TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 26/01/2024
KARAR TARİHİ : 09/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Trafik kazası tespit tutanağında da görüleceği ve anlaşılacağı üzere, davalı şirkete yukarıdaki belirtilen poliçe numarası ile sigortalı bulunan ... plakalı araç ... sevk ve idaresinde iken ... tarihinde Mahabat kavşağı üzerinde bulunan lunapark kavşağı istikametinde seyir halinde iken kendisi ile aynı istikamette orta şeritte seyir halinde olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın arka kısmına çarparak en sağ şeride geçmesi ile eş sağ şeritte seyir halinde olan müvekkil şirkete ait sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca arkadan çarpmak suretiyle tam kusurlu olarak kazaya sebebiyet vermiştir. (KTK 56/1C) Vaki kaza sonucu maddi hasarlı zarar meydana geldiğini, dava dışı sürücü tamamen kusurlu olup, müvekkiline ait olan aracı kullanan sürücüye kusur izafe edildiğini, müvekkiline ait aracın bakım ve onarımı ilgili sigorta şirketi tarafından yapıldığını, iş bu maddi hasarlı kaza sebebiyle müvekkilinin aracında değer kaybı meydana geldiğini ve buna ilişkin ödeme yapılmadığını, orijinal aracın onarım ve yenilemesi sonucu hasar kaydı oluştuğunu, hasar gören parçalar orijinal parçaları ile değiştirilseler bile araç kazalı bir araç kabul edileceğinden dolayı aracın satış değeri düşecek ve değer kaybına uğrayacağını, arz ve izah edilen sebeplerden dolayı; başkaca hak ve taleplere ilişkin dava hakkım saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulü ile; Fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, HMK'nın 107. maddesi kapsamında belirsiz alacak davası olarak araçtaki değer kaybı için, şimdilik 10,00 TL’nin, aracın kullanılamamasından doğan ikame araç ve araç mahrumiyet bedeli olarak şimdilik, 10,00 TL’nin, fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik toplam 20,00 TL'nin, kazanın meydana geldiği ... tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanacak en yüksek faizi ile birlikte (sigorta limitiyle sınırlı olarak) davalı sigorta şirketinden tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini, arz ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan ... plakalı aracın ... tarihinde karışmış olduğu trafik kazasında hasarlanan ... plakalı araçta meydana geldiği iddia olunan değer kaybının karşılanması talebiyle müvekkil şirket aleyhine işbu dava ikame edildiğini, poliçeden dolayı sorumluluğunun sigortalının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 120.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, uyuşmazlık öncesinde müvekkil şirketçe ... tarihinde 45.380,76-TL tutarında değer kaybı tazminatı ödemesi gerçekleştirildiğini, Müvekkil şirkete usulüne uygun bir başvuru gerçekleştirilmemesi (aracın geçmiş hasar ve ağır hasar sorgularının şirkete başvuruda sunulmamış olması) nedeniyle, işbu hususun tamamlanamaz dava şartı olması nedeniyle başvurunun reddine yönelik hüküm kurulmasını, şirketçe başvuru öncesinde, değer kaybı tazminatı yönünden ödeme yapılarak başvuranın bu husustaki tüm zararının giderilmiş olması nedeniyle, aksini ispatlar hiçbir delilin dosyada mevcut olmaması nedeniyle başvurunun reddine yönelik hüküm tesis edilmesini, aksi taktirde, ZMSS Genel Şartlar uyarınca hesaplama yapılmasını, aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin dikkate alınmasını, Yargıtay içtihatları doğrultusunda üç kişilik bilirkişi heyetine dosyanın atanmasını, karşı vekalet ve yargılama giderlerinin karşı yan üzerine bırakılmasını vekaleten arz ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen aracın sürücüsünün kusuruna dayalı meydana gelen çift taraflı trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen hasara bağlı oluştuğu ileri sürülen değer kaybına ilişkin yapılan ödemenin yetersiz olduğundan bahisle bakiye değer kaybı istemine ve ikame araç bedeli istemine ilişkindir.
