TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM :
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVALI :
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 19/11/2024
KARAR TARİHİ: 30/04/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, .....tarihinde Van İli Tuşba İlçesinde .....sevk ve idaresindeki müvekkile ait .....plaka sayılı araç ile davalı .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç arasında trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrası müvekkiline ait aracın onarım amaçlı servise götürüldüğüne ve servis tarafından onarım sonucunda 148.921,70 TL bedelli faturanın düzenlendiğini, kazanın meydana gelmesinde .....plaka sayılı araç sürücüsünün % 100 kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle müvekkiline ait araçta oluşan değer kaybı zararından davalıların müteselsilen sorumlu olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren mevduata uygulanacak en yüksek faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiş, .....tarihli dilekçe ile talep sonucunu 22.988,00 TL'na yükseltmiştir.
Davalı vekili, zamanaşımının dolduğunu, dava konusu kaza nedeniyle müvekkili sigorta şirketi tarafından .....tarihinde davacı vekiline 44.762,00 TL değer kaybı tazminatı ve hasar onarımını gerçekleştirilen kasko sigortacısı olan .....Sigorta A.Ş.'ye 148.921,70 TL rücu tediye ödemesi yapıldığını, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğunun kaza tarihinde geçerli teminat limiti ile sınırlı olduğunu ve yapılan ödemelerin teminat limitinden tenzili gerektiğini, kabul anlamına gelmemekkaydıyla değer kaybının ZMMS genel şartlarının ekindeki formüle göre hesaplanması gerektiğini ve müvekkili sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi, hasar dosyası ve yapılan ödemelere dair belgeler ile davacıya ait aracın tramer kayıtları ve davacıya ait aracın dava tarihinden önce kazalarına ilişkin tramer kayıtlarına yansıyan dava dışı sigorta şirketleri nezdindeki hasar dosyaları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta değer kaybı meydana gelip gelmediğinin tespiti yönünden makine mühendisi bilirkişiden bilirkişi raporu alınmıştır.
Dava, trafik kazasından kaynaklı davalı ZMMS sigorta şirketine yöneltilmiş bakiye değer kaybı istemine ilişkindir.
.....tarihinde davacıya ait .....plaka sayılı araç ile davalı .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç arasında davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde .....-.....tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 120.000,00 TL olarak belirlendiği, kaza sonrası .....A.Ş.'ye hitaben düzenlenen kasko ekspertiz raporuna göre, davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin KDV dahil 148.921,70 TL olarak belirlendiği, davacıya ait aracın hasar onarımını gerçekleştiren .....San. Tic. Ltd. Şti. Tarafından da onarıma ilişkin .....tarihli 148.921,70 TL bedelli fatura düzenlendiği, davalı sigorta şirketi tarafından hasar onarım bedelinin rücusuna ilişkin .....Sigorta A.Ş.'ye 148.921,70 TL ödeme yapıldığı, davacı tarafça değer kaybının ödenmesi için davalı sigorta şirketine .....tarihinde yapılan başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından değer kaybına ilişkin davacı tarafa .....tarihinde 44.762,00 TL ödeme yapıldığı, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılıp açılmadığı, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, değer kaybına ilişkin davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının bakiye değer kaybı talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkindir.
Davaya konu kazanın .....tarihinde gerçekleştiği ve eldeki davanın 2918 sayılı KTK.'nun 109. maddesinde düzenlenen zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla davalı vekilinin zamanaşımı def'i yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
Kaza sonrası araç sürücüleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağı ve kaza yeri krokisi ile tutanakta yer alan sürücü beyanlarından; .....tarihinde saat .....sıralarında, davalı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araçç ile Van İli Tuşba İlçesinde aracı ile seyir halinde iken aracının ön kısımları ile aynı istikamette önü sıra seyreden .....sevk ve idaresindeki davacıya ait .....plaka sayılı aracın arka kısımlarına çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmakla, mahkememizce davaya konu kazada kusur durumunun tespitine yönelik bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiş ve önü sıra seyir halinde olan araca çarpmamak için yeterli ve güvenli takip mesafesini korumayan davalı .....davaya konu kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve ......, .....K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)
Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak değer kaybının tespitine yönelik makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında 67.750,00 TL değer kaybı oluştuğu mütalaa edilmiştir. Düzenlenen rapor, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce benimsenmiştir.
Hemen belirtmek gerekir ki, her ne kadar dosyaya sunulan poliçede araç başına maddi tazminat üst limiti 120.000,00 TL olarak gösterilmiş ise de, kaza 2024 yılında gerçekleşmiş olup, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmeliğin 24/1.maddesinde, bu yönetmelik ile belirlenen teminat tutarlarının yürürlükteki bütün sigorta sözleşmelerine herhangi bir ek prim alınmaksızın uygulanacağı belirtilmiştir. İnternet üzerinden yapılan sorgulamada, araç başı maddi tazminat klozu yönünden .....tarihinden itibaren uygulanacak asgari sigorta teminatının 200.000,00 TL olarak uygulanması gerektiği anlaşılmıştır. Bu halde, poliçe limitinin 200.000,00 TL olarak uygulanması gerektiği kabul edilmiştir.
Davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından 44.762,00 TL değer kaybı ödendiği dosya kapsamından sabittir. Davalı sigortalı araç sürücüsü diğer davalı ....., kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olup, bilirkişi raporunda kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı 67.750,00 TL olarak tespit edilmiş, yapılan tespit mahkememizce de benimsenmiştir. Bilirkişi raporu ile tespit edilen miktardan davalı sigorta şirketi tarafından davadan önce yapılan ödeme mahsup edildiğinde bakiye kalan değer kaybı miktarı 22.988,00 TL'dir. 200.000,00 TL poliçe limitinden; davalı sigorta şirketi tarafından davadan önce ödenen 44.762,00 TL değer kaybı ile .....Sigorta A.Ş.'ye hasar onarım bedeline ilişkin rücuen ödenen 148.921,70 TL mahsup edildiğinde bakiye kalan poliçe limiti 6.316,30 TL'dir. Bu halde, davalı sigorta şirketi yönünden bakiye poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davacı tarafından bakiye değer kaybına ilişkin açılan davanın 22.988,00 TL üzerinden kabulüne, davalı sigorta şirketi yönünden fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Davacı tarafından dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine gönderilen başvuru yazısının .....tarihinde davalı sigorta şirketine tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. Bu halde davalı sigorta şirketinin .....tarihinde temerrüdü gerçekleşmiştir. Davalı sürücü .....sorumluluğu haksız fiile dayandığından bu davalının kaza tarihi itibarıyle zararı giderim yükümlülüğü doğmuştur. Davalı sigortalı aracın kullanım amacı hususi olduğu ve davacının yasal faiz talep edebileceği gözetilerek, davalı sigorta şirketi aleyhine hükmedilen miktara temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren, diğer davalı .....yönünden ise kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, 22.988,00 TL değer kaybının, davalı sigorta şirketinin bu bedelin bakiye poliçe limitine isabet eden 6.316,30 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren, diğer davalı .....yönünden ise kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalı sigorta şirketi yönünden fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.570,31 TL karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 392,58 TL tamamlama harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 750,13 TL harcın, davalı sigorta şirketinin bu bedelin 206,11 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 392,58 TL tamamlama harcının toplamı olan 1.250,78 TL'nın, davalı sigorta şirketinin bu bedelin 343,66 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından 670,00 TL tebligat ve posta masrafı ile 3.200,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 3.870,00 TL yargılama giderinin, davalı sigorta şirketinin bu bedelin 849,59 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 22.988,00 TL vekalet ücretinin, davalı sigorta şirketinin bu bedelin 6.316,30 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı .....Sigorta Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 6.316,30 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı .....Sigorta Şirketi'ne verilmesine,
7-Davanın sadece davalı sigorta şirketi yönünden dava şartı arabuluculuğa tabi olduğu ve arabuluculuk aşamasının görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı anlaşılmakla, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 1.044,09 TL'lik kısmının davalı sigorta şirketinden, bakiye kalan 2.755,91 TL'lik kısmının ise davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
KatipHakim