TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLLERİ :
DAVA : Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ : 23/08/2023
KARAR TARİHİ : 12/03/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirketten .....tesisat numarası .....isimli iş yeri için kendi ad ve hesabına elektrik enerjisi aldığını, davalı şirket tarafından müvekkili tarafından kaçak elektrik kullanıldığından bahisle .....tarihli .....nolu ve 112.781,72 TL bedelli fatura tahakkuk ettirildiğini, müvekkilinin kendisine tahakkuk ettirilen aylık faturaları düzenli olarak ödediğini, faturanın kesildiği tarih olan .....tarihinde davalı şirket personelleri tarafından müvekkilin işlettiği marketin elektrik şartellerinin indirildiğini ve vantilatör pervanesinin hala dönüyor olmasının kaçak kullanıma gerekçe gösterildiğini, davalı şirket personellerinin bu tutum ve davranışlarının tamamen keyfi olduğunu, elektrik bağlantısı kesildikten sonra vantilatör pervanesinin yaklaşık otuz saniye boyunca elektrik enerjisi olmadan dönmeye devam etmesinin herkes tarafından bilinen bir olgu olduğunu, müvekkilin kaçak elektrik kullanımının olmadığını ve kaçak kullanıma ilişkin düzenlenen faturanın usulsüz olduğunu, hiçbir yasal dayanağının bulunmadığını ileri sürerek müvekkilinin .....tesisat nolu elektrik aboneliği hakkında düzenlenen 112.781,72 TL alacaktan daha az olduğu kanaatiyle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla ne kadardan borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiş, .....tarihli ıslah dilekçesi ile, davalı tarafından kaçak elektrik kullanımı nedeniyle tahakkuk ettirilen bedelin tahsili amacıyla müvekkili aleyhine Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi sonucu ödeme yapıldığını, yapılan ödeme ile birlikte davanın istirdat davasına dönüştüğünü, davalı tarafından yapılan 112.781,72 TL kaçak tahakkuku kapsamında bilirkişi raporu ile müvekkilinin 61.250,01 TL borçlu olmayacağının belirtildiğini ileri sürerek 61.250,01 TL'nın istirdadına karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, öncelikle husumet, derdeslik, zamanaşımı, hakdüşürücü süre, görev ve yetki itirazları bulunduğunu, davanın kısmi dava olarak açılamayacağını, müvekkili şirketten celp edilecek belgelerden anlaşılacağı üzere davacının harici hat çekmek suretiyle kaçak elektrik kullandığının tespit edildiğini, kaçak elektrik tüketimi nedeniyle kendisine tahakkuk ettirilen kaçak tahakkuku ile ek tahakkuk bedelleri yönünden dava açılmasının davacının kötü niyetli olduğunun ispatı olduğunu, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını ve açılan davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğu beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, davacı hakkında esnaf tacir araştırması yapılmış, Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı takip dosyası UYAP sistemi üzerinden dosya arasına eklenmiş, dava dışı ....tesisat numaralı aboneliğe ilişkin sözleşme, endeks tüketim ekstresi ve ödeme yeri listesi ile davalı DEDAŞ'tan kaçak elektrik kullanımına dair kayıtlar celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, uyuşmazlığın çözümü bakımından elektrik mühendisi bilirkişiden .....tarihli kök ve .....tarihli ek bilirkişi raporu alınmıştır.