Dosyanın incelenmesinde, ... plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığı, poliçede araç başına maddi tazminat limitinin 120.000,00 TL olarak belirtildiği, dosya içeresinde yer alan araç sürücüleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağına göre ... tarihinde davaya konu kazanın meydana geldiği, dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine değer kaybına ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce arabuculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında hasar ve değer kaybı meydana gelip gelmediği, burdana varılacak sonuca göre değer kaybı bedeli talep edilip edilemeyeceği, ilgili kaza nedeniyle ikame araç bedeli talep edilip edilemeyeceği edebilecek ise miktarına ilişkin olduğu tespit edildi.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
Mahkememize sunulan ... tarihli trafik bilirkişi raporunda özetle; " Dosya kapsamındaki maddi hasarlı trafik kaza tespit tutanağı ile dosya içeriğinde bulunan kaza sonrası çekilmiş fotoğraflar ve tüm belgeler esas alındığında kazasının oluşumunda, ... plakalı otomobil sürücü ...'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 56/1-c “Önlerinde giden araçları güvenli ve yeterli bir mesafeden izlememek( Yakın takip)” kuralını ihlal ederek, Karayolları Trafik Kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı 84. maddesinde yer alan asli kusurlardan (d) bendindeki (Arkadan çarpma) KURALLARINI İHLAL ettiği, YÜZDE YÜZ (%100) KUSURLU OLDUĞU; ... plakalı otomobil sürücüsü ...'nin kazanın oluşumunda KURAL İHLALİNİN olmadığı; ... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın kazanın oluşumunda KURAL İHLALİNİN olmadığı" mütalaa edilmiştir. Anılan rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ... plakalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurla olduğu, davacının anılan kazanın oluşumunda atfı kabil kusurunun olmadığı kabul edilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir.
Anılan ilkeler doğrultusunda makine mühendisi tarafından hazırlanan raporda özetle; " Dava dosyası incelendiğinde; davacıya değer kaybı olarak 45.380,76 TL ödeme yapıldığı anlaşılmış olup, tarafımca belirlenen 50.000 T.L değer kaybı miktarından, ödenen bu miktar düşüldüğünde; davacının 4.619,24 TL değer kaybı alacağı ve 19.200,00 TL de ikame araç gideri olmak üzere kaza tarihi itibarı ile 23.819,24 TL maddi zararının oluştuğu ve bu zarardan tarafların kusurları oranında sorumlu olacağı" mütalaa edilmiştir. Anılan rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davacının bakiye değer kaybı zararının 4.619,24 TL olduğu kabul edilmiştir.
Davalı sigorta şirketi, sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, tespit edilen değer kaybının tamamının ödenmesinden sorumludur. Buna göre tüm dosya kapsamı ile dava değer artırım dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde; davacının talep edebileceği bakiye değer kaybı miktarının 4.619,24 TL olduğu kabul edilmiş ve davanın belirsiz alacak davası olması karşısında kabul edilen alacağa davalı sigorta şirketine başvuruyu takip eden 8. iş günü sonundan itibaren sigortalı aracın hususi araç olması nedeniyle yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir.
Davacının aracında meydana gelen değer kaybı gerçek zarar (doğrudan zarar) kapsamında ise de, araç mahrumiyeti zararı dolaylı zararlardan olup, davalı sigorta şirketinin bu zarardan sorumluluğu bulunmadığından, davacının araç mahrumiyet bedeline ilişkin talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
G.D:Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
a)4.610,00 TL değer kaybının davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
b)Davacının ikame araç bedeli tazminatı talebinin reddine,
2- Kabul edilen bedel üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 314,90 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı ve 80,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 935,20 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan 86,00 TL tebligat ve posta gideri, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.086,00 TL yargılama giderinin kabul/red oranı da dikkate alınarak 5.074,81 TL'lik kısmının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 4.610,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 10,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranı dikkate alınarak 3.113,13 TL'lik kısmının davalıdan tahsili, bakiye kalan 6,87 TL'lik kısmının ise davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim