TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLLERİ:
DAVA: Sigorta (Ziraat Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 04/08/2023
KARAR TARİHİ: 04/06/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Ziraat Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... , Diyarbakır Bismil ilçesine bağlı ...Köyüne kain ...ada ve parsel no'lu taşınmazında 2022 yılında 300.000 metrekare kuru buğday ekimi yaptığını, müvekkilinin bu buğday tarlasını 2022 yılı için ...poliçe numarasıyla TARSİM köy bazlı kuraklık verim sigortası ile ekte sunduğumuz sigorta poliçesi ile sigortalattığını, Ancak davalı tarafından poliçe düzenlenirken, müvekkilin taşınmazının bulunduğu köy sehven ...köyü olarak belirtildiğini, müvekkilinin arazisinin ...Köyüne ait arazi olduğu hususu tapu kayıtları ve ÇKS kayıtları ile sabit olduğunu, bu nedenle müvekkili tarafından kuruma zararının giderilmesi için sigorta bedelinin ödenmesi talebiyle başvuru yapıldığını, ancak Tarsim'e yaptığımız başvuru ve itirazlara, ...köyünün kuraklık kapsamında olmaması gerekçesiyle kurum tarafından olumsuz yanıt verildiğini, halbuki müvekkilinin talebi ...köyünün kuraklık kapsamına alınması değil zaten müvekkilin arazisinin kuraklık bölgesi kapsamına alınan ...köyünde olduğu ve bu nedenle poliçe bedelinin ödenmesi talebi olmasına rağmen kurum, tarafımızca yapılan başvuru ve itirazları reddettiğini, köyün adının sehven davalı tarafça yanlış yazılmasından dolayı müvekkilinin bu şekilde mağdur edilmesi hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğunu, fazlaya ilişkin tüm haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'sinin davalının temerrüde düştüğü kuraklığı öğrenme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle Davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yarar olmadığını, davaya konu poliçeler için teminat kapsamında ödeme yapıldığını, müvekkili şirketçe yapılan tüm işlemler poliçe hükümlerine ve mevcut duruma uygun olduğunu, devlet destekli köy bazlı verim sigortası uygulaması poliçe, genel şartlar, tarife talimatlar ve sair mevzuat çerçevesinde, hukuka uygun ve mevcut duruma olarak yapıldığını, referans parsellerin belirlenmesi ve verim tespit çalışmaları genel şartlar çerçevesinde mevzuata uygun olarak yapıldığını, genel şartlar ile tarife ve talimatlar ile birlikte poliçe bir bütün olup taraflar için bağlayıcı olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere, davacı tarafça talep edilen faizin türüne itiraz ettiklerini, haksız davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
GEREKÇE;
1-Arabuluculuk tutanağı; Dava açmadan önce Diyarbakır Adliyesi Arabuluculuk Bürosunca ...dosya numarası ile ...tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
2-Hasar dosyası: ...numaralı poliçe için hesaplanan ...hasar tazminatının davacıya ödenmiş olduğu anlaşılmıştır.
