TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 28/12/2024
KARAR TARİHİ: 03/06/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Kazanın .....tarihinde sabah saat .....de .....(Sigortanıza kayıtlı araç ) plakalı araç sürücüsünün Sanayi içerisindeki sokak Üzerinde Seyrederken sanayi kavurmacısının önünde kavşağa geldiği esnada aracın ön kısmıyla, yol üstünlüğü müvekkile ait olan .....araca çarpması sonucu gerçekleştiğini, müvekkilline ait araca araca çarpması sonucu araçta ekspertiz raporunda da görüldüğü gibi 335.500TL' lik masraf ortaya çıktığını, iş bu ödeme halen müvekkiline ödenmediğini müvekkiline ait araçta bu kaza sonucunda hem ağır hasar meydana geldiğini ve değer kaybı yaşandığını, davalı sigorta şirketine .....tarihinde başvuruda bulununmuş fakat süresi içersin de bir geri dönüş olmadığını, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100 TL tutarında değer kaybını kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte verilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; .....plakalı araç müvekkil şirket nezdinde .....poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile .....- ....tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limiti kaza tarihi itibari ile araç başına 200.000,00-TL olduğunu, poliçe limitini bildirmemiz davayı ve iddiaları kabul anlamında olmadığını, davanın yetkili olmayan mahkemede açılmış olup işbu davada yetkili mahkeme, müvekkil şirketin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi olan İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, arabuluculuk dava şartı sağlanmadığını, sigorta şirketine başvuru şartı sağlanmadığını, huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmamakta olduğunu, dava konusu kaza meydana geldiği esnada .....plakalı aracın müvekkil sigorta şirketi nezdinde trafik poliçesi bulunmamakta olduğunu, itirazlarımız baki kalmak kaydıyla; değer kaybı bedelinin genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan ettiği anlaşıldı.
DELİLLER;
1-Arabuluculuk tutanağı; Dava açmadan önce Diyarbakır Anadolu Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
2-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ve kazaya karışan .....plaka sayılı araca .....-.....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği, teminat limitinin 200.000,00-TL olduğu anlaşılmıştır.
3-Hasar dosyası: Davacı tarafın yapmış olduğu başvurusu üzerine hasar dosyasının oluşturulduğu, ancak herhangi bir ödemenin yapılmadığı anlaşılmıştır.
4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....adına kayıtlı olduğu, .....plakalı aracın .....adına kayıtığı olduğu, tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
5- Kazası Tespit Tutanağı: Ergani Trafik Denetleme Büro Amirliği görevlilerince tanzim edilen tutanakta "..Sürücü .....idaresindeki .....plakalı aracıyla Sanayi içerisindeki sokak üzerinde seyrederken .....kavurmacısı önünde kavşağa geldiği esnada aracının sağ yan kısımlarına, sürücü .....idaresindeki .....plakalı aracıyla Sanayi içerisindeki sokak üzerinde seyrederken .....kavurmacısı önünde kavşağa geldiği esnada aracını ön kısımlarıyla çarpması sonucu yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Bu kazanın oluşumunda .....plakalı araç sürücüsü .....2918 sayılı K.T.K. nın 57/1-C maddesini (Kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş kavşaklarda; motorsuz araç sürücülerinin motorlu araçlara, motorlu araçlardan soldaki aracın sağından gelen araca geçiş hakkı vermemesi) kuralını ihlal ettiği, .....plakalı araç sürücüsü .....2918 sayılı K.T.K. nın 52/1-A maddesini (Aracın hızını kavşaklara yaklaşırken azaltmamak) maddesini ihlal ettiği, sürücü beyanlarından ve kaza yerinde yapılan inceleme sonucunda anlaşılmıştır." Şeklinde belirtilmiş olduğu anlaşılmıştır.
6-Mahkememizce Trafik bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu;.....Günü Sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobili ile sürücü .....’ ın sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın karıştıkları kazada; Sürücü .....(.....plakalı)'in 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57.maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 109. maddesini ihlal etmiş olduğu, anlaşıldığından meydana gelen kazada % 75 (yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu, Sürücü .....(.....plakalı)'in 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52.maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 101. maddesini ihlal etmiş olduğu ,anlaşıldığından meydana gelen kazada % 25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığının belirlendiği anlaşılmıştır.
7-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu; .....tarihli trafik kazasında .....plakalı araç sürücüsü .....%25 oranında kusurlu olduğu ve .....plakalı araç sürücüsü .....%75 oranında kusurlu olduğu durumda; davalının toplam maddi kayıp tutarının /675'inden sorumlu olması ve .....Sigorta Anonim Şirketinin değer kaybı ödemesi yapmadığı göz önüne alınırsa değer kaybı tutarının %75'i olan 199.500,00 TL (Yüz Doksan Dokuz Bin Beş Yüz Türk Lirası) ödeme yapması gerektiği, davalı .....Sigorta Anonim Şirketinin başlangıç tarihi trafik sigortası poliçesine göre araç başına kaza tarihi itibari ile maddi zarar teminatının 200.000,00 TL olduğu; .....plakalı araç sürücüsü .....%25 oranında kusurlu olduğu ve .....plakalı araç sürücüsü .....%75 oranında kusurlu olduğu durumda kusur oranına göre 150.000,00 TL tazminat tutarının olabileceği kanaatine varıldığının belirlendiği anlaşılmıştır.
8-Davacı vekilinin .....tarihli ıslah dilekçesinde; Değer kaybını 100 TL den açtıklarını, iş bu 199.400 TL artırarak Toplam 199.500 TL Temerrüt tarihinden itibaren Yasal Faizi ile tahsilini talep ettikleri anlaşılmıştır.
DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.
Uyuşmazlık konusunun davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise hasar bedelinin belirlenmesi ve bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve miktarı ile bu bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay .....HD'nin .....E- .....K sayılı .....tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Öncelikle usulden yapılan itirazlar ele alınacak olur ise; davalı vekili her ne kadar sigorta şirketine başvuru bulunmadığından bahisle usulden red isteminde bulunmuş ise de davacının başvuru belgelerini sunmuş olduğu kaldı ki dava açmadan önce arabuluculuğa başvurulduğu güncel içtihatlara göre de alternatif yollardan birine başvurunun yeterli olduğu anlaşılmakla itirazı yerinde görülmemiştir.
Davalı vekili her ne kadar davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilemeyeceğini belirterek usulde red talebinde bulunmuş ise de; Yargıtay içtihatları nazara alındığında davacının davasını belirsiz alacak davası olarak ikame etmesinde hukuki yararının olduğu anlaşılmakla itirazı yerinde görülmemiştir.
Davaya konu kazanın mahkememizin yetki sınırlarına dahil olan Diyarbakır İlinde gerçekleştiği ve HMK.'nın 16.maddesi gereğince uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin de yetkili olduğu anlaşılmakla, davalı sigorta şirketi vekilinin yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde saat .....'da davalı yanca sigortalı araç sürücüsü .....idaresindeki .....plakalı aracıyla kavşağa geldiği esnada a sürücü .....idaresindeki .....plakalı aracına çarpması sonucu yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olduğu tarafların kazanın oluş şekline ilişkin bir itirazda bulunmadığı, olay oluşuna göre de; .....plakalı otomobil sürücüsü .....2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57/1-c maddesi ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 109/c-3 maddesinde belirtilen kavşaklarda geçiş önceliği kuralına uymayarak (kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş ise, motorlu araçlardan soldaki, sağdan gelen araçlara ilk geçiş hakkını verir kuralını ihlal ederek,) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı 84/h maddesinde yer alan asli kusurlardan “kavşaklarda geçiş önceliğine uymama,” kurallarını ihlal ettiği, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği ve asli (%75 oranında) kusurlu olduğu; .....plakalı otomobil sürücüsü .....ise KTK 101. Maddesinde yer alan kavşaklara yaklaşırken hız kuralına uymadığı dolayısı ile de tali (%25 oranında) kusurlu olduğu anlaşılmakla; mahkememizce olayın oluşuna uygun hazırlanan .....tarihli trafik bilirkişisi raporu hükme esas alınmıştır.
Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine hesap yapılması gerekmekte olup mahkememizce bu yönteme uygun olarak hazırlanan .....tarihli rapora göre davaya konu araçta oluşan hasar ile kazanın uyumlu olduğu, kaza tarihi itibari ile aracın hasar görmeden önceki piyasa bedeli 2.071.000TL aracın hasar gördükten sonraki rayiç bedelinin ise 1.805.000TL olduğu dolayısı ile de 266.000,00TL değer kaybı olacağı belirtilmiştir. Raporun kaza tarihindeki rayiç bedel üzerinden hesaplama yapılarak gerçek zarar hesabı yapıldığı dolayısı ile de içtihatlara uygun ve denetime elverişli .....tarihli rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davalı .....sigortanın .....aracın .....tarihinde saat .....'te sigortasının yapıldığı, dolayısı ile de kaza tarihi itibari ile ZMMS sigortacısı olduğu, aksinin davalı yanca ispat edilmesi gerektiği fakat bu yönü ile herhangi bir delil ibraz etmediği ve kazanın poliçe düzenlenme tarihinde gerçekleştiğinin kabulünün gerektiği, aracın kaza tarihindeki teminat limitlerinin 200.000TL ile sınırlı olduğu, sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında zararı üstlendiği, sigortalısının ise kazada asli (%75 oranında) kusurlu olduğunun anlaşıldığı, kusur tenzilatı yapıldığında 199.500TL değer kaybı tazminat bedeli talep edilebilineceği, hasar bedeline ilişkin ya da değer kaybına ilişkin olarak herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu, davacının bedel artırım dilekçesi ile talep etmiş olduğu miktarlar dikkate alındığında değer kaybı bedeline ilişkin zarar kalemlerinin teminat limitinde kaldığı anlaşılmakla davalı sigorta şirketinin bu miktar dahilinde sorumluluğuna gidilmiştir.
Faiz başlangıç tarihi açısından ise; Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığına dair başvuru tebliğ evrakını dosyaya kazandırmadığı anlaşılmakla dava tarihi itibari ile bu tarihin .....tarihine isabet ettiği anlaşılmakla bu tarih itibari ile faize hükmedilmiştir. Faiz türü bakımından ise; talep göz önüne alındığında yasal faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABÜLÜ ile 199.500,00TL'ye dava tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- Kabul edilen bedel üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 13.627,85 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL ve 3.410,00TL ıslah harcından düşümü ile bakiye kalan 9.790,24 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvuru harcı ve 427,60TL peşin harç, 3.410,00TL ıslah harcı olmak üzere toplam 4.265,20-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 115,00TL ve bilirkişi ücreti 6.400TL olmak üzere toplam 6.515,00TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalının karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 31.920,00-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00-TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
KatipHakim