, belirli hale getirmeden sonraki toplam talebini 666,00 TL olarak artırmıştır.
Dava; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.
Uyuşmazlık konusunun meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; 08/01/2023 tarihinde davalı sigorta şirketinde ZMMS sigortacısı olduğu, davalı sigorta şirketinde sigortalı aracı npark ettiği ve aracı bırakarak herhangi bir emniyet tedbiri almadan araca benzin almaya gittiği esnada, ... plakalı, sürücüsü Mustafa Dinçerin sevk ve idaresindeki kamyonu ile Karaman ilinden Ereğli ilçesine doğru karayolunun sağ şeridinde ilerlediği, ilerlediği şerit üzerinde emniyet tedbiri almadan park edilmiş durumda bırakılan... plakalı aracın arka kısmına, ... plakalı aracın ön kısımlarının çarpması sonucu trafik kazasının meydana geldiği, kazanın oluşumunda ... plakalı kamyon sürücüsü ...'in 2918S.K.T.K'nın 52/1-b kuralını ihlal ettiği, , ... plakalı aracın ise asli kusurlardan 84/k kuralını ihlal ederek park edilmiş olduğu anlaşılmakla asli kusurlu olduğu, olayın oluşunun aksine davalı yanca bir delil ibraz edilmediği ve davacı aracın kazada tali kusurunun olduğu, kaza nedeniyle davacı aracında 8.166,00 TL değer kaybı olacağı, talep edilen miktarın kusur oranı ve ödenen bedel mahsup edildiğinde kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği ve miktar itibari ile ZMSS poliçesi kapsamında değerlendirilebileceği, davalı sigorta şirketine sigortalı olan aracın hususi nitelikte kullanıma özgülendiği bu nedenle yasal faiz istenebileceği anlaşılmakla, davacının değer kaybı davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, davalı sigorta şirketine yapılan başvurunun bulunmadığı dolayısı ile de dava tarihi itibariyle temerrüde düştüğü davasının kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; 666,00 TL nin dava tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- Kabul edilen ...TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 45,49 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 269,80 TL harctan mahsubu ile bakiye 224,30TL harcın davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yatırılan 269,80TL başvuru harcı, 45,59 TL karar harcı olmak üzere toplam 315,39TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri, dosya masrafı, bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam ... yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalıların karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 666,00TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00-TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı
Katip Hakim