TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/08/2024
KARAR TARİHİ: 11/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait .....plakalı -.....marka tip .....model araca, davalı sigortalısı tarafından sevk ve idare edilen .....plakalı aracın çarpması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında müvekkiline ait araç hasar görmüş, aracın hareket kabiliyeti kaza sonucu tamamen ortadan kalktığını, bu nedenle müvekkilinin aracı iki aylık süre zarfında bir yandan hasar gören parçaların değiştirilmesi, diğer yandan tamir edilecek ve boyanacak işlemler dolayısıyla serviste kalmış, bu süre boyunca kullanılamadığını, müvekkilinin işlerini yapmak amacı ile araç kiralamak zorunda kaldığını, sigorta şirketine yapmış oldukları başvuru neticesinde, araçta oluşan değer kaybının çok altında (83.661,80 TL) tarafımıza kısmi bir ödeme yapıldığını, müvekkiline ait araçta meydana gelen değer araç kaybı karşılığı olarak 100 TL nin Tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesini, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik, Araç İkame Bedeli karşılığı Olarak 1.000 TL nin ise davalı .....tan haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davalı .....vekili cevap dilekçesinde özetle; Söz konusu kazaya ilişkin müvekkilinin %100 kusurlu olduğunun tespit edildiği ileri sürülmüş ise de, bu konuda henüz yeterli inceleme ve değerlendirme yapılmadığını, kaza mahalline gelen trafik polisi ekibi tarafından tutulan Trafik Kazası Tespit Tutanağına dayanılarak bu değerlendirme yapılmış olup; yapılmış bir keşif incelemesi olmadığını, ayrıca belirtilen kaza nedeni ile zarara uğradığını iddia eden davacı tarafın aracına ilişkin, müvekkilin sigorta şirketi olan .....Sigorta A.Ş tarafından davacı tarafa 116.338,20 TL hasar onarım bedeli ile 83.661,80 TL Değer kaybı ödemesi poliçe limiti kapsamında yapıldığını, TBK haksız fiil hükümleri gereği dosya incelenecek ise tbk md.50 haksız fiil hükümleri gereği zarar gören, zararını ispat yükü altında olup başvuran tarafından somut deliller ile ispatlanamamış olduğundan başvurunun reddi gerektiğini, bir diğer davalı ethica sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin yetersiz olduğuna dair dosyada somut bir bilgi, belge yoktur. başvuran tarafından iddialar somut deliller ile ispatlanamamış olduğundan davanın reddi gerektiğini, yine davacı tarafça iddia edilen hak mahrumiyeti iddialarını da kabul etmiyoruz. şöyle ki, davacı tarafın aracında meydana gelen zarar sebebi ile hak mahrumiyeti yaşayacağı bir durum oluşmamıştır. davacı taraf huzurdaki davayı tamamen kötüniyetli ve haksız yere ikame ettiğini, yukarıda izah edilen nedenlerden dolayı meydana gelen kaza nedeni ile davacının aracında meydana geldiği iddia edilen değer kaybı talebi,müvekkilin sigorta şirketi olan .....sigorta a.ş tarafından ödendiğinden davanın reddi gerektiğini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davadan önce davacı tarafın değer kaybı talebi incelenmiş 83.661,80 -TL olarak tespit edilmiş ve ilgili bedel, .....tarihinde davacı vekiline ödendiğini, dolayısıyla dava yoluna müracaatı üzerine değer kaybı bedeli karşılandığından müvekkili sigorta şirketinin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, müvekkili sigorta şirketi tarafından teminat limitinin tamamı ödendiğinden işbu davanın müvekkil sigorta şirketi yönünden reddi gerektiğini, ekspertiz raporu ile parça bedelleri ve işçilik ücreti olmak üzere 116.338,20 TL hasar oluştuğu tespit edilmiş ve belirlenen tutar .....tarihinde davacının hesabına ödendiğini, kaza tarihi itibariyle uygulanacak KTK ZMSS poliçesi araç başı maddi zarar teminat limitinin (200.000,00-TL) somut uyuşmazlıkta dolmuş olması sebebiyle müvekkili şirketin davacının bakiye taleplerinden herhangi bir sorumluluğu kalmadığından haksız başvurunun reddini, ikame araç bedeli ZMSS poliçesi teminatı kapsamında olmadığından davacının haksız talebinin davalı şirket yönünden reddini, her durumda müvekkil şirketin temerrüde düşmediği dikkate alınarak müvekkil şirketin yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulmamasını, haksız dava sebebiyle yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin başvuran taraf üzerine tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER;
1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
2-Kaza tespit tutanağı; .....tarihinde düzenlenen tutanakta sürücü .....idaresindeki .....plakalı aracı ile Musa Anter caddesi istikametinden Elazığ Bulvarı istikametine Mezopotamya Bulvarını takiben seyredip .....numaralı aydınlatma direği önüne geldiğinde aracının hakimiyetini kaybedip sağ ön köşe kısımlarıyla yolun sağında emniyet şeridinde duraklama halinde bulunan sürücü .....idaresindeki .....plakalı aracın sol arka yan kısımlarına çarpıp, çarpmanın etkisiyle savrularak sağ yanı üzerine geldiği istikamete dönük vaziyette durması neticesi çift taraflı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, bu kazanın oluşumunda .....plakalı araç sürücüsü .....2918 Sayılı K.T.K.nun 52/1-B (Aracının hızını aracın yük ve teknik özelliğine ,görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak) kuralını ihlal ettiği ve kusurlu olacağı kaza yeri tetkiki sürücülerin beyanı araçlar üzerinde yapılan inceleme sonucu görüş ve kanaatine varıldığının belirlendiği anlaşılmıştır.
3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....-.....tarihlerini kapsayan sigorta poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin araç başına 200.000,00TL olduğu anlaşılmaktadır.
4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu, .....plakalı aracın .....adına kayıtlı olduğu, tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
5-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyasının oluşturulduğu, .....plakalı aracın hasar dosyasında .....tarihinde 116.338,20-TL maddi hasar ödemesi, .....tarihide 83.661,80-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır.
6-Mahkememizce Trafik bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi kusur raporu; Sürücü .....(.....plakalı) 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 56.maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 94. maddesinde yer alan ( 56/1-A :Sürücülerin; geçme, dönme, duraklama, durma ve park etme gibi haller dışında şerit değiştirmeleri veya iki şeridi birden kullanmaları, yasaktır ve Yönetmelik 94/F: Geçme, dönme, duraklama, durma ve parketme gibi mecburi haller dışında şerit değiştirmeleri, 94/ G:İki şeridi birden kullanmaları, yasaktır.
kuralını ihlal ettiği) kurallarını ihlal etmiş olduğu ,anlaşıldığından meydana gelen kazada % 100 (YÜZDE YÜZ) ORANINDA KUSURLU olduğu, Sürücü .....(Duraklama Halinde .....plakalı) 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan herhangi bir kural ihlali yapmadığı, anlaşıldığından meydana gelen kazada kusursuz olduğu kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.
7-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu; Dava konusu trafik kazası sonucu dava konusu aracın arka ve sol yan kısımlarında (sol arka kapı, sol arka çamurluk, C sütun, arka tampon, sol arka tekerlek, bu kısıma ait hareketli ve sabit mekanik aksamlar, sol arka stop farı, elektrik aksamına ait elemanlar) orta ölçekli hasar meydana geldiği, .....tarihli eksper raporunda belirtilen parça ve işçilik giderlerine ait kalemlerinin dava konusu aracın onarımı için gerekli parça ve işçilik kalemleri ile birebir uyumlu olduğu, dava konusu aracın onarımının özel serviste yapıldığı, eksper raporunda belirtilen parça ve işçilik kalemleri dikkate alınarak kaza tarihi itibarıyla dava konusu aracın onarımı için gerekli maliyetin KDV dahil yedek parça bedeli 81.500 TL ve işçilik bedeli 54.000 TL olarak toplamda 135.500 TL olduğu, kaza tarihi itibariyle dava konusu aracın hasar geçmişi, kilometresi, geçmiş mülkiyet durumu ve araç rayicini belirleyecek diğer faktörler dikkate alınarak yetkili satıcılar ve internet satış siteleri üzerinden yapılan araştırmalar sonucunda emsal aracın 730.000 TL bedel ile temin edilebileceği, kaza tarihi itibarıyla dava konusu aracın sovtaj bedelinin 475.000 TL olduğu, dava konusu araçta oluşan hasar miktarı, aracın rayiç bedeli, sovtaj bedeli ve onarım giderleri dikkate alınarak dava konusu aracın onarımının ekonomik olacağı ve pert-total olarak değerlendirilmemesi gerektiği, onarım işleminden kaynaklı olarak dava konusu araçta kaza tarihi itibarıyla 110.000 TL değer kaybı oluşacağı, dava konusu aracın onarımı için gerekli parça ve işçilik kalemleri, parçaların temini için gerekli süreler ve onarım süresini etkileyecek diğer faktörlerin dikkate alınması ile dava konusu aracın onarımı için gerekli sürenin 17 (on yedi) iş günü olduğu, bakım ve amortisman giderlerinden yapılacak tasarrufun da dikkate alınması ile kaza tarihi itibarıyla dava konusu araca benzer nitelikte bir aracın 17 günlük net kiralama bedelinin KDV dahil 26.454,80 TL olacağı kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.
8-Davacı vekilinin .....Tarihli ıslah dilekçesi: Değer Kaybından Doğan Maddi Tazminat Alacağı olarak 100-TL + 26.238,2-TL. = 26.338,2-TL’ nin davalı .....tan temerrüt tarihinden işletilecek avans faizi ile birlikte, araçtaki Mahrumiyet Bedeli ( Maddi Kazanç Kaybı) Alacağı olarak 1.000-TL + 25.454,80-TL. = 26.454,80 -TL’ nin davalı .....tan temerrüt tarihinden işletilecek avans faizi ile birlikte yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin de davalı .....tan tahsiline karar verilmesini talep ettikleri anlaşılmıştır.
DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.
Uyuşmazlık konusunun davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve miktarı ile davacının aracın onarımda iken geçen sürede ikame araç bedelini talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi, aracın kaç gün içerisinde onarımının yapılacağının makul olacağı ve kazaya karışan araca ikame bir aracın günlük kiralama ücretinin belirtilmesi suretiyle davacının gerçek zararının tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; Kazaya karışan .....plakalı aracın, davacıya ait ..... plakalı araç ile .....tarihinde kazaya karışmış olduğu, kazanın sürücü .....idaresindeki .....plakalı aracı ile seyir halinde iken aracının hakimiyetini kaybedip sağ ön köşe kısımlarıyla yolun sağında emniyet şeridinde duraklama halinde bulunan sürücü .....idaresindeki .....plakalı aracın sol arka yan kısımlarına çarpması neticesinde meydana gelmiş olduğu anlaşılmıştır. Taraflarca olayın oluşuna bir itirazın bulunmadığı gibi aksini ispatlar nitelikte herhangi bir delil de ibraz etmemiş oldukları anlaşılmıştır. Meydana gelen kaza nedeni .....(.....plakalı) 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 56.maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 94. maddesinde yer alan ( 56/1-A :Sürücülerin; geçme, dönme, duraklama, durma ve park etme gibi haller dışında şerit değiştirmeleri veya iki şeridi birden kullanmaları, yasaktır ve Yönetmelik 94/F: Geçme, dönme, duraklama, durma ve parketme gibi mecburi haller dışında şerit değiştirmeleri, 94/ G:İki şeridi birden kullanmalarının yasak olması kuralını ihlal ettiği) kurallarını ihlal etmiş olduğu ,anlaşıldığından meydana gelen kazada tam kusurlu olduğu, sürücü .....(Duraklama Halinde .....plakalı) 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan herhangi bir kural ihlali yapmadığı anlaşılmış olup, mahkemece olayın oluşuna uygun olarak hazırlanan .....tarihli trafik bilirkişisinden alınan kusur raporu hükme esas alınmıştır.
Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere yukarıda açıklanan gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine göre alınan bilirkişi raporuna göre davaya konu araçta oluşan hasar ile kazanın uyumlu olduğu, 110.000,00TL gerçek zararın oluşacağı, aracın makul onarım süresinin 17 gün olacağı ve 26.454,80TL araç mahrumiyet bedelinin doğacağı belirtilmiştir. Raporun kaza tarihindeki rayiç bedel üzerinden hesaplama yapılarak gerçek zarar hesabı yapıldığı dolayısı ile de içtihatlara uygun ve denetime elverişli .....tarihli rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davalı .....sigortanın .....plakalı aracın kaza tarihi itibari ile ZMMS sigortacısı olduğu, aracın teminat limitlerinin 200.000TL ile sınırlı olduğu, sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında zararı üstlendiği, sigortalısının ise tam kusurlu olduğunun anlaşıldığı; davalı sigorta şirketi tarafından 116.338,20 TL hasar bedeli, 83.661,80TL değer kaybına ilişkin ödemenin yapıldığı yapılan ödeme toplamı dikkate alındığında 200.000,00TL teminat limitinin tüketildiği, davacı tarafından talep edilen zarar kaleminin ise teminat limitinin üstünde kaldığının anlaşılması karşısında davalı sigorta şirketi yönünden davanın reddi yoluna gidilmiştir.
Davalı .....aracın maliki olduğu anlaşılmakla işleten sıfatının bulunduğu anlaşılmakla KTK ve TBK ilgili hükümleri gereğince ve kazaya karıştığı sıradaki sürücüsü olup haksız fiil hükümlerine göre sorumludur. Davalının kusuru nisbetinde sorumlu olacağı ve hükme esas alınan kusur raporuna göre de tam kusurlu olduğu anlaşılmakla davacının doğrudan ve dolaylı olarak geçekleşen tüm zarar kalemlerinden sorumlu olacaktır. Bu nedenle davalı .....yönünden yapılan ödeme tenzil edildiğinde bakiye 26.338,20TL değer kaybı tazminatı ve 26.454,80TL araç mahrumiyet zararına hükmedilmiştir. Faiz başlangıç tarihi açısından ise; haksız fiil hükümlerine göre alacağın kaza tarihi itibari ile muaccel olduğunun Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş olduğu anlaşılmakla davalı işleten ve sürücü olan davalı .....bu tarihe isabet eden .....tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Faiz türü bakımından ise; davalıya ait araç hususi kullanıma özgülenmiş olduğu göz önüne alındığında yasal faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMNE KABULÜ İLE;
A) Davacının değer kaybı tazminatı talebi olan 26.338,20-TL’ye .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile billikte davalı .....alınarak davacıya verilmesine, talebin sigorta şirketi yönünden ise REDDİNE,
B) Davacının araçtaki mahrumiyet bedeli talebi olan 26.454,80-TL’ye .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile billikte davalı .....alınarak davacıya verilmesine,
2- Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen 52.793,00 TL maddi tazminat yönünden alınması gereken 3.606,29-TL harcın peşin alınan 427,60 TL harcın ve 882,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 2.296,68-TL harcın davalı .....alınarak hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından alınan 427,60TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harç ve 882,00 TL ıslah harcı toplamı 1.737,20-TL nin davalı .....alınarak alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 4.400-TL Bilirkişi ücreti, 479,00-TL Tebligat ve posta masrafı ve 16,00TL dosya masrafı olmak üzere toplam 4.895,00-TL yargılama giderinin davalı .....alınarak davacıya verilmesine,
5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 30.000,00- TL vekalet ücretinin davalı .....alınarak davacıya verilmesine,
7- Davalı .....Sigorta Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 100,00- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı sgirota şirketine verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,
9- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.800,00-TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair davacı vekili ile davalı .....vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
KatipHakim