Dava, davacıya ait .....tesisat nolu ticarethane grubu abonelik bulunan iş yerinde kaçak elektrik kullanıldığından bahisle davalı şirket tarafından düzenlenen .....tarihli ve .....seri numaralı kaçak elektrik tutanağı nedeniyle tahakkuk ettirilen .....tarihli, .....seri nolu ve 112.781,72 TL bedelli faturadan dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Davalı şirket görevlilerince .....tarihinde davacıya ait .....tesisat nolu elektrik aboneliğinde yapılan kontrol sonucunda, "Yapılan kontrolde abonenin sayaç dışından harici hat çektiği tespit edildi. Enerjisini kesmemize rağmen dükkan içerisinde enerji olduğu görüldü. Abone engelinden dolayı harici hatta bağlı cihazların güç tespiti yapılamadı, kaçak kullanım iptal edilemedi, Enerjisi kesilemedi, Kamera görüntüsü teslim edildi " tespitlerinin yer aldığı " Sayaç Harici Hat Çekme" tespiti ile .....seri nolu .....tarihli elektrik kullanım tutanağı düzenlendiği, davalı şirket tarafından kaçak elektrik tutanağı kapsamında 180 gün kaçak 185 gün geriye dönük 4,175 kW güç ve günlük 14 saat çalışma süresi üzerinden toplam 112.781,72 TL kaçak tahakkuku yapıldığı, davalı tarafından elde ki dava açıldıktan sonra .....tarihinde tahakkuk ettirilen 112.781,72 TL asıl alacak ve 1.503,76 TL gecikme zammı ile 270,68 TL gecikme zammının KDV'si olmak üzere toplamda 114.556,16 TL'nın tahsili amacıyla Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, davacı tarafında takip dosyasına konu borca ilişkin .....tarihinde 161.707,63 TL ödeme yapıldığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının iş yerinde kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı ve buna ilişkin olarak davalı şirketçe yapılan tahakkukun yerinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının tahakkuk ettirilen bedelden borçlu olup olmadığı, borçlu değil ise miktarı, buradan varılacak sonuca göre davacı tarafından dava açıldıktan sonra yapılan ödemenin istirdadını talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarına ilişkindir.
Kaçak elektrik kullanımına ilişkin tutanağın 2023 yılında düzenlendiği ve Vergi Dairesinden gelen cevabı yazıda davacının 2023 yılı için gerçek usulde bilanço esasına göre defter tuttuğunun ve faaliyetinin esnaf işlete sınırının üzerinde olduğu anlaşılmakla, davacının gerçek kişi tacir olduğunun kabulü gerekir.
Öncelikle, davalı vekilinin husumet, derdestlik, zamanaşımı, hakdüşürücü süre, görev ve yetki itirazlarının değerlendirilmesi gerekir.
Kaçak kullanım iddiasının muhattabının davanın tarafları olmasına göre davalının husumet itirazı, aynı konuda açılmış başka herhangi bir dava bulunmadığından davalının derdestlik itirazı, tarafların tacir olması nedeniyle davalının göreve ilişkin itirazı, usulüne uygun bir yetki itirazı bulunmadığından davalının yetki itirazı ve davanın menfi tespit davası olması olması nedeniyle davalının zamanaşımı def'i ve hak düşürücü süreye yönelik itirazı yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.
Dava konusu kaçak tespit tutanağının düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından hazırlanan ve 30/05/2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi -Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri başlıklı 42.maddesine göre;
"(1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;
a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,
b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,
c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,
ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.
Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci başlıklı 43.maddesine göre;
(1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.
(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.
(7) Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır ve iletişim bilgilerinin bulunması halinde kalıcı veri saklayıcısıyla da tüketiciler bilgilendirilir.
Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması başlıklı 44.meddesine göre;
(1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;
a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,
b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre,
hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.
(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;
a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,
b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.
(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.
Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre başlıklı 45.maddesine göre;
(1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;
a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.
b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.
c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.
ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.
1)Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.
(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;
a) Meskenlerde; 5 saat,
b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,
c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,
ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir.
(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.
(5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır.
Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması başlıklı 46.maddesine göre;
(1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz.
(2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir.
(3) Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi tükettiğinin tespiti edilmesi durumunda, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır.
(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara ilişkin kaçak elektrik enerjisi tüketimindeki hesaplamalar, ticarethane tüketici grubuna uygulanan birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarife üzerinden yapılır. " düzenlemelerine yer verilmiştir.
Anılan düzenlemelerde hangi hallerin kaçak elektrik kullanımı olarak kabul edildiği ve buna dair tespit ve tahakkukun ne şeklide yapılacağı belirtilmiştir.
Ödeme başlıklı 47.maddesine göre;
(1)Kaçak elektrik tüketim faturası kaçak elektrik tespit tarihinden itibaren en geç 3 iş günü içerisinde tüketicilere gönderilir. 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi ve aynı fıkranın (a) bendi kapsamında sayaç değerleri kullanılarak düzenlenen kaçak elektrik faturaları hariç olmak üzere kaçak elektrik faturaları iadeli taahhütlü posta yoluyla gönderilir. Ayrıca iletişim bilgilerinin bulunması halinde fatura hakkında tüketiciler kısa mesajla bilgilendirilir. Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketici, kendisine fatura edilen bedeli son ödeme tarihine kadar ödemekle yükümlüdür. Fatura kredi kartı ile ödenebilir. Tüketiciye gönderilen faturada ödeme için en az 10 gün süre verilir. İtirazın yapılmış olması ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. İadeli taahhütlü posta yoluyla gönderilen faturalara dair masraf ilgili tüketici tarafından karşılanır. Söz konusu masraf ilgili tüketiciye gönderilen faturaya ilave edilir.
(2) Tüketici, söz konusu kaçak faturasına ilişkin gönderilen ödeme bildirimine, kaçak elektrik enerjisi tüketmediği veya hesaplamalara esas miktar ve sürenin 44 ve 45 inci maddeler dışında olduğu veya uygulanan tarife ve diğer parametrelerde yanlışlık olduğuna ilişkin hususlara ait kanıt ve belgeleri ile birlikte, bildirim tarihinden itibaren 6 ay içerisinde itiraz edebilir. Bu itiraz en geç 10 iş günü içerisinde sonuçlandırılır. İnceleme sonucuna göre; tüketicinin haklı olduğunun anlaşılması ve tüketicinin gönderilen ödeme bildiriminde yer alan tutarı ödemiş olması halinde, dağıtım şirketince iade edilecek tutara, tüketicinin ödeme tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, gecikme zammı, günlük olarak uygulanarak iade işlemi gerçekleştirilir.
(3) İkinci fıkra kapsamında yapılan itiraz sonuçlandırılıncaya kadar tüketicinin mağduriyetinin önlenmesi bakımından itiraza esas tutarın teminata bağlanması şartıyla elektrik enerjisi bağlanabilir.
Elektriğin kesilmesi ve bağlanması başlıklı 49. Maddesine göre;
(1) Aşağıda belirtilen hallerde dağıtım şirketi tarafından;
a) Kullanım yerinin tahliye edilmesi nedeniyle ikili anlaşma veya perakende satış sözleşmesi sona erdirilerek elektrik tüketilmeyen,
b) İkili anlaşması ve perakende satış sözleşmesi bulunmayan,
c) Kaçak elektrik tespiti ile kaçak elektrik ve usulsüz elektrik enerjisi kullanımı sonucunda yükümlülükleri yerine getirilmemiş,
ç) 35 inci madde kapsamında ödeme yükümlülüğü yerine getirilmeyen,
kullanım yerlerinin elektriği kesilir.
Anılan düzenlemelerde hangi hallerin kaçak elektrik kullanımı olarak kabul edildiği ve buna dair tespit ve tahakkukun ne şeklide yapılacağı belirtilmiştir.
Uyuşmazlığın çözümü teknik bilgi ve değerlendirme gerektirdiğinden elektrik mühendisi bilirkişiden kök ve ek rapor alınmıştır. .....tarihli kök bilirkişi raporunda; davalının sunduğu CD içinde tespit anında çekilen video kaydı incelendiğinde, işyerinde mevcut sayaca ait trifaze otomatik sigortanın kapatılması sonrasında işyerinde mevcut vitrinli soğutucuda ve bir içecek dolabında pens ampermetre ile ölçüm yapıldığı ve enerjinin mevcut olduğu görülmekte olduğu, teknik olarak, ana sigortanın kapatılması halinde işyeri içindeki tüm tesisatta elektriklerin bulunmaması gerekmekte olup, sigorta kapatıldığı halde işyeri tesisatında elektrik mevcut olması, işyerinin mevzuata göre tesis edilen tesisatı dışında müdahale ile ayrı bir hat üzerinden besleme yapıldığı sonucunu ortaya çıkardığı, bu durumun, yapılan tespit açısından doğru bulgu içerdiği, diğer yandan, tespit sırasında görevliler "Engellemeden dolayı kaçak kullanımın iptal edilemediğini, harici hatta bağlı cihazların güç tespitinin yapılamadığını" tutanağa derç ettikleri, bir elektrik tesisatında mevcut sayacın girişinde besleme hattının delinerek kontaktör bağlanması halinde kontaktörün kumanda edeceği sayaç giriş ve çıkış hatları dışında ayrıca harici bir hat çekilmesinin teknik olarak zorunlu olduğu, görevlilerce özel hat çekildiği tespiti yapılmakla birlikte engellemeye bağlı olarak özel hattın ne şekilde oluşturulduğu ve özel hat gücünün ne olduğu yönünde bir tespit yapılamadığının anlaşıldığı, buna göre, mevcut tesisat dışında işyeri içinde sayaç ve ana sigorta ile bağlantısı olmayan ayrı bir özel hat oluşturulduğu kanaatine varıldığı, aboneliğe ait tüketim kayıtları incelendiğinde; ...../.....aralığında 360,70 kWh sayaç tarafından tüketim kaydedilmesine karşılık bu tarihten sonra, yapılan sayaç okumaları kapsamında işyerinde aylık olarak 36,71/61,19/68,29/55,39/24,44/62,58 kWh tüketim kaydı yapıldığı, ...../.....arasındaki 2 aylık dönemde 666,88 kWh tüketim kaydı sonrasında önceki dönemlerde olduğu gibi tespit tarihine kadar aylık 27,62 kWh ile 108,41 kWh aralığında tüketim kaydının mevcut olduğunun görüldüğü, sunulan kamera kaydı çerçevesinde, işyerinin market olduğu, büyük bir vitrinli buzdolabı ile görülebilen 2 ayrı içecek dolabının bulunduğunun anlaşıldığı, söz konusu soğutucuların ortalama motor güç değerleri, işyerinin özelliği itibariyle soğutucuların günde ortalama 6 saat çalıştığı varsayıldığında ve mevsimsel şartlara göre ısıtma ve soğutma amaçlı kullanılacak cihaz güçleri, aydınlatma tüketimi dikkate alındığında, günlük 15-25 kWh aralığında aylık 450-750 kWh aralığında bir tüketim yapılmasının beklenen bir durum olduğu, bu çerçevede, davacı aboneliğinde gerçekleşen (...../.....) dönemi hariç diğer dönem tüketimleri teknik kriterlere ve hayatın doğal akışına aykırı olduğu gibi, yapılan tespiti doğrulamakta olduğu, sonuç itibariyle, davalı görevlilerince yapılan tespitte engelleme nedeniyle eksiklik bulunmasına karşılık, temelde yapılan tespitin doğru bulgular içerdiği ve yapılan tespitin mevzuata uygun olduğu, Yönetmeliğin 42. maddesi (b) bendine göre kaçak elektrik kullanımını içerdiği, buna göre, davalı DEDAŞ'ın Yönetmeliğin 44-45-46. maddeleri uyarınca tespit kapsamında kaçak elektrik tahakkuku yapma hakkının bulunduğu, Yönetmeliğin 44.3. maddesine göre özel hat gücünün dikkate alınması, 45-1-b maddesine göre kaçak süresinin 180 gün olarak alınması, 45-1-ç maddesine göre geriye dönük aynı şekilde kaçak tüketim yapıldığına dair bir bulgu mevcut olması nedeniyle 180 gün kaçak süresi dışında geriye dönük 12 ayı geçmemek üzere normal tahakkuk yapılması, 45.3. maddesine göre günlük 8 saat çalışma süresinin alınması, 46. maddesine göre kaçak kullanımın 1,5 katının alınması, kaçak tahakkukunda tespit tarihi itibariyle normal tahakkukta ise ilgili dönem fiyatları ile hesaplama yapılması gerektiği, Davalı DEDAŞ tarafından yapılan tahakkukta günlük kullanım süresinin hatalı şekilde 13 saat alındığı, tahakkuklardaki birim fiyatlarının hatalı olduğu, davacının mükerrer kaçak kullanımı ile ilgili bir belge olmadığı halde tarifenin 2 kat alındığının anlaşıldığı, Yönetmelik kapsamında yapılan hesaplamaya göre tahakkuk ettirilmesi gereken miktarın 47.654,92 TL olacağı, davacının 112.781,72 TL kaçak tahakkuku kapsamında 65.126,80 TL borçlu olmayacağı, mütalaa edilmiştir.
Bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazlar üzerine düzenlenen .....tarihli ek bilirkişi raporunda; tüketime konu işletmenin bir market işletmesi olması, gündüz puant saatleri dışında da çalışmakta olması, tespiti yapan davalı şirketin tüketim kayıtlarının 2 vardiya çalışıldığına işaret etmesi dikkate alındığında, Yönetmelik hükmüne göre çalışma süresinin 2 vardiya ve 14 saat olarak alınması gerekeceği, davalı şirketin uymakla yükümlü olduğu E.P.T.H.Yönetmeliğinin 44. maddesinde kaçak tüketim miktarının nasıl hesaplanması gerekeceğine yer verilmiş olup, 44. maddenin 2. b bendinde " Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre, hesaplanır..." 3. maddesinde ise" 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır." hükümleri yer almaktadır. Söz konusu Yönetmelik hükümlerine göre, hesaplamada alınacak güç özel hat gücü olup, günlük tüketim miktarı hesaplamasında çalışma saati olan 14 saat ile 0,6 kullanma faktörünün dikkate alınması, gerekmektedir. Buna göre; hesaplamada kullanılacak çalışma saati 14 x 0,6 = 8,4 saat olması gerekirken kök raporda sehven 8 saat esas alındığı, buna göre hesaplama yapıldığında, buna göre hesaplama yapıldığında kaçak elektrik kullanımı nedeniyle tahakkuk ettirilmesi gereken miktarın 51.531,71 TL olduğu, 112.781,72 TL kaçak tahakkuku kapsamında davacının 61.250,01 TL'den borçlu olmayacağı mütalaa edilmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından, davacının işyerinde abonelikte harici hat çekmek suretiyle kaçak elektrik kullanıldığı ve buna dayalı davalı şirket tarafından .....tarihli kaçak elektrik tutanağı düzenlendiği, tespitin video kaydına dayalı olduğu, davacının harici hat çekmek suretiyle elektrik kullanımının yürürlükteki EPDK Yönetmeliğinin 42/1-b maddesinde düzenlenen kaçak elektrik kullanımını içerdiği dosya içerisinde yer alan kaçak elektrik tutanağı ve video kaydı ile alınan bilirkişi raporlarından anlaşılmaktadır. Buna göre davacı taraf, .....tarihli düzenlenen kaçak elektrik tutanağı kapsamında yürürlükteki EPDK Yönetmeliğine göre tahakkuk ettirilecek kaçak kullanım bedelini ödemekle yükümlüdür. Davalı tarafından .....tarihli tutanak kapsamında 112.781,72 TL kaçak tahakkuku yapılmış ise de, dosya kapsamında alınan ve mahkememizce de tahakkuk ettirilmesi gereken miktarın tespitinde benimsenen .....tarihli ek bilirkişi raporunda, tahakkuk ettirilmesi gereken miktar 51.531,71 TL olarak hesaplanmıştır. Bu nedenle davalı tarafından .....tarihli kaçak elektrik tutanağı nedeniyle tahakkuk 112.871,72 TL'nın 61.250,01 TL'lik kısmından davacının sorumluluğu bulunmamaktadır. Bu nedenle, davacının kaçak elektrik kullanımı nedeniyle tahakkuk ettirilen faturanın 61.250,01 TL'lik kısmından dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir. Dava menfi tespit davası olarak açılmıştır. Elde ki dava açıldıktan sonra davalı tarafından davaya konu kaçak elektrik kullanımına dayalı tahakkuk ettirilen bedelin tahsili amacıyla Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi sonucu davacı tarafından .....tarihinde 161.707,63 TL ödeme yapılmıştır. Yapılan ödeme ile birlikte dava kendiliğinden istirdat davasına dönüşmekle birlikte, davacı vekili sunmuş olduğu ıslah dilekçesinde açıkça 61.250,01 TL'nın istirdadını talep etmiş ve talebini bu miktar üzerinden harçlandırmıştır. Bu halde, mahkememizce sair yönlerden tahkikat yapılmasına gerek görülmemiş ve davacının istirdat isteminin harçlandırılan değer olan 61.250,01 TL üzerinden kabulüne karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın KABULÜNE, davacının .....tesisat numaralı aboneliğine ilişkin .....tarihli ve .....seri numaralı kaçak elektrik tutanağı nedeniyle tahakkuk ettirilen .....tarihli, .....seri nolu ve 112.781,72 TL bedelli bedelli faturanın 61.250,01 TL'lik kısmından dolayı davacının davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
Yargılama devam ederken davalı tarafından kaçak elektrik kullanımı nedeniyle tahakkuk ettirilen bedelin tahsili amacıyla davacı aleyhine Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi sonucu davacı tarafından takip dosyasına konu borca ilişkin .....tarihinde 161.707,63 TL ödendiği ve yapılan bu ödemeyle birlikte menfi tespit davasının istirdat davasına dönüştüğü anlaşılmakla, davacı tarafından ödenen bedelden ıslah ile talep edilen 61.250,01 TL'nın ödeme tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan İSTİRDADINA,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.183,98 TL karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 714,45 TL peşin harcın mahsubu sonucu bakiye kalan 3.469,53 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 269,85 TL başvuru harcı ve 714,45 TL peşin harcın toplamı olan 984,30 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından 818,75 TL tebligat ve posta masrafı ile 4.700,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 5.518,75 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim