TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/02/2024
KARAR TARİHİ : 25/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ve .....sevk ve idaresinde olan .....plakalı araç, Diyarbakır ili Yenişehir ilçesinde bulunan Seyrantepe Sanayi Sitesinin 8.Sokağında seyir halinde iken ......sokaktan gelen davalılardan .....işleteni / sigorta ettireni olduğu ve davalılardan .....sevk ve idaresinde olan .....plakalı aracın tam ve ağır kusurlu olarak, müvekkilin aracı durduğu halde, müvekkilin aracına soldan çarpması nedeniyle yaşanan kaza sonucunda iki taraflı maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, müvekkilince sigorta şirketine .....tarihinde başvurulmuş ve sonuç alınamayınca bu kez hem araçta meydana gelen maddi zarar hem de araç değer kaybı limitinin tamamının tarafımıza ödenmesi için tarafımızca başvuruda bulunulduğunu ancak başvuruya da davalı tarafça yasal süresi içinde yine herhangi bir cevap verilmediğini, davalılar gerçek kişilerce eldeki iş bu davanın açılması halinde kazaya karışan .....plakalı aracın devri söz konusu olacak olup ayrıca davalılar, bu davayı öğrenmekle varsa mal varlıklarını da kaçıracaklarından bahisle müvekkilinin iş bu dava sonunda elde edeceği haklara helal gelmemesi, adalete erişimin sonuç itibariyle de sağlanması, iş bu davada haklı olması nedenleri ile davalı adına kayıtlı .....plakalı aracın 3. şahıslara devrinin önlenmesi ve davalının diğer tasarrufi işlemleri yapma yetkisinin kaldırılması ve icrai hacizle de satılaması yönünde teminatsız ve ivedi olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilinin aracında meydana gelen maddi hasarlar sebebiyle onarım giderleri olarak müvekkil tarafından ödenen 209.291,14 TL'nin, Kaza tarihinde geçerli olan ZMMS poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere davalı .....Sigorta A.Ş. ile diğer davalılar .....ve .....kaza tarihinden itibaren işlemiş ticari faiziyle birlikte müteselsilen ve müştereken tahsilini, kaza tarihinde geçerli olan ZMMS poliçe limitlerini aşan alacak tutarınınsa davalılardan .....ile diğer davalı .....kaza tarihinden itibaren işlemiş ticari faiziyle birlikte müteselsilen ve müştereken tahsilini, müvekkilin aracında meydana gelen araç değer kaybı için davamızı belirsiz alacak davası olarak ikame ediyor ve bilirkişi incelemesinden sonra değeri artırmak üzere müvekkilin aracında meydana gelen değer kaybı için şimdilik 100,00 TL'nin, kaza tarihinden itibaren işlemiş ticari faiziyle birlikte, davalılar .....ile diğer davalı .....müteselsilen ve müştereken tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı .....Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan .....plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limiti ise kaza tarihi itibariyle araç başına 120.000,00-TL, kaza başına 240.000,00-TL'dir. Dosya üzerinde yapılan tüm ödemeler poliçe teminat limitinden mahsup edilmesini, şaseci .....-.....- .....Otomotiv adına .....tarihinde 13.739,00 TL hasar bedeli ödemesi yapıldığını, zamanaşımına uğramış davanın reddini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, değer kaybı ve hasar tazminatına ilişkin taleplerin cevap dilekçemizde belirttiğimiz ve re'sen gözetilecek nedenlerle esastan reddini, Ret taleplerinin kabul edilmemesi halinde; kabul anlamına gelmemek kaydı ile, araç hasarı ve değer kaybı yönünden yukarıda belirttiğimiz gibi bilirkişi incelemesi yapılmasına ve tarafların kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkil şirket aleyhine tazminata hükmedilmesi halinde dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini, talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER;
1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile.....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
2-Kaza tespit tutanağı; .....tarihine tutulan tutanakta, .....plakalı otomobil sürücü .....beyanında ".....plakalı aracımla .....Sokakta seyir halindeyken .....plakalı araca çarptım" şeklinde beyan ettiği, .....plakalı sürücü .....beyanında;" .....Sokaktan ilerlerken solundan gelen .....plakalı aracı görüp durdum, araç gelip benim aracıma çarptı" şeklinde beyanda bulunduğu, tutanağın taraflarca imza altına alındığı anlaşılmıştır.
3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....-.....tarihlerini kapsayan sigorta poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin araç başına 100.000,00TL olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.
4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu, .....plakalı aracın .....adına kayıtlı olduğu, tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
5-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından .....tarihinde yapılan başvuru üzerine hasar dosyasının oluşturulduğu, Şaseci .....Otomotiv adına .....tarihinde 13.739,00-TL araç hasarı tazminat ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır.
6-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi kök raporu ile .....tarihli ek rapor; Dava konusu aracın Markasının ....., Plakasının ....., Yakıt türünün Benzin Modelinin ....., Kullanımının Hususi, Amacı Otomobil Renginin Beyaz, Vites türünün Manuel, km sinin .....km olduğu, kaza tarihindeki rayiç değer tespiti yapıldığında, .....model aracın rayiç değeri kasko değer listesinde .....TL olduğu düşünülürse, Baz değer kaybı: .....TL x .........TL olarak hesaplandığı, Aracın (Kaza tarihi itibariyle) Onarım Bedelinin .....TL olarak hesaplanabileceği, Total Değer Kaybı: 93.308,81 x 0,9(Büyük Hasar) x 0,20 (75.000km-149.000 km ve arası) = 16.795,59 TL olacağı değerlendirildiği, .....tarihli ek raporda ise Aracın Kaza tarihi itibariyle (.....) Onarım Bedeli .....-TL olarak hesaplanabileceği, Aracın Kaza Tarihi itibariyle (.....) Değer Kaybının .....-TL olarak hesaplanabileceği kanaatinanlaşılmıştıre varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.
7-Mahkememizce Trafik bilirkişisinden .....tarihinde aldırılan tarihli kusur raporu;.....plakalı otomobil sürücüsü .....2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57/1-c maddesi ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 109/c-3 maddesinde belirtilen kavşaklarda geçiş önceliği kuralına uymayarak (kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş ise, motorlu araçlardan soldaki, sağdan gelen araçlara ilk geçiş hakkını verir kuralını ihlal ederek,) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı 84/h maddesinde yer alan asli kusurlardan “kavşaklarda geçiş önceliğine uymama,” kurallarını ihlal ettiği, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, yüzde yüz (%100) kusurlu olduğu; .....plakalı otomobil sürücüsü .....ise; kural ihlalinin olmadığı kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.
8-Davacı vekilinin .....Tarihli dava değerini arttırım dilekçesinde: Müvekkilinin aracında meydana gelen araç değer kaybı yönünden dava dilekçesinde 100,00 TL olarak belirttikleri taleplerini 28.200,00 TL daha arttırarak toplamda 28.300,00 TL araç değer kaybı bedelinin trafik kazasının meydana geldiği .....tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılar .....ile diğer davalı .....müteselsilen ve müştereken tahsiline karar verilmesini talep ettikleri anlaşılmıştır.
DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.
Uyuşmazlık konusunun davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise hasar bedelinin belirlenmesi ve bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve miktarı ile bu bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay .....HD'nin .....E- .....K sayılı .....tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde davalı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobil ile dört yönlü kontrolsüz kavşak yönüne seyir halinde iken, kavşağa tedbirsiz ve dikkatsiz bir şekilde seyir hız ile giriş yaparak, aracının sağ ön tampon kısmı ile ilerleme istikametine göre sağından 8 Sokağı takiben gelen kontrolsüz kavşağına giriş yapan ve kavşakta ilk geçiş hakkı olan sağdan gelen dava dışı .....yönetimindeki davacıya ait .....plakalı otomobilin kavşaktan geçişini beklemeyerek, kavşak içerisinde, .....plakalı otomobilin sol ön çamurluk kısmına çarpması ile çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olduğu, tarafların kazanın oluş şekline ilişkin bir itirazda bulunmadığı, olay oluşuna göre de; .....plakalı otomobil sürücüsü .....2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57/1-c maddesi ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 109/c-3 maddesinde belirtilen kavşaklarda geçiş önceliği kuralına uymayarak (kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş ise, motorlu araçlardan soldaki, sağdan gelen araçlara ilk geçiş hakkını verir kuralını ihlal ederek,) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı 84/h maddesinde yer alan asli kusurlardan “kavşaklarda geçiş önceliğine uymama,” kurallarını ihlal ettiği, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği ve tam kusurlu olduğu; .....plakalı otomobil sürücüsü .....ise; kural ihlalinin olmadığı anlaşılmakla; mahkememizce olayın oluşuna uygun hazırlanan .....tarihli trafik bilirkişisi raporu hükme esas alınmıştır.
Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine hesap yapılması gerekmekte olup mahkememizce bu yönteme uygun olmadan hazırlanan .....tarihli rapor hükme esas alınmamış olup, bu yönteme göre alınan ek bilirkişi raporuna göre davaya konu araçta oluşan hasar ile kazanın uyumlu olduğu, hasar onarım bedelinin 209.291,14TL olduğu, 28.300-TL değer kaybı olacağı belirtilmiştir. Raporun kaza tarihindeki rayiç bedel üzerinden hesaplama yapılarak gerçek zarar hesabı yapıldığı dolayısı ile de içtihatlara uygun ve denetime elverişli .....tarihli rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davalı .....sigortanın .....plakalı aracın kaza tarihi itibari ile ZMMS sigortacısı olduğu, aracın kaza tarihindeki teminat limitlerinin 120.000TL ile sınırlı olduğu, sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında zararı üstlendiği, sigortalısının ise kazada tam kusurlu olduğunun anlaşıldığı; hasar bedeline ilişkin ya da değer kaybına ilişkin olarak herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu, davacının bedel artırım dilekçesi ile talep etmiş olduğu miktarlar dikkate alındığında hasar bedeline ilişkin zarar kalemlerinin teminat limitinde kaldığı anlaşılmakla davalı sigorta şirketinin bu miktar dahilinde sorumluluğuna gidilmiştir.
Faiz başlangıç tarihi açısından ise; Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığına dair başvuru tebliğ evrakının .....tarihinde davalı yana ulaştığı, bu tarihi takip eden 8 iş gününün .....tarihine isabet ettiği anlaşılmakla bu tarih itibari ile faize hükmedilmiştir. Faiz türü bakımından ise; davalıya ait aracın hususi kullanıma özgülenmiş olduğu göz önüne alındığında yasal faize hükmedilmiştir.
Davalı .....aracın maliki olduğu ve işleten sıfatının bulunduğu anlaşılmakla ve aracın kazaya karıştığı sıradaki sürücüsü .....olup KTK ve TBK ilgili hükümleri gereğince sorumlulukları doğmaktadır. Davalının kusuru nisbetinde sorumlu olacağı ve hükme esas alınan kusur raporuna göre de tam kusurlu olduğu anlaşılmakla davacının doğrudan ve dolaylı olarak geçekleşen tüm zarar kalemlerinden sorumlu olacaktır. Bu nedenle davalılar bilirkişi raporu ile belirlenen, kaza nedeni ile meydana gelen 209.291,14 TL hasar tazminatı, 28.300,00TL değer kaybı tazminatından sorumlulukları kabul edilmiştir. Faiz başlangıç tarihi açısından ise; haksız fiil hükümlerine göre alacağın kaza tarihi itibari ile muaccel olduğunun Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş olduğu anlaşılmakla davalı .....ile .....açısından kaza tarihine isabet eden .....tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Faiz türü bakımından ise; davalıya ait araç hususi kullanıma özgülenmiş olduğu göz önüne alındığında yasal faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜ İLE;
A) Davacının hasar onarım bedelinin kabulü ile; 209.291,14-TL'nin davalı .....Sigorta'nın sorumluluğu 120.000,00TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, alacağa tahsilde tekerrür olmaması kaydı ile .....Sigorta A.Ş. Yönünden .....tarihinden itibaren, davalılar .....ile .....yönünden ise .....tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
B) Davacının değer kaybına ilişkin talebinin kabulü ile 28.300,00TL'ye .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılar .....ile .....'tan alınarak davacıya verilmesine,
2- Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen 237.591,14 TL maddi tazminat yönünden alınması gereken 16.229,85-TL harcın peşin alınan 3.575,88 TL harcın ve 485,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 12.168,97-TL harcın davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 6.145,94TL ile sorumlu olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından alınan 427,60TL başvuru harcı ve 3.575,88 TL peşin harç ve 485,00 TL tamamlama harcı toplamı 4.488,48-TL nin davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 2.266,91TL ile sorumlu olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 4.700-TL Bilirkişi ücreti, 2.025,00-TL Tebligat ve posta masrafı ve 12,00TL dosya masrafı olmak üzere toplam 6.737,00-TL yargılama giderinin davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 3.402,53-TL ile sorumlu olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 38.014,58- TL vekalet ücretinin davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 30.000,00-TL ile sorumlu olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,
8- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00-TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye irat kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafların yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim