TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/09/2023
KARAR TARİHİ : 15/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait .....plaka sayılı araç, .....tarihinde seyir halindeyken, .....ait ve .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracın müvekkilinin aracına çarpmasıyla maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, bu kazanın oluşumuna .....plaka sayılı araç sürücüsü .....tam kusurlu olduğunu, .....plakalı araç, .....Sigorta AŞ nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını meydana gelen kaza sonucu hasar gören müvekkiline ait .....plakalı araç, .....tarihinde Diyarbakır ilinde .....Boya adlı özel servise çekildiğini, aracın sigorta nezdinde Hasar dosya işlemleri başlatıldığını ve yapılan ekspertiz incelemesi ile öncelikle aracın perte çıkarılıp satış için ihaleye çıkartıldığı, akabinde araç hakkında onarım kararı alındığı ve aynı serviste araç tamir edildiğini ve 40 gün boyunca müvekkilinin ticari olan aracını kullanmaktan ve gelir elde etmekten yoksun kaldığını, araçta yapılan onarım orijinal yedek parça temin edilemediğinden muadil veya çıkma parçalarla gerçekleştirildiğini, araçta oluşan hasarın bedelinin kısmi olarak .....plakalı araca ait Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası .....SİGORTA A.Ş. tarafından karşılandığı, ancak bu kaza nedeni ile araçta değer kaybı oluştuğu ve müvekkilinin kaza nedeniyle aracının tamir süresi boyunca ticari araçtan yararlanmadan yoksun kalarak kazanç kaybı yaşadığını belirtildiğini, yargılama gideri ve vekalet ücretini karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı .....Sigorta vekili dava dilekçesinde özetle; Trafik kazalarında kusur durumlarını belirlemeye yetkili ve görevli kurum, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi olduğunu, Trafik İhtisas Dairesi’ nin görevleri arasında, “İlgili mercilerden gönderilmiş olan trafik kazaları ile ilgili tahkikat dosyaları üzerinde incelemeler yapılarak, tarafların kusur oranları, zararları ve gerekli tazminat miktarları tespit edilerek sonucun bir raporla tespit edilmesi.” yer aldığını, bu açıdan, kusur durumunun tespiti için Adli Tıp Kurumu Başkanlığından rapor alınmasını, açıklanan sebeplerle ve sayın mahkemenin resen gözününe alacağı hususlar ışığında, fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydı ile, haksız ve usulsüz davanın usulden ve esastan reddine, sayın mahkeme aksi kanaateyse, dosya sunulan raporun hüküm vermeye elverişli olmadığı, dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilerek, değer kaybı, kusur, hasar ve tazminat durumunun tespiti için rapor aldırılmasını, avukatlık ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine, karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.
Davalı .....vekili dava dilekçesinde özetle; .....tarihinde davalı araç sahibi .....malik olduğu, .....sevk ve idaresinde bulunan .....Plakalı aracın davacı tarafın sevk ve idaresinde bulunan .....plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının oluşumuna davalı sürücü .....kusurlu hareketleri neden olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesinde talep ettiği iki adet alacak kalemi mevcut olduğunu, birincisinin aracında meydana gelen değer kaybı olduğunu, araç değer kaybı belirli bir alacak olduğundan davacının belirsiz alacak davası olarak açmış olması nedeniyle davanın usul bakımından reddini gerektiğini, arz ve izah edilen nedenler ile re'sen gözetilecek diğer nedenlerle, davacı tarafından haksız ve yersiz olarak açılmış bulunan iş bu davanın, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.
GEREKÇE;
1-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....-.....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve kaza başına maddi zarar limitinin araç başına 100.000,00 TL olduğu anlaşılmaktadır.
2-Hasar dosyası: Davacı tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış, .....tarihinde 48.750,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.
3-Mahkememizce aldırılan .....Tarihli ATK raporu: Mevcut verilere göre; davalı sürücü .....sevk ve idaresindeki otomobil ile gece vakti meskun mahalde seyri sırasında olay mahalli ışıklı kavşağa geldiğinde, yola gereken dikkatini vermesi, kavşağı kontrol etmesi ve geçiş için güvenli bir ortam oluştuğunda geçişini yapması gerekirken, yeterince müteyakkız davranmayıp, kendisine hitap eden kırmızı fasılalı trafik işaret lambasını dikkate almayarak ve yolun solunu takiben seyrederek kavşağa girip geçmek isteyen ilk geçiş hakkını bırakmadığı aracın seyir şeridini kapatıp kavşak içinde çarpışmasıyla meydana gelen mevcut koşullardaki olayda asli kusurlu olduğunu, sürücü .....sevk ve idaresindeki otomobil ile seyri sırasında olay mahalli ışıklı kavşağa geldiğinde, yola gereken dikkatini vermemiş, seyir istikametine sarı fasılalı ışığın yandığı kavşağa hızını azaltarak dikkatli, kontrollü biçimde girmeye özen göstermemiş, hız azaltmadan, seyir hızıyla girdiği kavşakta sağından kavşağa giren diğer sürücü idaresindeki aracın sol yan kısımları ile kavşak içinde çarpıştığı anlaşılmış olup meydana gelen olayda tali kusurlu olduğu, davacı sürücü .....sevk ve idaresindeki otomobil ile seyri sırasında ışık kontrollü kavşaktan geçişi sırasında karşı istikamette meydana gelen kazadan dolayı savrulan aracın, kendi aracına çarpması sonucu meydana gelen kazada kusuru bulunmadığını, açıklanan hususlar muvacehesinde, olayda; davalı sürücü .....%75 (yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu, sürücü .....%25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu şeklinde rapor ibraz edilmiştir.
4-Mahkememizce aldırılan .....Tarihli bilirkişi raporu: Dava konusu aracın .....tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası davaya konu aracın ön kısmalarında hasar oluştuğu tespit edilemediğini, araçta oluşan hasarın onarımı için .....tarihli ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen emme kollektörü, emniyet kemeri, direksiyon hava yastığı, ön tampon ızgarası, pompa, sağ alt ve üst radyatör kanalizörü, yağ filtresi giriş borusu, motor kaputu ve menteşeleri, ön tampon demiri, ön tampon spoyleri, kaput kilidi, sağ far, radyatör fanı, ön ızgara, motor radyatörü, ön tampon, LPG beyni, sol ön çamurluk davlumbazı, kanister, panel hava yastığı, hava yastığı kontrol ünitesi, ön panel ve ön tampon kapak seti parçalarının değiştirildiği; klima kondansatörü sağ ve sol ön çamurluk parçasında ise hasar onarım işlemi yapıldığı anlaşılmış ve toplam 36 adet parça için eksperlik çalışması yapıldığı ve eksper raporda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu tespit edildiğini, dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve .....tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, .....kilometrede olduğu, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay .....Hukuk dairesi .....E. .....K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta 52.000,00TL değer kaybının oluştuğu ve onarımda kaldığı 19 gün boyunca kazanç kaybı meydana geldiği, Diyarbakır Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odasının .....tarihli .....yazısı ile emsal bir ticari taksinin, günlük net kazancının 800,00TL olarak belirlendiği ve kazanç kaybı bedelinin (800 x 19 gün)= 15.200,00 TL olarak belirlendiğini, davaya konu aracın hasar onarım bedelinin kusur oranıyla aynı oranda ödenmesi gerekeceği ve Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından hazırlanan raporda; .....plakalı araç sürücüsünün %75 kusurlu olduğundan ödemesi gereken Değer Kaybı Bedelinin (0,75X52.000,00TL)=39.000,00 TL; Araç Mahrumiyet Bedelinin ise (0,75X15.200,00TL)= 11.400,00 TL olacağı şeklinde rapor ibraz edilmiştir.
5-Davacı vekilinin .....Tarihli değer artırım dilekçesi: araçta oluşan bakiye değer kaybı için 39.000,00 TL’nin, ticari kazanç kaybı için 11.400,00 TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte taraflarına ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
6-Arabuluculuk tutanağı dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık değer kaybı ile ticari kazanç kaybı taleplerinden oluşan maddi zararının tahsili davasıdır.
Uyuşmazlık konusunun davaya konu kaza nedeniyle davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait ticari aracın tamirde kaldığı süre boyunca kazanç kaybı ile araçta oluşan hasara bağlı değer kaybı talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarına ilişkin olduğu tespit edildi.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi, aracın kaç gün içerisinde onarımının yapılacağının makul olacağı ve kazaya karışan aracın günlük kazanç miktarının belirtilmesi suretiyle de kazanç kaybının belirleneceği ve böylelikle davacının gerçek zararının tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler, kusur durumuna ilişkin alınan .....tarihli adli tıp raporu ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....günü saat .....sıralarında davalı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı otomobil ile .....Bulvarı istikametine seyir halinde iken kaza mahalli ışık kontrollü kavşağa gelip seyir yönüne yanan kırmızı fasılalı ışıkta geçiş yaptığı esnada aracının sol yan kısımları ile seyir istikametine göre solundan Emek Caddesi istikametine seyirle gelip seyir yönüne hitaben yanan sarı fasılalı ışıkta kavşağa giriş yapan sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı otomobilin ön kısımlarının çarpışması, çarpışmanın etkisi ile .....plaka sayılı otomobilin savrularak Emek Caddesi üzerinden Şanlıurfa Bulvarı istikametine seyreden davacı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı otomobil ile çarpışması neticesi davaya konu trafik kazası meydana geldiği, davalı sürücü .....%75 (yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu, dava dışı sürücü .....%25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı şeklinde rapor ibraz edilmiştir.
Dosyada mukim .....tarihli makine mühendisi bilirkişi raporunda; Dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay .....Hukuk dairesi .....E. .....K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta 52.000,00TL değer kaybının oluştuğu ve onarımda kaldığı 19 gün boyunca kazanç kaybı meydana geldiği, Diyarbakır Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odasının .....tarihli .....sayılı yazısı ile emsal bir ticari taksinin, günlük net kazancının 800,00 TL olarak belirlendiği ve kazanç kaybı bedelinin (800 x 19 gün)= 15.200,00 TL olarak belirlendiğini, davaya konu aracın hasar onarım bedelinin kusur oranıyla aynı oranda ödenmesi gerekeceği ve Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından hazırlanan raporda; .....plakalı araç sürücüsünün %75 kusurlu olduğundan ödemesi gereken Değer Kaybı Bedelinin (0,75X52.000,00TL)=39.000,00 TL; ticari kazanç kaybının ise (0,75X15.200,00TL)= 11.400,00 TL olduğu raporda ibraz edilmiştir. Alınan raporun denetime uygun olduğu kanaat edilmekle hükme esas alınmıştır.
Davacıya ait ticari taksi vasfındaki aracın kaza tarihi itibariye tüm giderler düşüldükten sonra 1 günlük net kazancının tespiti hususunda Diyarbakır Şoförler ve Otomobilciler Odasına yazılan müzekkereye cevaben benzer nitelikteki ticari taksinin kazanın meydana geldiği 2023 yılı itibariyle 1 günlük net kazancının 800,00 TL olduğu bildirilmiştir. Bu kapsamda ilgili araçta meydana gelen hasarın onarılması için gerekli makul onarım süresinin mahkememizce 19 gün olarak kabul edilmesiyle birlikte dava konusu kaza nedeniyle meydana gelen ticari kazanç kaybının 15.200,00 TL olduğu sigortalı araç sürücüsünün ilgili kazada %75 oranında kusurlu olmasına göre davacının talep edebileceği değer kaybı bedelinin 39.000,00 TL, ticari kazanç kaybının 11.400,00 TL olduğu kanaatine varılmıştır.
Davacı vekilinin belirli hale getirme dilekçesi de dikkate alındığında hesaplanan bedeller ile örtüşür olduğu anlaşılmakla 39.000,00 TL değer kaybı tazminatının, davalı sigorta şirketine başvuruyu takip eden 8. İş günü sonrasından temerrüdün oluştuğu ve bu tarihin .....tarihine isabet ettiği anlaşılmakla sigorta şirketi yönünden .....tarihihden, davalı araç işleteni .....ve davalı araç sürücüsü .....yönünden kazanın meydana geldiği .....tarihinden itibaren sigortalı aracın kullanım amacının hususi kullanıma özgülendiği de dikkate alınarak yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 11.400,00 TL ticari kazanç kaybının haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .....ve davalı .....alınarak davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketine yöneltilen ticari kazanç kaybının ZMMS kapsamında ticari kazanç kaybı bedeline yönelik sorumluluğun bulunmadığı ve ilgili tazminat kaleminin teminat kapsamında değerlendirilemeyeceği gözetilerek davalı sigorta şirketine yöneltilen ticari kazanç kaybı talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
G.D:Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
HÜKÜM:
DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
1-39.000,00 TL değer kaybı tazminatının, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden, davalı .....ve davalı .....yönünden .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-a)11.400,00 TL ticari kazanç kaybı tazminatının haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .....ve davalı .....alınarak davacıya verilmesine,
b)Davalı sigorta şirketine yöneltilen ticari kazanç kaybına ilişkin davanın reddine,
3- Kabul edilen bedel 50.400,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 3.442,82 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL harç ve sonradan yatırılan 843,63 TL ıslah harcın düşümü ile eksik kalan 2.329,34 TL harcın davalı sigorta şirketinin 1.802,46 TLsinden sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL peşin harç, 269,85 başvuru harcı ve 843,63 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.383,33 TL harcın davalı sigorta şirketinin 1.070,43 TLsinden sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından tebligat ve posta masrafı ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.709,25 TL olarak sarf edilen yargılama giderinin davalı sigorta şirketinin 5.965,49 TLsinden sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı sigorta şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 11.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı sigorta şirketine verilmesine,
7-Arabuluculuk aşamasının davalının görüşmeye katılamaması nedeniyle görüşme yapmadan anlaşamama ile sonuçlandığı anlaşılmakla, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 2.476,19 TL'lik kısmının davalı sigorta şirketinden, bakiye kalan 723,81 TL'lik kısmının ise davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı asiller vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.
Katip Hakim