3-Ödeme dekontu; ...tarihli banka dekontunda, Tarım Sigortaları Havuzu hasar ödeme hesabından, ...numaralı poliçe için ...tarihinde ...TL ödendiği anlaşılmıştır,
4-Mahkememizce bilirkişi heyetinden aldırılan ...tarihli rapor; ...numaralı Poliçede sigortalı ürünün bulunduğu köy isminin "..." köyü değil, "..." köyü olması gerektiği, yürürlükteki mevzuat gereği, Devlet Destekli Tarım Sigortaları Sistemi uygulamalarında, tazminata esas risk inceleme ve hasar tespit işlemleri sadece Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) eksperleri tarafından yürütülebildiği, Devlet Destekli Tarım Sigortaları Sistemi uygulamalarındaki hasar tespiti işlemlerinde, Tarım ve Orman Bakanlığı İl ve İlçe Müdürlükleri ya da başka kurumlar tespit ya da değerlendirme faaliyetinde bulunamadığı, ...nolu poliçede kayıtlı bilgiler ile Köy bazında Kuraklık Gözlem-Verim Tespit Raporunda kayıtlı bilgilerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, ...köyü verilerine göre Tazminat Hesaplamasında Tazminat tutarı (TL/Da)=(Eşik Verim-Gerçekleşen Köy Verimi) x Ürün Fiyat x Birim Alan= ( 256 - 197) x 3,28 x 300 = 58.056 TL, Sap unsuru tazminatı Tazminat tutarı x %30 = 17.416,8 TL, Toplam hakedilen Tazminat miktarı 58.056 TL + 17.416,8 TL=75.472,8 TL dir, (sigortalının varsa prim borçları düşülmesi gerektiği), ...köyü verilerine göre Tazminat Hesaplamasında Tazminat tutarı (TL/Da)=(Eşik Verim-Gerçekleşen Köy Verimi) x Ürün Fiyat x Birim Alan= ( 256 - 55) x 3,28 x 300 = 197.784 TL, Sap unsuru tazminatı Tazminat tutarı x %30 = 59.335,2 TL, Toplam hakedilen Tazminat miktarı 197.784 TL + 59.335,2 TL=257.119,2 TL olduğu, (sigortalının varsa prim borçları düşülmesi gerekir), değerlendirmeler sonunda, Toplam hakedilen Tazminat miktarından(Belli köyü verilerine göre), ödenmiş olan tazminat miktarı ve varsa prim borcu eksiltilerek kalan miktarın Davacıya ödenmesi gerektiği görüş ve kanaatine varılmış olduğu anlaşılmıştır.
5-Islah dilekçesi; Uyuşmazlık tutarı ...TL olarak yaptığımız dava değerini, bilirkişi raporu doğrultusunda ıslah ederek, dava değerini ...TL olarak temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ödenmesi şeklinde ıslah ettikleri anlaşılmıştır.
Yukarıdaki deliller ile tüm dosya kapsamı ele alındığında;
Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktalarının; Taraflar arasındaki köy bazlı kuraklık verim sigorta poliçeleri kapsamında gerçekleşen rizikoya bağlı davalı tarafından yapılan sigorta sözleşmesinin yer tespitinin yanlış yere yapıldığının iddiası üzerine eksik ödemenin yapıldığı, bundan bahisle tazminat istemine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, poliçe kapsamındaki rizikonun gerçekleşmesine bağlı olarak hasar oranının tespiti ile buradan varılacak sonuca göre davacının tazminat talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faiz başlangıç tarihine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, davaya konu edilen ...nolu poliçe ile hasar dosyası, poliçede yazılı taşınmaza ilişkin tapu kayıt örneği, Bismil İlçesi tarım ürünlerine yönelik 2022 yılına ilişkin maliyet döküm cetvelleri, ÇKS kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, ziraat mühendisleri ve tarım sigortaları alanında uzman bilirkişi heyeti oluşturularak talimat yoluyla bilirkişi raporu alınmıştır.
Dava, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
Davacıya ait 2022 yılı ÇKS kayıtlarının incelenmesinden, Diyarbakır İli Bismil İlçesi ...Mahallesi ...parsel nolu taşınmazların kullanım şeklinin ekmeklik buğday olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.
Tapu kayıt örneklerinin incelenmesinden Diyarbakır İli Sur İlçesi ...köyü ...Ada ...parsel nolu taşınmazın alanının ...m2 olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığa konu edilen poliçelerin incelenmesinden, ...nolu poliçede, sigortalı taşınmazın Diyarbakır İli Bismil İlçesi ...Köyü ...ada ...parsel olarak gösterildiği, sigortalı taşınmazın alanının ...dekar, köy ortalama veriminin 320 kg/da, köy eşik verim değerinin 256 kg/da, ürün birim fiyatının ise 3,28 TL/kg olarak gösterildiği anlaşılmıştır.
2022 yılı Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Genel Şartlarının "Sigortanın Konusu" başlıklı A.1 maddesinde, "Bu sigorta ile Tarım Sigortaları Havuzu, 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu'nun 12'nci maddesine istinaden, Cumhurbaşkanı kararı ile kapsama alınan risklerin, Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS) kayıtlı kuru tarım alanlarında üretimi yapılan buğday, arpa, çavdar, yulaf, ritikale, nohut, kırmızı mercimek ve yeşil mercimek ürünleri ile bu ürünlerin sertifikalı tohumluk ürünlerinde köy genelinde doğrudan neden olacağı verim kaybı, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Tarım Sigortaları Havuzu verileri esas alınarak tespit edilen eşik verim değerine kadar teminat altına alır. Sigortalının poliçede belirtilen parseline özgü verim kayıp talepleri dikkate alınmaz." düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeden de açıkça anlaşılacağı üzere poliçenin düzenlenmesinde sigorta yaptıracak kişinin ÇKS kayıtlarının esas alınacağı belirtilmiştir.
Davacıya ait 2022 yılı ÇKS belgelerinde ...ada ...parsel nolu taşınmazların Diyarbakır İli Bismil İlçesi ...köyü olarak gösterildiği, tapu kayıtlarında da davacının bu taşınmazların maliki olduğu, poliçelerde belirtilen sigortalı taşınmazların kullanım alanlarının da ÇKS kayıtlarındakilerle uyumlu olduğunun anlaşılması karşısında poliçelerde sigortalı taşınmazın Diyarbakır İli Bismil İlçesi ...Köyü değil de Belli olarak gösterilmesinin, davalı tarafından poliçelerin düzenlenme aşamasında meydana gelen maddi hatadan kaynaklandığının kabulü gerekir. Bu durumda davacının poliçe kapsamında tazminat talep edip edemeyeceğinin Diyarbakır İli Bismil İlçesi ...Köyüne ilişkin veriler esas alınarak değerlendirilmesi gerekir.
Davacının ...Köyü verileri esas alınarak tazminat alacağının bulunup bulunmadığının hesaplanması için ziraat mühendisi bilirkişiden rapor alınmıştır. Bilirkişi tarafından poliçede belirtilen alan ve yine poliçede belirtilen birim fiyat üzerinden değerlendirme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda ...köyü verileri esas alındığında zarar miktarının ...- TL olarak tespit edilmiş ve davalı sigorta şirketince davadan önceki prim borcu olan ...- TL düşülerek yapılan ödeme miktarı ...- TL mahsup edildiğinde aradaki farkın ...TL olduğu anlaşılmıştır. Yapılan hesaplamanın, poliçeye, Köy Bazlı Kuraklı Verim Sigortası Genel Şartları ile Tarife ve Talimatlara uygun olması karşısında mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir. Davalı TARSİM, poliçe ve genel şartlar gereğince tespit edilen verim ile köy eşik verim değeri arasında meydana gelen verim kaybı nedeniyle oluşan zararı karşılamakla yükümlüdür. Buna göre, Diyarbakır İli Bisöil İlçesi ...Köyü ...ada ...parsel için tespit edilen ...TL hasar tazminatından davalı Tarsim tarafından ödenen ...TL ile davacının prim borcu olan ...TL mahsup edildiğinde bakiye kalan miktar ...TL üzerinden davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkin olarak; dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden, ...tarihinde hasar tespit raporunun düzenlendiği, davaya konu edilen sigorta poliçesinin tabi olduğu genel şartların "Tazminatın Ödenmesi" başlıklı B.7 maddesinin birinci bendinde, hasar dosyasının tamamlanmasından sonra, kesinleşmiş olan tazminat miktarının en geç 30 gün içerisinde sigortalıya ödeneceği belirtilmiş, aynı husus poliçede de belirtilmiştir. Hasar tespit raporunun ...tarihinde düzenlenmiş olması kaşsında temerrüdün ...tarihinde gerçekleştiği kabul edilmiştir. Taraflar arasındaki ilişkinin davalı yönünden ticari iş olmasına ve 6102 sayılı TTK.'nun 19.maddesine göre bir taraf için ticari sayılan işin diğer taraf içinde ticari iş sayıldığının ve davanın belirsiz alacak davası olduğunun anlaşılması karşısında kabul edilen alacağın tamamına temerrüt tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile, ...TL nin ...tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
2- Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 12.408,26-TL harçtan, başlangıçta yatırılan 269,85TL ve 3.102,10TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 9.036,31-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 269,85 TL peşin harç, 269,85-TL başvuru harcı ve 3.102,10 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 3.641,80-TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 4.400,00-TL Bilirkişi ücreti, 8,50TL dosya masrafı ve 201,25-TL Tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 4.609,75-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 29.063,42- TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,
8- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00-TL arabulucu ücretinin davalı şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
KatipHakim