TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/10/2024
KARAR TARİHİ : 10/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait olan .....plakalı araç .....tarihinde seyir halindeyken, .....sigorta şirketi sigortalısı .....ait .....plakalı araç müvekkiline ait olan araca çarpmış Diyarbakır ili Kayapınar ilçesi .....sk. İle .....sk. Kesişiminde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, eklerde sunulan kaza tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere .....meydana gelen kazaya asli kusuruyla(%100 kusur) sebebiyet verdiğini, çarpma sonucu müvekkiline ait araç; .....model, orijinalbir araçken, mevcut kaza sebebiyle aracın bir kısım parçaları yenileriyle değiştirilmiş, bir kısım parçaları ise tamir görerek onarılmış olup, aracın gördüğü işbu kapsamlı tamir/onarım/boya/parça değişimi ve tramer kayıtlarına işlenen hasar kaydı sebebiyle ikinci el piyasa rayiç değerinde ciddi bir düşüş yaşanacağı kaçınılmaz bir gerçek olduğunu, arz ve izah edilen ve mahkeme tarafından resen göz önünde bulundurulacak hususlarla birlikte, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile öncelikle haklı davanın kabulüne, bilirkişi incelemesi sonucunda ortaya çıkacak olan, dava tarihi itibari ile alacak miktarının tam ve kesin olarak belirlenememesi ve bu durumun yapılacak yargılama ile ortaya çıkacak olması nedeniyle ; müvekkilin arcında oluşan değer kaybına ilişkin olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 250,00 TL tutarındaki maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini müvekkili adına arz ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İlgili kazaya karışan .....plakalı araç Müvekkil .....Sigorta A.Ş. tarafından ...../.....tarihlerini kapsayan .....numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalanmış olup, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu iş bu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, kaza sonrası hasar gören aracın detaylı ekspertizi yapılarak eksper tarafından fotoğraflandırıldığını, hasarlı olan aracın, yedek parça ve işçilikleri tespit edilerek, çalışmalar aracın onarımını gerçekleştiren atölye yetkilisi eşliğinde yapıldığını, araç üzerinde yenilenmesi ve onarılması gereken parçalar tek tek tespit edilerek, çalışmalar tamamlandırıldığını, atölye yetkilisi ile mutabık kalınarak çalışmalara nihayet verildiğini, .....Otomotiv’den gerekli parçalar tedarik edilmiş olup tedarikçi firmaya KDV dahil 49.376,75 TL ödeme yapıldığını, .....Otomotiv’den gerekli parçalar tedarik edilmiş olup tedarikçi firmaya KDV dahil 833,12 TL ödeme yapıldığını, yani görevlendirilen eksper tarafından gerekli incelemeler yapılmış olup, aracın onarımını gerçekleştiren servisten istenecek işçilik ücreti öğrenilmiş ve yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 131.914,37 TL ödeme yapıldığını ve araç eski haline getirildiğini, yine davacı vekilinin tarafına yapmış olduğu değer kaybı başvurusu sonucunda hesaplama yapılarak 72.000,00 tl değer kaybı ödemesi yapıldığını, arz ve izah edilen sebepler ve re’sen nazara alınacaklar birlikte değerlendirilerek, teminat limitleri dolmuş olduğundan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin dava aleyhine sonuçlansa dahi dava açılmasına sebebiyet vermiş olması nedeniyle karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) maddi tazminat istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında hasar oluşup oluşmadığı, oluştuğunun kabulü halinde davacının aracında değer kaybı meydana gelip gelmediği, davalı tarafından yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı buradan varılacak sonuca göre maddi tazminatın miktarı ile faiz türü ve başlangıcı etrafında toplandığı anlaşıldı.
Trafik kaza tespit tutanağı, trafik bilirkişisi ve makine mühendisi bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinden alınan trafik bilirkişi raporu ve dosyada mevcut tüm deliller irdelendiğinde; "Dosya muhteviyatında bulunan tüm bilgi, belge ile Olaya Dair İrdeleme, Analiz ve Tespitler başlığı
altında yaptığı analiz çalışması doğrultusunda, tüm bu veriler birlikte kaza yerinin konumu ve mahal
şartları nazara alınarak yukarıdaki hususlar muvacehesinde olay değerlendirildiğinde; Kazalı .....’in (Davalı tarafından ZMMS ile teminat altına alınan araç .....):Trafik kazasında Yukarıda sayılan hususlar kapsamında %100 (yüzde/yüz) oranında “KUSURLU” olduğu, Kazalı .....’ın (Davacıya ait araç .....): Trafik kazasında Yukarıda sayılan
hususlar kapsamında “KUSURSUZ” olduğu" şeklinde rapor sunmuştur. Alınan bilirkişi raporunda tespitlerin denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak mahkememizce benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır.
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)
Mahkememizce makine mühendisi bilirkişi raporunda özetle; "Makine Bilirkişi Görüşü: Yukarıdaki bilgiler ile yapmış olduğu dosya incelemeleri
neticesinde; Dava konusu aracın .....tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası
davaya konu aracın yan kısmalarında hasar oluştuğu, Araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu
oluşacağı, Araçta oluşan hasarın onarımı için, .....hasar
dosya numaralı ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen; sol ön ve arka kapı döküm trimi,
sol ön çamurluk sabitleme, sol ön kapı hoparlör koruyucusu, kabin kontrol ünitesi, sol ön kapı, sol
kapı freni, sol kapı çıtası, sol ön koltuk hava yastığı, emniyet kemerleri, sol lastik, sol kapı alt
mafsalı, kapı fitili, kapı menteşesi ve cam mekanizma parçalarının değiştirildiği; sol marşbiyel, sol
marşbiyel B sütunu, sol ön çamurluk, sol arka kapı, sol jant ve kapı kaplaması parçalarında ise
hasar onarım işlemi yapıldığı anlaşılmış ve toplam 22 adet parça için ekspertiz çalışması
yapıldığı, raporda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerinin yapılan piyasa araştırması
sonucu ile uyumlu olduğu tespit edildiğini, dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu,
hasarı onarıldıktan sonra ve .....hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç
bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, parça değişimi, boya işlemi
yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz
önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve
sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay .....Hukuk dairesi .....E. .....K. Sayılı
ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta
97.800,00 TL değer kaybının oluştuğu ve .....Tarihinde 72.000,00TL tenzil edildiğinde
(97.800,00 - 72.000,00) =25.800,00 TL olduğu" belirtilmiştir.
Davalı sigorta şirketi tarafından sunulan belgelerin ve dekontların incelenmesinde hasar onarım bedeli olarak toplamda 131.914,37 TL değer kaybı ödemesi olarak 72.000,00 TL ödemelerin dava açılmadan önce gerçekleştirildiği, ilgili maddi hasar poliçe teminatının araç başına kaza tarihinde 200.000,00 TL olduğu hususları dikkate alındığında davalı sigorta şirketinin ilgili poliçe teminat limitinin tüketilmesi nedeniyle sorumluluğun kalmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu karar ve ilam harcının, başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harçtan mahsubu ile 187,80 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 250,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak ile davalıya verilmesine,
6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi.
Katip Hakim